Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ότι παραμένουν τα νομικά εμπόδια για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία» το casus belli της Τουρκίας, ενώ ξεκαθάρισε ότι μέσα στο 2027 θα αρχίσει η εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων στα F-35.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το ενδεχόμενο επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών, μετά και τις επαφές του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρωθυπουργός απέφυγε να σχολιάσει τις επιλογές των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι εξακολουθούν να υφίστανται «σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία» για την προμήθεια των F-35 από την Τουρκία, υπενθυμίζοντας ότι η αποπομπή της συνδέθηκε άμεσα με την αγορά των ρωσικών S-400.
Την ίδια στιγμή, ανέδειξε την πρόοδο της Ελλάδας στον τομέα της άμυνας, σημειώνοντας ότι εντός του 2027 θα ξεκινήσει η εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων στα ελληνικά F-35, τα οποία ήδη βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Παράλληλα, τόνισε ότι το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 Viper εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, με περισσότερα από 50 αεροσκάφη να έχουν ήδη εκσυγχρονιστεί και τελικό στόχο τα 83, ενώ υπενθύμισε ότι η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη 24 Rafale.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο casus belli της Τουρκίας, το οποίο χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία» και ασύμβατο με το πνεύμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια απειλή πολέμου που υφίσταται από το 1995 και δεν συνάδει ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε με το κλίμα που πρέπει να οικοδομηθεί μεταξύ δύο γειτονικών χωρών. «Έχει έρθει η ώρα να το αφήσουμε πίσω», σημείωσε, προσθέτοντας ότι και οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιλαμβάνονται πως τέτοιου είδους απειλές δεν ταιριάζουν στο πλαίσιο της Συμμαχίας.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε, επίσης, ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ποιες χώρες θα διαθέσουν αμυντικά συστήματα, επισημαίνοντας ότι δεν αποδέχεται αντίστοιχες υποδείξεις για τις δικές της επιλογές. «Δεν είναι δική μου δουλειά να υποδείξω σε κανέναν, και σίγουρα όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τι θα πουλήσουν και πού. Οπότε δεν δέχομαι και εγώ υποδείξεις για το τι θα αγοράσουμε εμείς ως χώρα, προκειμένου να θωρακίσουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφέρθηκε και στη σχέση του με τον Τούρκο πρόεδρο, σημειώνοντας ότι, παρά τη βασική εκκρεμότητα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, έχουν καταγραφεί βήματα προόδου σε τομείς όπως το μεταναστευτικό και οι διμερείς επαφές. «Ακόμη και αν δεν λύσουμε το μεγαλύτερο πρόβλημά μας, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να συνεργαζόμαστε σε άλλους τομείς της κοινής μας ατζέντας», τόνισε.
Ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την υπόθεση των F-35 με τη συνολική ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας τα τελευταία χρόνια.
Όπως υπενθύμισε, από το 2019 η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά την αεροπορική της ισχύ. Αναφέρθηκε στον εκσυγχρονισμό των F-16 σε έκδοση Viper, πρόγραμμα που, όπως είπε, «καρκινοβατούσε», αλλά πλέον προχωρά με γρήγορους ρυθμούς. Ήδη έχουν ξεπεραστεί τα 50 αεροσκάφη και ο στόχος είναι να φτάσουν τα 83.
Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στην προμήθεια των 24 Rafale, τα οποία αποκτήθηκαν με ταχύτατες διαδικασίες, αλλά και στη συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35.
Η Ελλάδα ως «πρωταγωνίστρια»
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες να αντιμετωπίσει. Γι’ αυτό, όπως είπε, ακόμη και στα χρόνια της κρίσης, η χώρα ξεπερνούσε τον τότε στόχο του 2% των αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Συνέδεσε επίσης την ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ με τη συζήτηση που γίνεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, σημειώνοντας ότι ζητούμενο είναι να καταστεί η ρήτρα αυτή πιο ενεργή και επιχειρησιακά αποτελεσματική.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι «πρωταγωνίστρια» στη μεγάλη προσπάθεια ενίσχυσης του ΝΑΤΟ. Μια προσπάθεια, όπως σημείωσε, που αναγνωρίζεται τόσο από τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τα Στενά του Ορμούζ
Αισιόδοξος ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή σε καθεστώς πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή εμφανίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με φόντο την εύθραυστη εκεχειρία και τις ανησυχίες για τις τιμές του πετρελαίου.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι και στο παρελθόν υπήρξαν προσωρινές εχθροπραξίες, εκτιμώντας ότι η κατάσταση μπορεί να επανέλθει σε τροχιά συζητήσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. «Επιτρέψτε μου να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως παγκόσμια ναυτική δύναμη, έχει άμεσο συμφέρον να υπερασπίζεται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, πάνω στην οποία στηρίζονται το διεθνές εμπόριο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Όπως τόνισε, η διατήρηση των Στενών του Ορμούζ ανοιχτών, χωρίς την επιβολή διοδίων ή άλλων επιβαρύνσεων, αποτελεί κεντρική προτεραιότητα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τις ευρωπαϊκές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρούσα η Ελλάδα στη Μέση Ανατολή
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι ήδη παρούσα στη Μέση Ανατολή, συμμετέχοντας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ». Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ελληνικής συμμετοχής και σε αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα και συμφωνία σε επίπεδο ΟΗΕ.
Όπως ξεκαθάρισε, κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι. Ωστόσο, η Ελλάδα διαθέτει τόσο την επιχειρησιακή δυνατότητα όσο και το εθνικό συμφέρον να υπερασπίζεται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Αναλυτικά η συνέντευξη Τύπου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Άγκυρα
Δημήτρης Γκάτσιος (ΕΡΤ): Καλησπέρα κ. Πρόεδρε, χρόνια πολλά καταρχάς για τη χθεσινή ονομαστική σας γιορτή. Θα ήθελα να σας πάω στις σημερινές δηλώσεις, που πραγματοποιήσατε το πρωί. Aναφερθήκατε στην ανάγκη για καλύτερο επιμερισμό των ευθυνών και για ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ.
Θα ήθελα, λοιπόν, να σας ρωτήσω εάν θεωρείτε ότι η Ευρώπη μέχρι σήμερα βασίστηκε υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Εάν μπορεί να καλύψει το κενό, εφόσον μειωθεί η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην ήπειρό μας. Και ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους Ευρωπαίους συμμάχους που υπολείπονται των στόχων που έχουν τεθεί όσον αφορά στις αμυντικές δαπάνες, εάν θεωρείτε ότι θα μπορέσουν άπαντες να περάσουν τον πήχη του 5%. Σας ευχαριστώ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Προκειμένου να διαφυλαχθεί η ενότητα του ΝΑΤΟ αλλά και ο ευρωατλαντικός χαρακτήρας του, ήταν απολύτως απαραίτητο οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο βάρος ως προς την κατανομή των ευθυνών εντός της Συμμαχίας. Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, να δαπανούμε περισσότερους πόρους έτσι ώστε να επέλθει μια στοιχειώδης ισορροπία μεταξύ των δαπανών των Ηνωμένων Πολιτειών και των υπόλοιπων μελών του ΝΑΤΟ.
Ο Πρόεδρος Trump, θέλω να θυμίσω, από την πρώτη θητεία του, εδώ και οκτώ χρόνια, είχε θέσει με τον δικό του, θα έλεγα ιδιαίτερο, τρόπο αυτή την αναγκαιότητα. Είχε απολύτως δίκιο.
Πιστεύω ότι τα τελευταία χρόνια, και ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία αλλά και ως αποτέλεσμα μιας συζήτησης περί στρατηγικής αυτονομίας η οποία ωριμάζει πια εντός των κύκλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αντιληφθεί ότι πρέπει να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την δική τους άμυνα. Η ενίσχυση, λοιπόν, αυτού που αποκαλούμε ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ, αποτελεί μία αναντίρρητη προτεραιότητα, θα έλεγα συνθήκη επιβίωσης της ίδιας της Συμμαχίας.
Η Ελλάδα είναι μία από τις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που ήδη -και αναφέρομαι στα επίσημα στοιχεία του ΝΑΤΟ- για το 2026 έχει πετύχει κι έχει ξεπεράσει τον στόχο του 3,5% ως προς τις κύριες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Άρα, εμείς βρισκόμαστε ήδη εκεί όπου άλλες ευρωπαϊκές χώρες ελπίζουν να βρεθούν το 2035.
Προφανώς η Ελλάδα έχει ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες, τις οποίες πρέπει να αντιμετωπίσει, γι’ αυτό και πάντα -και την εποχή της κρίσης- ξεπερνούσε τον τότε στόχο του 2% των αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Όμως, αυτό που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη στιγμή έχουν αντιληφθεί ότι αυτή πια αποτελεί μία αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
Η δε στήριξη συνολικά του ευρωπαϊκού αμυντικού πυλώνα του ΝΑΤΟ έρχεται και συνδέεται και με τη συζήτηση που γίνεται εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης -γιατί οι πιο πολλές χώρες είμαστε μέλη και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ-, την ωρίμανση μιας συζήτησης για το πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε και επιχειρησιακά πιο ενεργή τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής. Αναφέρομαι στο Άρθρο 42.7 της ευρωπαϊκής συνθήκης.
Άρα, κρατήστε ότι η Ελλάδα είναι πρωταγωνίστρια σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια του ΝΑΤΟ, κάτι το οποίο αναγνωρίζεται και από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες, όπως σας είπα, είναι αυτές που ξεκίνησαν όλη αυτή την προσπάθεια, η οποία τώρα αποδίδει σαφέστατους καρπούς.
Μαρία Ψαρά (STAR): Κύριε Πρόεδρε, θα μου επιτρέψετε ένα follow-up σε αυτή την απάντηση. Προβληματίζεστε, όμως, από τη στάση του Προέδρου Trump και την κριτική προς τους Ευρωπαίους και για το Ιράν αλλά και για τις αμυντικές δαπάνες; Ανησυχείτε μήπως αποχωρήσει ή πει ότι αποδεσμεύεται η Αμερική από το ΝΑΤΟ;
Θα μου επιτρέψετε και μια ερώτηση σε σχέση με το «bromance» του Trump και του Erdoğan. Μπορεί τελικά να αποδώσει καρπούς σε σχέση με την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35; Και ποια μπορεί και πρέπει να είναι η απάντηση της Ελλάδας τόσο εντός της συμμαχίας όσο και απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν θεωρώ ότι υπάρχει καμία πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ. Πρέπει να σας πω μάλιστα ότι και ο Πρόεδρος Trump στην καταληκτική του τοποθέτηση στη σημερινή Σύνοδο υπήρξε πολύ θετικός για το κλίμα το οποίο διαμορφώθηκε και για το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ανταποκρίθηκαν στο, όπως σας είπα, δικαιολογημένο κάλεσμά του να δαπανούν περισσότερα τελικά για τη δική τους, για τη δική μας ασφάλεια. Άρα, θεωρώ ότι το ΝΑΤΟ πια μπαίνει σε μια καινούργια εποχή και αυτό είναι σίγουρα πολύ θετικό για όλα τα μέλη της συμμαχίας.
Για το δεύτερο ερώτημά σας, εγώ μπορώ να μιλήσω για την Ελλάδα και αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35 τα οποία, όπως γνωρίζετε, ήδη κατασκευάζονται και η αγορά τους έχει πρακτικά δρομολογηθεί.
Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα.
Κάνω απλά μια πραγματολογική παρατήρηση, ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35, γιατί θυμίζω ότι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία είχε απομακρυνθεί από το πρόγραμμα των F-35 συνδεόταν με την αγορά του συστήματος S-400, ένα σύστημα το οποίο το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι είναι ευθέως ανταγωνιστικό προς το ίδιο το πρόγραμμα των F-35.
Οπότε, κρατήστε το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει παραγγείλει τα δικά της F-35. Η Ελλάδα από το 2019, από τότε που έχω την τιμή να είμαι Πρωθυπουργός της χώρας, έχει ενισχύσει σημαντικά την αεροπορία της. Θέλω να θυμίσω ότι τότε παραλάβαμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 στην εκδοχή Viper το οποίο καρκινοβατούσε. Σήμερα το πρόγραμμα αυτό «τρέχει» με γρήγορους ρυθμούς. Έχουμε ξεπεράσει τα 50 αεροσκάφη και θα φτάσουμε σύντομα στα 83. Έχουμε προμηθευτεί 24 υπερσύγχρονα Rafale, με πολύ γρήγορες διαδικασίες. Και προφανώς έχουμε ήδη μπει και συμμετέχουμε ενεργά στο πρόγραμμα των F-35.
Σοφία Φασουλάκη (MEGA): Καλησπέρα, κ. Πρόεδρε, χρόνια πολλά και από εμένα. Επειδή η κατάσταση στη Μέση Ανατολή φαίνεται ότι ξαναγίνεται έκρυθμη, νομίζω ότι η εκεχειρία φαίνεται ότι μπαίνει σιγά-σιγά «στο συρτάρι».
Δύο πράγματα θα ήθελα να σας ρωτήσω. Το πρώτο, αν έχει ζητηθεί από τη χώρα μας κάποιο είδος βοήθειας όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ. Το δεύτερο, εάν προβληματίζεστε, γιατί ήδη βλέπουμε ότι υπάρχει ένα ράλι στις τιμές του πετρελαίου, αν αυτό προβληματίζει εσάς και τη χώρα μας και αν θα πρέπει να σκεφτόμαστε ήδη τη λήψη νέων μέτρων.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, και στο παρελθόν είχαμε, θα έλεγα, προσωρινές εχθροπραξίες. Πιστεύω, και επιτρέψτε μου να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο, ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς συζητήσεων και συνέχισης των συζητήσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και ενός νέου σεβασμού αυτής της εύθραυστης εκεχειρίας η οποία έχει ήδη συμφωνηθεί.
Άρα, εδώ εγώ θέλω να είμαι αισιόδοξος. Δεν εκτιμώ ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς πολεμικών επιχειρήσεων, όπως αυτό το οποίο είδαμε τους τελευταίους μήνες.
Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα είναι μία παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη. Και ως μία παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη θα υπερασπίζεται πάντα του δικαιώματος της ελεύθερης ναυσιπλοΐας πάνω στο οποίο στηρίζεται το διεθνές εμπόριο και ουσιαστικά το όλο πλαίσιο του Δικαίου της Θάλασσας, όπως αυτό έχει αναπτυχθεί και ερμηνευτεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Το να μείνουν τα Στενά του Ορμούζ ελεύθερα, χωρίς την επιβολή οποιουδήποτε είδους «διοδίου» ή άλλης επιβάρυνσης, αποτελεί κεντρική προτεραιότητα όχι μόνο της χώρας μας αλλά νομίζω όλων των ευρωπαϊκών χωρών αλλά και των ΗΠΑ.
Η Ελλάδα είναι παρούσα στη Μέση Ανατολή, είναι παρούσα στην επιχείρηση «Aspides», ευρωπαϊκή επιχείρηση η οποία έχει ως σκοπό την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, και εφόσον μας ζητηθεί και εφόσον θα εσυμφωνείτο σε επίπεδο Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, θα ήμασταν παρόντες και σε μία αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ.
Δεν είναι κάτι το οποίο αυτή τη στιγμή συζητείται αλλά η Ελλάδα έχει και την επιχειρησιακή δυνατότητα αλλά και το συμφέρον να υπερασπίζεται πάντα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Και αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε.
Σοφία Φασουλάκη (MEGA): Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, για την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και αν αυτό σας προβληματίζει για τη χώρα μας;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Προφανώς με προβληματίζει, αλλά θέλω να πιστεύω ότι είναι μία προσωρινή άνοδος.
Βλέπετε ότι το πετρέλαιο έχει αρκετές διακυμάνσεις, δεν θέλω να κοιτάω τις τιμές σε ορίζοντα εβδομάδων ή μηνών. Είμαστε σε μία καθοδική τάση και πιστεύω ότι, από τη στιγμή που θα εκτονωθεί και αυτή η κρίση, θα επανέλθουμε σε τιμές οι οποίες για την ελληνική οικονομία τουλάχιστον είναι τιμές διαχειρίσιμες.
Όλγα Παναγιωτίδου (ANT1): Κύριε Πρόεδρε, έχετε και τις δικές μου ευχές για τη γιορτή σας. Να σας ρωτήσω: η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των αμυντικών δαπανών στο ΝΑΤΟ, με ποιον τρόπο θα διατηρηθεί αυτή η δέσμευση ως το 2035 και ποιο θα είναι το όφελος που θα δει στην πράξη ο Έλληνας πολίτης από την επένδυση αυτή;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, η Ελλάδα έχει ήδη ένα συμφωνημένο εξοπλιστικό πρόγραμμα 28 δισ. ευρώ, εγκεκριμένο από το ΚΥΣΕΑ. Ένα πρόγραμμα το οποίο θέλω να πιστεύω ότι απολαμβάνει και μιας ευρύτερης διακομματικής στήριξης. Είναι το τίμημα για την ελευθερία μας.
Έχω πει πολλές φορές ότι αναγκαζόμαστε να καταβάλλουμε ένα αυξημένο κόστος σε σχέση με άλλες χώρες, όχι μόνο γιατί θέλουμε να είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας με το ΝΑΤΟ, αλλά γιατί η Ελλάδα πρέπει πάντα να διατηρεί μια ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα, και αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε.
Πιστεύω ότι οι Έλληνες αναγνωρίζουν αυτή τη «θυσία» στην οποία πρέπει να υποβληθούμε, διότι τα χρήματα αυτά προφανώς και λείπουν από άλλες κρατικές δαπάνες. Αισθάνονται όμως και την ίδια υπερηφάνεια όταν βλέπουν τις φρεγάτες Belh@rra να καταφθάνουν στο Αιγαίο, όταν βλέπουν τα αεροσκάφη μας να πετούν στους ελληνικούς ουρανούς και όταν βλέπουν επίσης μία ελληνική αμυντική βιομηχανία η οποία αναπτύσσεται με πολύ γοργά βήματα, είτε μιλάμε για ναυπηγοεπισκευαστικές μονάδες είτε μιλάμε για πάρα πολλές ελληνικές startups, οι οποίες ήδη αρχίζουν και πουλάνε προϊόντα και υπηρεσίες στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αυτό είναι το τίμημα της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της προάσπισης της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Πιστεύω ότι όσο είμαι Πρωθυπουργός -πιστεύω ότι εδώ διερμηνεύω και τα αισθήματα όλων των Ελλήνων- αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε.
Σταύρος Ιωαννίδης (ΣΚΑΪ): Καλησπέρα, κ. Πρόεδρε. Αναφερθήκατε νωρίτερα στο casus belli, στην πάγια απειλή πολέμου της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα. Ήθελα να ρωτήσω αν οι ομόλογοί σας, οι ηγέτες των άλλων κρατών μελών του ΝΑΤΟ, αντιλαμβάνονται τις ελληνικές θέσεις και τα ελληνικά επιχειρήματα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν είναι η πρώτη φορά που έχω αναφερθεί στο casus belli. Είχα την ευκαιρία να το κάνω κι όταν βρέθηκα στη διμερή μας συνάντηση με τον Πρόεδρο Erdoğan πριν από κάποιους μήνες.
Νομίζω ότι είναι μία ιστορική ανορθογραφία, η οποία δεν συντάσσεται ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών, ούτε με το καλό κλίμα το οποίο θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες που, παρά τις διαφορές μας, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε ειρηνικά και να χτίζουμε σχέσεις καλής γειτονίας.
Νομίζω ότι όλοι οι συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι δεν -θα έλεγα- ταιριάζει και με το κλίμα της Συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου, η οποία, όπως σας είπα, έρχεται από το βαθύ παρελθόν, από το 1995. Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να την αφήσουμε πίσω μας.
Χρύσανθος Κοσελόγλου (ALPHA): Κύριε Πρόεδρε, χρόνια πολλά κι από μένα. Είδαμε τις τελευταίες ώρες τον κ. Netanyahu, σε απανωτές συνεντεύξεις του, να στέλνει ένα σαφές μήνυμα στον κ. Trump, να μην δώσει τα F-35 στην Τουρκία διότι θα αλλάξει και η ισορροπία ισχύος στην περιοχή.
Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν εσείς θα θέλατε να στείλετε κι ένα μήνυμα προς την αμερικανική ηγεσία και αν θεωρείτε πως με κάποιο τέχνασμα ή κάποιο «παραθυράκι» -συζητάνε και οι Τούρκοι δημοσιογράφοι ότι μπορεί να μεταφέρουν το σύστημα των S-400 εκτός Τουρκίας-, αν θα μπορούσε κάπως να ξεφύγει η Άγκυρα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Απάντησα ήδη στο θέμα αυτό. Δεν είναι δική μου δουλειά να υποδείξω σε κανέναν, και σίγουρα όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τι θα πουλήσουν και πού θα πουλήσουν. Όπως δεν δέχομαι κι εγώ υποδείξεις για το τι θα αγοράσουμε εμείς ως χώρα, προκειμένου να θωρακίσουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας και να ασφαλίσουμε τη χώρα.
Orhan Sali (A Haber – ανεπίσημη μετάφραση από τα αγγλικά): Κύριε Πρωθυπουργέ, καταρχάς, καλώς ήρθατε στην Άγκυρα. Ονομάζομαι Orhan Sali, από το τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι A Haber. Θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια είναι τα νεότερα όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, και όσον αφορά τις σημερινές σας δηλώσεις, πώς αξιολογείτε τις σχέσεις αυτές εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, όπως γνωρίζετε, πάντα ήμουν υπέρ μιας εποικοδομητικής, λειτουργικής και παραγωγικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών μας, αυτό ήταν και το πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών. Πιστεύω ότι σε πολλούς τομείς η σχέση μας έχει προοδεύσει.
Θα ήθελα απλώς να αναφερθώ στη διαχείριση του μεταναστευτικού, έναν τομέα στον οποίο συνεργαζόμαστε αποτελεσματικά. Το διασυνοριακό εμπόριο έχει βελτιωθεί. Πολλοί συμπατριώτες σας έρχονται στα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μέσω ενός προγράμματος ταχείας χορήγησης βίζας. Και πιστεύω πάντα στην αξία των σχέσεων μεταξύ των λαών.
Πέρα από αυτό, ήμουν επίσης πολύ σαφής κατά την επίσκεψή μου στην Άγκυρα πριν από μερικούς μήνες, ότι έχουμε μία βασική διαφορά με την Τουρκία, και αυτή είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Και το πλαίσιο για την επίλυση αυτού του μακροχρόνιου προβλήματος είναι η τήρηση του Διεθνούς Δικαίου και ειδικά η εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Πάντα εκτιμώ την τουρκική φιλοξενία και, θα το ξαναπώ, η Τουρκία διοργάνωσε μια εξαιρετική Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Θα συνεχίσω να συνεργάζομαι με τον Πρόεδρο Erdoğan στην κατεύθυνση μιας εποικοδομητικής σχέσης.
Ακόμη και αν -θέλω να είμαι απολύτως σαφής σε αυτό- δεν επιλύσουμε αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα, το οποίο, όπως έχουμε πει, χρονολογείται από τη δεκαετία του ’70, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να ασχολούμαστε με άλλα θέματα της ατζέντας.
Και γι’ αυτό πιστεύω ότι τα προβλήματα που προέρχονται από το παρελθόν, οι αποφάσεις που έλαβε η τουρκική Εθνοσυνέλευση τη δεκαετία του ’90, απλά δεν έχουν θέση στον σημερινό κόσμο.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
