Την ανάγκη υπεράσπισης του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας σε μια εποχή όπου η πολιτική ισχύος επανέρχεται δυναμικά, υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο Πανεπιστήμιο Columbia. Στην ομιλία του με θέμα «Μεταξύ ισχύος και αρχών: Άσκηση εξωτερικής πολιτικής σε έναν κόσμο σε μετάβαση», τόνισε ότι η Δύση πρέπει να παραμείνει ενωμένη και ότι η διεθνής τάξη δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς κανόνες.
Ο υπουργός προειδοποίησε ότι μια διεθνής κοινότητα χωρίς αρχές «δεν είναι παρά μια ζούγκλα», επισημαίνοντας πως για τα μικρά και μεσαία κράτη η υποχώρηση της πολυμέρειας είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. «Η πολυμέρεια παραμένει ζωντανή και οφείλουμε να εργαστούμε για αυτήν», είπε, τονίζοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μοντέλο αντιμετώπισης παγκόσμιων προκλήσεων.
Ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε για το «παράδοξο της ισχύος»: την επιστροφή της μονομερούς δράσης και της συναλλακτικής λογικής, ακριβώς τη στιγμή που η διεθνής συνεργασία είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Αναφέρθηκε στις εξελίξεις στην Αφρική, ειδικά στο Σαχέλ, όπου καταγράφονται συγκρούσεις με συμμετοχή εξωτερικών δυνάμεων, σημειώνοντας ότι Ρωσία και Κίνα επιδιώκουν να ενισχύσουν την επιρροή τους λόγω του ενδιαφέροντος για κρίσιμα ορυκτά και άλλους πόρους.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι παγκόσμιες κρίσεις μειώνουν τη σημασία της γεωγραφικής απόστασης: μεταναστευτικές ροές, φυσικές καταστροφές, επισιτιστική ανασφάλεια και λειψυδρία μπορούν να επηρεάσουν χώρες πολύ μακριά από το σημείο όπου εκδηλώνονται. Προέβλεψε μάλιστα ότι η διαχείριση των υδάτινων πόρων θα εξελιχθεί σε ένα από τα κεντρικά ζητήματα του άμεσου μέλλοντος, με τη λειψυδρία να μπορεί να αποτελέσει ακόμη και πηγή συγκρούσεων.
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στο δίλημμα μεταξύ πολιτικού ρεαλισμού και διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες, χρησιμοποιώντας τον Θουκυδίδη και τον διάλογο Αθηναίων–Μηλίων ως σημείο αναφοράς. Τόνισε ότι ζητούμενο δεν είναι η επικράτηση της μιας αντίληψης έναντι της άλλης, αλλά ο συνδυασμός τους. Αντιπαρέβαλε την «ηγεσία» στον «ηγεμονισμό», λέγοντας ότι η πραγματική ηγεσία στηρίζεται στην πειθώ και στη διαβούλευση.
Τέλος, μίλησε για το «παράδοξο του βέτο» στους διεθνείς οργανισμούς: στο Συμβούλιο Ασφαλείας λειτουργεί ως προνόμιο των ισχυρών, ενώ στην ΕΕ η ομοφωνία προστατεύει τα μικρότερα κράτη. «Το σημαντικό είναι να παραμείνει ενωμένη η Δύση», κατέληξε, επιμένοντας ότι οι συμμαχίες αποτελούν πολλαπλασιαστές ισχύος και ότι η απάντηση στην αστάθεια είναι η ενίσχυση μιας αποτελεσματικότερης πολυμέρειας.
