Με φόντο τις νέες προκλήσεις στην παγκόσμια αγορά και την πίεση που ασκούν οι εμπορικοί δασμοί των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας επισήμανε ότι είναι ώρα για ριζική αναδιάταξη του εξαγωγικού μας μοντέλου και επανασχεδιασμό πολιτικών στον πρωτογενή τομέα.
Κατά τη διάρκεια συζήτησής του με τον εκδότης και διευθυντή της εφημερίδα Agrenda Γιάννη Πανάγο, στο πλαίσιο του Φόρουμ των Δελφών, ο Υπουργός έθεσε ως στρατηγική προτεραιότητα την οικοδόμηση ανθεκτικότητας στην ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία, κάνοντας ειδική αναφορά στην ανάγκη να θωρακιστεί ο τομέας απέναντι στην κλιματική κρίση, τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και τις πιέσεις των διεθνών εμπορικών συμφωνιών.
«Ο πρωτογενής τομέας περνάει μια κρίσιμη περίοδο και αυτή η κρίσιμη περίοδος υπαγορεύεται από συγκεκριμένα δεδομένα – πρώτα απ’ όλα από την κλιματική κρίση που έχει αλλάξει όλη την προσέγγιση, όλη την προσδοκία και πολύ περισσότερο μας φέρνει ενώπιον, πολλές φορές, αναπόδραστων συνεπειών», τόνισε χαρακτηριστικά.
Δασμοί ΗΠΑ και ελληνικά προϊόντα
Ειδική αναφορά έκανε στους δασμούς των ΗΠΑ, που επηρεάζουν άμεσα εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα: «Η επιβολή δασμών από την πλευρά των Αμερικανών έχει στην πραγματικότητα εντείνει και επικαιροποιήσει τη συζήτηση που αφορά στη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα», είπε ο Κώστας Τσιάρας, επισημαίνοντας ότι ένα σημαντικό μέρος του θετικού εμπορικού ισοζυγίου με τις ΗΠΑ στηρίζεται στο αγροτικό ισοζύγιο. Αναφέρθηκε στη μοναδικότητα ορισμένων ελληνικών προϊόντων όπως οι βρώσιμες ελιές και η φέτα και τόνισε ότι είναι ανάγκη «να συζητήσουμε για την εξαίρεση αυτών των προϊόντων, μιας και κατά κοινή ομολογία είναι μοναδικά», επισημαίνοντας ότι ούτε το ελαιόλαδο είναι ανταγωνιστικό σε σχέση με την παραγωγή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ωστόσο, μπροστά το τοπίο που διαμορφώνεται ο Υπουργός άνοιξε το ζήτημα της στρατηγικής αναπροσαρμογής εξαγωγών, προτείνοντας στροφή σε νέες αγορές. «Οι αγορές όπως η Ινδία, εγώ θα προσθέσω και χώρες της Μέσης Ανατολής, τα Αραβικά Εμιράτα, αραβικές χώρες είναι προσφερόμενες για την εξαγωγή των ελληνικών προϊόντων», είπε, επισημαίνοντας ότι είναι η ώρα που πρέπει να δούμε την αναδιάταξη του εξαγωγικού μας μοντέλου σε ό,τι αφορά στα προϊόντα του πρωτογενούς τομέα.
Ευρώπη και διατροφική επάρκεια
Ο Υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη διατροφικής επάρκειας στην Ευρώπη: «Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για διατροφική επάρκεια ή αυτάρκεια των δικών μας παραγόμενων προϊόντων, να δίνονται τεράστια ποσά μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για να στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας και να μην υπάρχει ένα σχέδιο τέτοιο που να προσδιορίζει και στόχους και ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα», είπε. Μάλιστα, χαρακτήρισε την υπό εξέλιξη ευρωπαϊκή συζήτηση για την εξωτερική σύγκλιση ως κρίσιμο σταυροδρόμι για την αγροτική πολιτική της Ένωσης, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη είσοδος της Ουκρανίας ή νέες εμπορικές συμφωνίες τύπου Mercosur μπορεί να οδηγήσουν σε «συνολική αναδιάταξη στον πρωτογενή τομέα».
Ακραία φαινόμενα και πρόταση για νέο ευρωπαϊκό ταμείο
Σε ό,τι αφορά τις καταστροφές από τον πρόσφατο παγετό, ιδιαίτερα σε Μακεδονία και Θεσσαλία, ο Υπουργός υπενθύμισε ότι «στα μεγάλα καιρικά φαινόμενα της κλιματικής κρίσης, η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι στέκεται γενναία δίπλα στους παραγωγούς.» Αναφέροντας ότι ο ΕΛΓΑ έχει καταβάλει πάνω από 1,65 δισ. ευρώ αποζημιώσεων σε 5 χρόνια, όταν οι συνολικές εισφορές δεν ξεπέρασαν τα 800 εκατομμύρια, ο Υπουργός θύμισε ότι εχει προτείνει «τη σύσταση ενός χρηματοδοτικού εργαλείου (του Ταμείου Αλληλοβοηθείας) εκτός ΚΑΠ σε ευρωπαϊκό επίπεδο», προκειμένου να υπάρξει μια σταθερή ασπίδα στήριξης απέναντι στα επαναλαμβανόμενα καταστροφικά φαινόμενα της κλιματικής απειλής.
Ενίσχυση ΟΠΕΚΕΠΕ – Κρίσιμη η στήριξη στους νέους αγρότες
Σε ό,τι αφορά τις πληρωμές, είπε ότι «η συνδεδεμένη θα πληρωθεί μέχρι το Πάσχα» και τόνισε ότι «εντός του μήνα θα ανοίξει η δήλωση ΟΣΔΕ, πολύ νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά».
Παράλληλα, αναγνώρισε πως το πρόβλημα γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού είναι βαθιά κοινωνικό και πολυπαραγοντικό: «Ο αγρότης, ο κτηνοτρόφος, οποιοσδήποτε ασχολείται με τον πρωτογενή τομέα, πρέπει να βλέπει τον εαυτό του σαν μικρό ή μεγάλο επιχειρηματία», υπογράμμισε, δίνοντας το στίγμα μιας νέας αγροτικής ταυτότητας, με έμφαση στη γνώση, την τεχνογνωσία και την οργάνωση.
Λέξη-κλειδί: Ανθεκτικότητα
Καθ’ όλη τη διάρκεια της τοποθέτησής του, ο ΥπΑΑΤ επέμεινε στην ανάγκη ο πρωτογενής τομέας να είναι ανθεκτικός. «Αυτό που είναι ευθύνη της πολιτείας είναι να διαμορφώνει όρους ανθεκτικότητας, στηρίζοντας τον αγροτικό κόσμο στην κρίσιμη στιγμή», ανέφερε και πρόσθεσε: «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι, με προτάσεις και σχέδια που να αφορούν τουλάχιστον την πατρίδα μας, ώστε ο πρωτογενής τομέας να παραμείνει ανθεκτικός. Αυτός είναι ο όρος που θέλουμε – ειδικά για αυτήν την περίοδο».
