Έντονη διπλωματική κινητικότητα βρίσκεται σε εξέλιξη με πρωτοβουλία των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες ασκούν ασφυκτικές πιέσεις προς την Τεχεράνη προκειμένου να αποδεχτεί συγκεκριμένους και αυστηρούς όρους για τον τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων και την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή. Στο επίκεντρο του αμερικανικού ενδιαφέροντος βρίσκεται η άμεση εξομάλυνση της διεθνούς ναυσιπλοΐας και της οικονομικής δραστηριότητας στα Στενά του Ορμούζ, μια θαλάσσια δίοδο στρατηγικής σημασίας από την οποία διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας ζητήσει νωρίτερα τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026 από τα κράτη της Μέσης Ανατολής να προσχωρήσουν στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» για την πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών τους σχέσεων με το Ισραήλ, κατέστησε σαφείς τις προθέσεις του. Στις δηλώσεις του υπογράμμισε με κατηγορηματικό τρόπο ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει αποκλειστικά μια «σπουδαία συμφωνία» με το Ιράν, ξεκαθαρίζοντας ότι σε διαφορετική περίπτωση δεν πρόκειται να υπάρξει καμία απολύτως συμβιβαστική λύση. Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δύο πλευρές έχουν εμπλακεί σε ένα εξαιρετικά σκληρό παζάρι με φόντο την εξασφάλιση μακροχρόνιας ειρήνης.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικές πληροφορίες που μετέδωσε το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS News, οι διπλωματικές αντιπροσωπείες των δύο χωρών βρίσκονται στο Κατάρ, όπου επεξεργάζονται ένα προσχέδιο μνημονίου κατανόησης. Πηγές με γνώση των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι το προτεινόμενο σχέδιο περιλαμβάνει έξι βασικούς άξονες:
Πρώτον, την παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας για επιπλέον 60 ημέρες.
Δεύτερον, την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από την πλευρά του Ιράν και τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων για την πλήρη επαναφορά της ναυσιπλοΐας στις προπολεμικές συνθήκες εντός ενός μήνα. Τρίτον, την κοινή δήλωση των ΗΠΑ, του Ιράν και των συμμάχων τους για την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, με παράλληλη δέσμευση για αποχή από απειλές ή χρήση βίας.
Τέταρτον, τη ρητή επιβεβαίωση εκ μέρους της Τεχεράνης ότι δεν θα προχωρήσει ποτέ στην ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Πέμπτον, τη συμφωνία για τη διάθεση των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου μέσω ενός κοινά αποδεκτού μηχανισμού ελέγχου.
Έκτον, τη ρύθμιση του ζητήματος των δεσμευμένων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράν και των διεθνών κυρώσεων, η άρση των οποίων θα εξαρτηθεί άμεσα από τον βαθμό συμμόρφωσης του καθεστώτος με τα προηγούμενα σημεία.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε στο CBS News την ύπαρξη αυτών των έξι σημείων, θέτοντας ωστόσο ορισμένες επιφυλάξεις σχετικά με τους όρους που αφορούν τη μόνιμη κατάπαυση του πυρός στο μέτωπο του Λιβάνου και την 60ήμερη παράταση της εκεχειρίας. Αν και οι συζητήσεις στο Κατάρ συνεχίζονται χωρίς να υπάρχει ακόμα οριστική συμφωνία, μια θετική έκβαση θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα αποσυμπιέσει την πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή και θα δώσει σημαντική ανάσα στην παγκόσμια οικονομία μέσω της απελευθέρωσης των ενεργειακών οδών.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
