Μια συγκλονιστική εικόνα εσωτερικής βίας και ατιμωρησίας στους κόλπους του ρωσικού στρατού αποκαλύπτει νέα έρευνα του ανεξάρτητου ρωσικού μέσου Verstka, το οποίο τεκμηριώνει δεκάδες περιπτώσεις βασανιστηρίων, εκτελέσεων και αποστολών αυτοκτονίας σε βάρος στρατιωτών που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, που βασίζεται σε μαρτυρίες εν ενεργεία στρατιωτών, συγγενών θυμάτων, διαρροές βίντεο και επίσημα αρχεία καταγγελιών, έχουν ταυτοποιηθεί 101 αξιωματικοί που φέρονται να εμπλέκονται σε δολοφονίες και βασανιστήρια συναδέλφων τους. Το Verstka έχει επαληθεύσει τουλάχιστον 150 θανάτους, ενώ εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος.
Η έρευνα περιγράφει με λεπτομέρειες τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την επιβολή πειθαρχίας μέσω τρόμου. Στρατιώτες αναφέρουν ότι διοικητές διόριζαν «εκτελεστές» για να πυροβολούν όσους αρνούνταν να πολεμήσουν, καταγράφοντας τους θανάτους ως απώλειες μάχης. Άλλες μαρτυρίες κάνουν λόγο για χρήση drones και εκρηκτικών για την εξόντωση τραυματισμένων ή υποχωρούντων στρατιωτών, με εντολές να ρίχνονται χειροβομβίδες στους ίδιους τους άνδρες τους, ώστε να φαίνεται ως πλήγμα από τον εχθρό.
Το Verstka, που λειτουργεί πλέον εξόριστο και έχει ιδρυθεί από κορυφαίους Ρώσους ερευνητές δημοσιογράφους, τεκμηριώνει επίσης περιπτώσεις στρατιωτών που βασανίστηκαν μέχρι θανάτου. Στρατιώτες που παραβίασαν εντολές φέρονται να ρίχτηκαν σε λάκκους με μεταλλικά καλύμματα, να δέχτηκαν ρίψεις νερού και ξυλοδαρμούς για ώρες ή ημέρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εξαναγκάστηκαν να πολεμήσουν μεταξύ τους σε μάχες τύπου «μονομάχων», με τον νικητή να επιβιώνει.
Ένα τέτοιο περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο που κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάιο από ουκρανικές ομάδες παρακολούθησης. Στο υλικό, δύο άνδρες παλεύουν σε λάκκο, ενώ ακούγεται φωνή να λέει: «Ο διοικητής Κάμα είπε ότι όποιος σκοτώσει τον άλλον, βγαίνει από τον λάκκο».
Η έρευνα συνδέει επίσης δολοφονίες με κυκλώματα χρηματικής εκβίασης, όπου διοικητές απαιτούσαν πληρωμές από στρατιώτες για να τους εξαιρέσουν από αποστολές αυτοκτονίας. Όσοι δεν πλήρωναν, «μηδενίζονταν» – ένας στρατιωτικός όρος που σημαίνει εξόντωση.
Αρχικά, οι περισσότερες αναφορές προέρχονταν από ποινικά τάγματα που απαρτίζονταν από πρώην κρατούμενους, αλλά η βάση δεδομένων του Verstka δείχνει ότι η πρακτική έχει επεκταθεί και σε τακτικές μονάδες. Η κουλτούρα ατιμωρησίας και η εισροή πρώην κρατουμένων έχουν, σύμφωνα με την έρευνα, «κανονικοποιήσει τη βία».
Οι περισσότεροι από τους φερόμενους δράστες είναι μεσαίου βαθμού αξιωματικοί, βετεράνοι προηγούμενων εκστρατειών ή μεταφορές από ποινικά τάγματα. Παρά την ύπαρξη βιογραφικών στοιχείων για περισσότερους από εξήντα εξ αυτών, σχεδόν κανείς δεν έχει λογοδοτήσει.
Το Verstka αποκάλυψε επίσης ότι η στρατιωτική εισαγγελία της Ρωσίας έλαβε σχεδόν 29.000 καταγγελίες από στρατιώτες και οικογένειες μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, εκ των οποίων περισσότερες από 12.000 αφορούσαν τιμωρίες από ανώτερους. Πηγή εντός της εισαγγελίας ανέφερε ότι υπάρχει ανεπίσημη απαγόρευση διερεύνησης υποθέσεων που αφορούν διοικητές σε ζώνες μάχης. «Λένε: ‘Αν το ανοίξουμε, θα βλάψει τις επιχειρήσεις’. Αυτό σημαίνει ότι οι αξιωματικοί έχουν απόλυτη ασυλία», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πηγή: The Guardian
