Ο Χουσάμ Λούκα, γνωστός με το προσωνύμιο «Αράχνη» και ένα από τα ισχυρότερα στελέχη του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, εντοπίστηκε από το BBC στη Ρωσία, μήνες μετά την ανατροπή του Σύρου προέδρου.
Ο Λούκα είχε διατελέσει επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ασφάλειας της Συρίας και κατηγορείται για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων για βασανιστήρια και δολοφονίες. Μετά την πτώση του καθεστώτος, τον Δεκέμβριο του 2024, εξαφανίστηκε και έκτοτε οι συριακές αρχές αναζητούσαν τα ίχνη του.
Το BBC ξεκίνησε την έρευνα από το εγκαταλελειμμένο διαμέρισμά του στη Δαμασκό, όπου βρέθηκαν φωτογραφίες του με τον Άσαντ, μετάλλια και έγγραφα, αλλά και ένα σημειωματάριο με δεκάδες ονόματα και τηλεφωνικούς αριθμούς.
BIG CLAIM: Rumors of a coup within the Assad regime army in Damascus continue, the coup attempt is allegedly led by Hussam Luka, an intelligence officer in the Assad Regime. pic.twitter.com/W93fraPHFJ
— Clash Report (@clashreport) November 30, 2024
Οι δημοσιογράφοι κατέγραψαν συνολικά 155 αριθμούς και διαπίστωσαν ότι οι 51 εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε λειτουργία.
Ακολούθησαν προσπάθειες επικοινωνίας με πρόσωπα που συνδέονταν με τον Λούκα, χωρίς αρχικά αποτέλεσμα. Η έρευνα, ωστόσο, οδήγησε σε έναν φύλακα της πολυκατοικίας του, ο οποίος έδωσε στους δημοσιογράφους τον αριθμό του προσωπικού σωματοφύλακα του πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών.
Ο σωματοφύλακας αποκάλυψε ότι ο Λούκα είχε εγκαταλείψει τη Δαμασκό όταν οι αντάρτες πλησίαζαν στην πρωτεύουσα. Σύμφωνα με την ίδια μαρτυρία, έφυγε μαζί με σημαντικό χρηματικό ποσό από το χρηματοκιβώτιο του γραφείου του και δεν κράτησε την υπόσχεσή του να παραμείνει για την υπεράσπιση της πόλης.
Οι κατηγορίες και η δράση στη Χομς
Η δράση του Λούκα συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη Χομς, όπου κατά τα πρώτα χρόνια του εμφυλίου πολέμου είχε αναλάβει σημαντικό ρόλο στις επιχειρήσεις των δυνάμεων του καθεστώτος.
Μάρτυρες που μίλησαν στο BBC τον κατηγορούν ότι δημιούργησε ένα εκτεταμένο δίκτυο πληροφοριοδοτών και συνεργατών, γεγονός που του χάρισε το προσωνύμιο «Αράχνη». Κάποιοι από τους ανθρώπους του φέρεται να είχαν διεισδύσει ακόμη και σε ομάδες ανταρτών.
Ο Λούκα έχει επίσης συνδεθεί με τη λεγόμενη «Σφαγή των Παιδιών» στη Χομς, τον Σεπτέμβριο του 2015. Σύμφωνα με το Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, από βομβιστική επίθεση σκοτώθηκαν 28 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 17 παιδιά και τέσσερις γυναίκες. Συριακές οργανώσεις ακτιβιστών και μέσα της αντιπολίτευσης τον είχαν τότε κατονομάσει ως υπεύθυνο για την επιλογή των στόχων του καθεστώτος στην περιοχή.
Οι αμερικανικές αρχές του έχουν επιβάλει κυρώσεις, ενώ αντίστοιχα μέτρα έχουν λάβει και το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Syria: Syrian intelligence chief General Hussam Luka reportedly leading the coup against Assad right now. Rumors that those close to Assad are getting arrested by Luka’s team in Damascus. https://t.co/colBTReuQN pic.twitter.com/jNDvNdJjbX
— Igor Sushko (@igorsushko) November 30, 2024
Η έρευνα που οδήγησε στη Ρωσία
Καθοριστικό σημείο στην έρευνα αποτέλεσε η αναζήτηση της διαδρομής που ακολούθησε ο Λούκα μετά την εγκατάλειψη της Συρίας.
Πηγή της λιβανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε στο BBC ότι πέρασε τα σύνορα του Λιβάνου χρησιμοποιώντας ρωσικό διαβατήριο με διαφορετικό όνομα και στη συνέχεια ταξίδεψε αεροπορικώς στη Ρωσία.
🚨 BREAKING: Reports of gunfire at the Presidential Palace in Damascus, capital of Syria.
Coup against the Assad regime is possibly in progress. Assad fled to Moscow with his entire family.
State television stopped broadcasting. https://t.co/4zn5hVVT2y pic.twitter.com/Wtjn9J6QwS— Igor Sushko (@igorsushko) November 30, 2024
Στο διαμέρισμά του στη Δαμασκό είχαν ήδη εντοπιστεί στοιχεία που μαρτυρούσαν τις σχέσεις του με τη Μόσχα, μεταξύ άλλων τιμητικές πλακέτες από τη ρωσική υπηρεσία εξωτερικής κατασκοπείας και ευχετήρια κάρτα από υψηλόβαθμο Ρώσο αξιωματικό.
Οι δημοσιογράφοι του BBC κατάφεραν τελικά να επικοινωνήσουν με έναν ρωσικό αριθμό που συνδεόταν με τον Λούκα. Ο άνδρας που απάντησε επιβεβαίωσε ότι ήταν ο ίδιος, αλλά αρνήθηκε να δώσει περισσότερες πληροφορίες, επικαλούμενος την κατάσταση στην οποία βρίσκεται.
Στη συνέχεια, μέσω δεύτερου αριθμού που συνδεόταν με τους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το BBC κατάφερε να προσδιορίσει την παρουσία του σε δύο προαστιακές περιοχές έξω από τη Μόσχα.
🔴 Assad’s spy chief ‘The Spider’ vanished after regime collapse; warrant issued
Hussam Luka, head of Syria’s General Security Directorate intelligence agency and known as “The Spider”, disappeared in December 2024 when Bashar al-Assad was toppled. Luka was sanctioned by the UK,… pic.twitter.com/QRLjZTKghx
— NewsTongue (@NewsTongueX) August 8, 2026
Η Συρία ζητά τη λογοδοσία του
Ο Γενικός Εισαγγελέας της Συρίας έχει δηλώσει ότι σε βάρος του Λούκα έχει ασκηθεί δίωξη για προμελετημένη δολοφονία, βασανιστήρια και θάνατο που προκλήθηκε από βασανιστήρια. Παράλληλα, έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης σε εθνικό επίπεδο και οι αρχές επιδιώκουν τη διεθνή αναζήτησή του.
Η παρουσία του στη Ρωσία, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας του BBC, αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις για την απόδοσή του στη δικαιοσύνη.
Για τους ανθρώπους που έχασαν συγγενείς τους κατά τη διάρκεια του καθεστώτος Άσαντ, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή. Ανάμεσά τους και ο Μοχάμεντ Τουακάτλι, ο οποίος έχασε τον επτάχρονο γιο του στη βομβιστική επίθεση του 2015 και εξακολουθεί να ζητά λογοδοσία για όσους θεωρεί υπεύθυνους.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
