Σε ένα πρωτοφανές κύμα πολεμικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν έχει περάσει σε φάση γενικευμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων, με βομβαρδισμούς, εκατέρωθεν πυραυλικές επιθέσεις, νεκρούς και καταστροφές κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία εξαπέλυσε τα ξημερώματα της Κυριακής νέες στοχευμένες επιδρομές σε στρατηγικούς στόχους στο Ιράν, ανάμεσα στους οποίους το υπουργείο Άμυνας, το πυρηνικό πρόγραμμα SPND και εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στην Τεχεράνη. Παράλληλα, επλήγη μερικώς το υπόγειο κέντρο εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ, καθώς και άλλες υποδομές στο Ισφαχάν, οδηγώντας τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) να εκφράσει ανησυχία για τις εξελίξεις.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν εξαπέλυσε μπαράζ βαλλιστικών πυραύλων και drones εναντίον ισραηλινών πόλεων και στρατιωτικών υποδομών, προκαλώντας τουλάχιστον 8 θανάτους, μεταξύ αυτών και ανήλικα παιδιά, καθώς και πάνω από 200 τραυματισμούς. Σύμφωνα με το ισραηλινό Magen David Adom, περίπου 35 άτομα αγνοούνται μετά την κατάρρευση κτηρίου στη Μπατ Γιαμ, νότια του Τελ Αβίβ.
Το Ιράν, μέσω του Σώματος Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), ανακοίνωσε πως τα χτυπήματα εστίασαν σε εγκαταστάσεις παραγωγής καυσίμων για μαχητικά και σε ενεργειακά κέντρα υποστήριξης του ισραηλινού στρατού. Παράλληλα, επλήγη η μονάδα Νότιο Παρς – το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο – προκαλώντας σοβαρή πυρκαγιά και διακοπή λειτουργίας.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προειδοποίησε πως τα χτυπήματα αυτά είναι μόνο η αρχή, διακηρύσσοντας πρόθεση για πλήρη καταστροφή των ιρανικών στρατιωτικών και πυρηνικών υποδομών. «Θα πλήξουμε όλες τις εγκαταστάσεις του καθεστώτος», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις έχουν τη «ρητή υποστήριξη» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Αμερικανική στάση και διεθνείς αντιδράσεις
Ενώ οι ΗΠΑ επισήμως διατηρούν αποστάσεις, πηγές από την Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι η επιχείρηση έχει την έμμεση έγκριση του Λευκού Οίκου, με σχεδιασμό διάρκειας «εβδομάδων, όχι ημερών». Ο Ντόναλντ Τραμπ πάντως, αν και δήλωσε πως η Ουάσιγκτον δεν συμμετείχε στις επιθέσεις, τόνισε πως μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Αξιοσημείωτη ήταν η έκτακτη επικοινωνία του Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, κατά την οποία – σύμφωνα με ρωσικές πηγές – συζητήθηκε ενδεχόμενη ρωσική μεσολάβηση για αποκλιμάκωση. Ο Πούτιν φέρεται να καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις, ενώ η Μόσχα πρότεινε να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή μεταξύ Τεχεράνης και Τελ Αβίβ.
Πιθανή κλιμάκωση – Κλειστοί εναέριοι χώροι
Το Ιράν ανακοίνωσε ότι θα θεωρεί εχθρική ενέργεια οποιαδήποτε ξένη βοήθεια προς το Ισραήλ και προειδοποίησε για επιθέσεις σε εγκαταστάσεις τρίτων χωρών που το στηρίζουν. Ο εναέριος χώρος της χώρας παραμένει κλειστός, ενώ στο Ισραήλ έχει διακοπεί η λειτουργία του αεροδρομίου Μπεν Γκουριόν. Η Ιορδανία άνοιξε εκ νέου τον εναέριό της χώρο, τον οποίο είχε κλείσει για λόγους ασφαλείας.
Βαρύ το ανθρώπινο κόστος
Ιρανικές πηγές αναφέρουν πως μόνο τις πρώτες ώρες των ισραηλινών επιθέσεων σκοτώθηκαν τουλάχιστον 78 άνθρωποι, κυρίως άμαχοι, και τραυματίστηκαν άλλοι πάνω από 300. Μεταξύ των θυμάτων συγκαταλέγονται ανώτατοι στρατιωτικοί και κορυφαίοι επιστήμονες του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, περιλαμβανομένων των στρατηγών Σαλαμί, Χαζιζαντέ και Μπαγερί.
Η σύγκρουση φαίνεται πως βρίσκεται σε επιχειρησιακή και πολιτική κορύφωση, με ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης και εμπλοκής περιφερειακών ή διεθνών δυνάμεων. Διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση, προς το παρόν, δείχνουν να σκοντάφτουν στη σκληρή ρητορική και στην ετοιμότητα των δύο πλευρών για μακροχρόνια σύγκρουση.
