Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες Κυριακή ότι διέταξε να αρχίσει σήμερα επιχείρηση για να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ τους τελευταίους δυο μήνες για να μπορέσουν να φύγουν από τον Κόλπο πλοία αποκλεισμένα εκεί, με το Ιράν να αντιτείνει πως οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση θα εκληφθεί στην Τεχεράνη ως παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, της χώρας που εξαπέλυσε μαζί με το Ισραήλ τον πόλεμο εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, αναφέρθηκε χθες βράδυ σε «ανθρωπιστική χειρονομία» και επίδειξη «καλής θέλησης» για να βοηθηθούν οι ναυτικοί που έχουν αποκλειστεί εξαιτίας του κλεισίματος του στενού.
Από σήμερα, το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνοδεύει να περνούν τα Στενά του Ορμούζ πλοία «που δεν έχουν καμιά σχέση με τη διένεξη στη Μέση Ανατολή» ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.
Προειδοποίησε πως αν η επιχείρηση αυτή, που βάφτισε Project Freedom («Σχέδιο Ελευθερία») εμποδιστεί από τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν, αυτές οι τελευταίες «δυστυχώς θα αντιμετωπιστούν διά της ισχύος».
Ταυτόχρονα έκανε λόγο για «πολύ θετικές» συνομιλίες με την Τεχεράνη μέσω Πακιστάν.
Σε ανακοινωθέν του, το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), ανέφερε πως στην επιχείρηση θα συμμετάσχουν πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά, πάνω από 100 αεροσκάφη όλων των τύπων και κάπου 15.000 στρατιωτικοί.
Η επιχείρηση αυτή προκαλεί οργή στο Ιράν, που προειδοποίησε χθες πως θα τη θεωρήσει παραβίαση της ανακωχής που κηρύχθηκε την 8η Απριλίου.
«Προειδοποίηση: Οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη στο νέο ναυτικό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», τόνισε στα αγγλικά και στα περσικά μέσω X ο Εμπραχίμ Αζιζί, πρόεδρος της επιτροπής του ιρανικού κοινοβουλίου που είναι αρμόδια για υποθέσεις εθνικής ασφαλείας.
Την ίδια ώρα, απειλές ότι το Ιράν θα επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία που επιχειρήσουν να πλησιάσουν ή να μπουν στα Στενά του Ορμούζ απηύθυνε ο ιρανικός στρατός, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση Τραμπ για την έναρξη «Επιχείρηση Ελευθερία» από τις ΗΠΑ.
«Προειδοποιούμε ότι οποιαδήποτε ξένη ένοπλη δύναμη, ειδικά ο αμερικανικός στρατός, θα δεχθεί επίθεση εάν επιχειρήσει να πλησιάσει και να εισέλθει στά Στενά του Ορμούζ» αναφέρεται στην ανακοίνωση του ιρανικού στρατού.
Στην ίδια δήλωση η Τεχεράνη τονίζει ότι «έχουμε επανειλημμένα δηλώσει ότι η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ είναι στα χέρια μας και ότι η ασφαλής διέλευση των πλοίων πρέπει να συντονιστεί με τις ένοπλες δυνάμεις μας».
«Θα διατηρήσουμε και θα διαχειριστούμε την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ με όλη μας τη δύναμη και ανακοινώνουμε σε όλα τα εμπορικά πλοία και τα δεξαμενόπλοια να απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια διέλευσης χωρίς τον συντονισμό των ενόπλων δυνάμεων που σταθμεύουν στο Στενό του Ορμούζ, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλειά τους», προσθέτει στην ανακοίνωσή του ο στρατός του Ιράν.
«Ελλείψεις»
Από το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα. Η Ουάσιγκτον σε αντίποινα προχώρησε τον Απρίλιο σε δικό της αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Το κλείσιμο των Στενών έχει «τεράστιες επιπτώσεις για τον Ινδο-Ειρηνικό», είπε σήμερα η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψής της στην Αυστραλία. Η περιοχή εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από τη Μέση Ανατολή για τον ενεργειακό εφοδιασμό της.
Ο αποκλεισμός των Στενών έχει βάλει φωτιά στις τιμές του πετρελαίου, που έφθασαν στο υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Οι τιμές έμοιαζαν πάντως να σταθεροποιούνται σήμερα το πρωί κατά τις πρώτες συναλλαγές στην Ασία, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, να σημειώνει οριακή αύξηση 0,39% στα 108,59 δολάρια στα 108,59 δολάρια, αισθητά κάτω από τα 126 δολάρια όπου είχε φτάσει την Πέμπτη.
Ο αριθμός των εμπορικών πλοίων που είναι παρόντα στον Κόλπο ανερχόταν σε 913 την 29η Απριλίου, 270 από τα οποία ήταν πετρελαιοφόρα και περίπου πενήντα πλοία μεταφοράς αερίου, ανέφερε την περασμένη Πέμπτη η εξειδικευμένη εταιρεία AXSMarine. Οι ναυτικοί που επιβαίνουν σε αυτά είναι κάπου 20.000, σύμφωνα με ανώτερο στέλεχος της βρετανικής υπηρεσίας ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO.
«Πολλά από τα πλοία αυτά υφίστανται ελλείψεις τροφίμων και όλων των άλλων ειδών που έχουν ανάγκη ώστε να μπορούν να πληρώματά τους να παραμείνουν στα σκάφη με τρόπο υγιή», ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ.
Την Παρασκευή ακόμη, η κυβέρνησή του προειδοποιούσε πλοία τα οποία πληρώνουν τις ιρανικές αρχές για να περάσουν το στενό πως εκτίθενται σε κυρώσεις.
«Στο νεκροταφείο»
Από το ξέσπασμα του πολέμου, ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, η Τεχεράνη επέβαλε de facto τέλη διέλευσης στα πλοία που θέλουν να περάσουν το στενό.
Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ απείλησε χθες ότι θα βυθιστούν πολεμικά πλοία των ΗΠΑ και ότι οι δυνάμεις τους θα καταλήξουν «στο νεκροταφείο», προσάπτοντας στην Ουάσιγκτον «πειρατική» συμπεριφορά.
Το αδιέξοδο παραμένει αφότου κηρύχθηκε κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου, έπειτα από κάπου 40 ημέρες αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών και ιρανικών αντιποίνων σε όλη την περιοχή.
Μεταξύ των Στενών του Ορμούζ και του ζητήματος του ιρανικού προγράμματος, οι διαφωνίες των δυο πλευρών είναι τόσες και τόσο μεγάλες που οι προσπάθειες να ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν πάει πουθενά–η πρώτη συνάντηση, στην πακιστανική πρωτεύουσα, ήταν άκαρπη.
Στην προσπάθεια να δοθεί μια ευκαιρία ακόμη στις συνομιλίες, η Τεχεράνη υπέβαλε μέσω Ισλαμαμπάντ νέα πρόταση στην Ουάσιγκτον, που απάντησε, ανέφερε χθες η ιρανική διπλωματία.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το Ιράν αξιώνει στο σχέδιο αυτό να αποσυρθούν τα αμερικανικά στρατεύματα από τομείς κοντά στο έδαφός του, να αρθεί ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, να αποδεσμευτούν παγωμένοι ιρανικοί πόροι, να καταβληθούν επανορθώσεις, να αρθούν οι κυρώσεις, να υπάρξει «μηχανισμός» για τα Στενά του Ορμούζ και να κηρυχθεί «το τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Το ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν συμπεριλαμβάνεται στο σχέδιο, μολονότι το θεωρούν κεντρικό ζήτημα οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, που κατηγορούν την Τεχεράνη ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο–κάτι που η ιρανική πλευρά διαψεύδει για δεκαετίες.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
