Ρωσία: Με διάταγμα Πούτιν υπό κρατικό έλεγχο η Japan Tobacco – Βουτιά 12,5% για τη μετοχή της Coca-Cola Τρία Έψιλον

Σε προσωρινή διαχείριση ρωσικής εταιρείας τίθενται τα περιουσιακά στοιχεία του ιαπωνικού καπνοβιομηχανικού ομίλου Japan Tobacco Inc. (JTI) στη Ρωσία, έπειτα από διάταγμα που υπέγραψε την Πέμπτη ο πρόεδρος της χώρας, Βλαντιμίρ Πούτιν.

Η απόφαση προβλέπει ότι η ρωσική ανώνυμη εταιρεία Promyshlennye Aktivy (Industrial Assets) αναλαμβάνει τη διαχείριση των συμμετοχών της JTI σε τέσσερις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη ρωσική αγορά.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Ria Novosti, το διάταγμα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το σύνολο των εταιρικών μεριδίων της Petro, εταιρείας περιορισμένης ευθύνης που ανήκει στην JTI Investments Sarl.

Συνολικά, στη ρύθμιση υπάγονται οι JTI Donskoy Tabak, Petro, JTI Yelets και Kres Neva.

Οι ρωσικές αρχές δεν έχουν διευκρινίσει τους λόγους της συγκεκριμένης απόφασης. Ωστόσο, το Κρεμλίνο έχει στο παρελθόν συνδέσει αντίστοιχες παρεμβάσεις με τη στάση χωρών τις οποίες χαρακτηρίζει «εχθρικές».

Ισχυρές πιέσεις στην Coca-Cola Τρία Έψιλον – Ανησυχία για τις δραστηριότητες στη Ρωσία

Η απόφαση για την Japan Tobacco προκαλεί προβληματισμό και για άλλους διεθνείς ομίλους που εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντική παρουσία στη ρωσική αγορά.

Στο Χρηματιστήριο Αθηνών, η μετοχή της Coca-Cola Τρία Έψιλον καταγράφει ισχυρές απώλειες, με την πτώση της να προσεγγίζει το 12,5%, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τους κινδύνους που συνδέονται με τις δραστηριότητες της εταιρείας στη Ρωσία.

Παρά τις θετικές οικονομικές επιδόσεις της, η Coca-Cola HBC βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία το Κρεμλίνο έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις εις βάρος περιουσιακών στοιχείων αρκετών ευρωπαϊκών επιχειρηματικών ομίλων.

Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί δημοσίευμα της ρωσικής εφημερίδας Kommersant, σύμφωνα με το οποίο η εταιρεία Bochkari, παραγωγός μπίρας και αναψυκτικών με έδρα το Αλτάι, έχει ζητήσει από τον Βλαντιμίρ Πούτιν να τεθούν οι ρωσικές δραστηριότητες της πρώην Coca-Cola υπό προσωρινή εξωτερική διαχείριση.

Κατά τις πληροφορίες της εφημερίδας, το αίτημα αφορά τον όμιλο Multon, ο οποίος μέχρι το 2022 είχε αναλάβει την εμφιάλωση των διεθνών προϊόντων της Coca-Cola στη Ρωσία.

Σήμερα, η Multon εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παραγωγούς μη αλκοολούχων ποτών στη χώρα, διαθέτοντας γνωστά εμπορικά σήματα, μεταξύ των οποίων τα Dobry και Rich.

Η συνολική αποτίμηση της επιχείρησης εκτιμάται ότι μπορεί να ανέλθει στα 245 δισ. ρούβλια, μέγεθος που αναδεικνύει τη σημασία της για τη ρωσική αγορά αναψυκτικών.

Η παρουσία της Japan Tobacco στη ρωσική αγορά

Η Japan Tobacco διαθέτει μακρόχρονη επιχειρηματική παρουσία στη Ρωσία, έχοντας αναπτύξει σημαντικές παραγωγικές δραστηριότητες και αποκτήσει ισχυρό μερίδιο στην εγχώρια αγορά προϊόντων καπνού.

Όπως μεταδίδει το Interfax, η δραστηριοποίηση της JTI στη χώρα ξεκίνησε το 1999, όταν η μητρική Japan Tobacco Inc. απέκτησε τις διεθνείς δραστηριότητες της αμερικανικής R.J. Reynolds.

Το 2007, ο ιαπωνικός όμιλος κατέλαβε την πρώτη θέση στη ρωσική αγορά καπνού, ενώ το 2018 ενίσχυσε περαιτέρω τη θέση του μέσω της εξαγοράς της Donskoy Tabak.

Οι τέσσερις εταιρείες που περιλαμβάνονται στο προεδρικό διάταγμα δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά τμήματα της παραγωγικής διαδικασίας.

Η Petro, με εγκαταστάσεις στην Αγία Πετρούπολη, και η JTI Donskoy Tabak, που λειτουργεί στο Ροστόφ επί του Ντον, ασχολούνται με την παραγωγή έτοιμων προϊόντων καπνού.

Αντίθετα, η JTI Yelets, στην περιφέρεια Λίπετσκ, και η Kres Neva, στην περιφέρεια Λένινγκραντ, επικεντρώνονται στην επεξεργασία πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στην καπνοβιομηχανία.

Πάντως, παραμένει ασαφές ποια ακριβώς ρωσική εταιρεία θα αναλάβει τη διαχείριση των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων.

Το προεδρικό διάταγμα αναφέρει μόνο την επωνυμία Promyshlennye Aktivy, χωρίς πρόσθετα στοιχεία ταυτοποίησης. Δεδομένου ότι στη Ρωσία είναι καταχωρισμένες περισσότερες επιχειρήσεις με αυτή την ονομασία, δεν μπορεί προς το παρόν να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η εταιρεία που θα αναλάβει τη διαχείριση.

Τα οικονομικά στοιχεία των τεσσάρων εταιρειών

Οι πιο πρόσφατες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις των τεσσάρων ρωσικών εταιρειών της JTI αφορούν το οικονομικό έτος 2023 και αποτυπώνουν το μέγεθος των δραστηριοτήτων που τίθενται υπό προσωρινή διαχείριση.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα οικονομικά μεγέθη τους διαμορφώθηκαν ως εξής:

Από τα παραπάνω οικονομικά δεδομένα προκύπτει ότι η Petro είναι μακράν η μεγαλύτερη από τις τέσσερις επιχειρήσεις, τόσο σε επίπεδο εσόδων όσο και καθαρής κερδοφορίας.

Η συγκεκριμένη εταιρεία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών οικονομικών μεγεθών των δραστηριοτήτων της JTI που περιλαμβάνονται στο διάταγμα.

Πώς κινήθηκαν οι υπόλοιπες διεθνείς καπνοβιομηχανίες

Η υπαγωγή των περιουσιακών στοιχείων της Japan Tobacco σε καθεστώς προσωρινής διαχείρισης αποτελεί την πρώτη περίπτωση εφαρμογής του συγκεκριμένου μηχανισμού στον καπνοβιομηχανικό τομέα της Ρωσίας.

Άλλοι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι είχαν επιλέξει τα προηγούμενα χρόνια να περιορίσουν ή να τερματίσουν την παρουσία τους στη χώρα, προχωρώντας στην πώληση των τοπικών επιχειρήσεών τους.

Το 2022, η βρετανική Imperial Brands, στην οποία ανήκει η Imperial Tobacco, μεταβίβασε τις ρωσικές δραστηριότητές της σε επενδυτές από τη Ρωσία.

Έναν χρόνο αργότερα, το 2023, η British American Tobacco ολοκλήρωσε την πώληση των περιουσιακών της στοιχείων στη χώρα, με αγοραστή την τοπική διοικητική ομάδα.

Από την πλευρά της, η Philip Morris International είχε γνωστοποιήσει πριν από αρκετά χρόνια ότι εξέταζε επιλογές αναδιάρθρωσης της επιχειρηματικής της παρουσίας στη Ρωσία, χωρίς να αποκλείει ακόμη και τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων.

Ωστόσο, από τότε δεν έχουν δημοσιοποιηθεί νεότερες πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν την υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου.

Στο στόχαστρο του Κρεμλίνου και άλλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις

Η απόφαση για την Japan Tobacco εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά παρεμβάσεων της Μόσχας στις δραστηριότητες ξένων επιχειρηματικών ομίλων που εξακολουθούν να λειτουργούν στη ρωσική επικράτεια.

Όπως υπενθυμίζει το Reuters, τον Σεπτέμβριο είχαν τεθεί υπό προσωρινή διαχείριση τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία της ελβετικής Nestlé, της γερμανικής Metro και της γαλλικής Auchan.

Ακολούθησε, τον Οκτώβριο, η ανάληψη ελέγχου των δραστηριοτήτων τεσσάρων ακόμη ευρωπαϊκών εταιρειών από τις ρωσικές αρχές.

Η Μόσχα είχε συνδέσει τις συγκεκριμένες αποφάσεις με τη στήριξη που παρέχουν ευρωπαϊκές χώρες στην Ουκρανία, καθώς και με ενέργειες τις οποίες η ρωσική πλευρά χαρακτηρίζει παράνομες απαλλοτριώσεις ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν ενισχύσει την αβεβαιότητα για τη μελλοντική λειτουργία διεθνών επιχειρήσεων στη Ρωσία, καθώς οι αποφάσεις προσωρινής διαχείρισης επηρεάζουν άμεσα τον έλεγχο των τοπικών δραστηριοτήτων τους.

Επιδεινώνονται οι σχέσεις Ρωσίας – Ιαπωνίας

Η απόφαση του Βλαντιμίρ Πούτιν για την Japan Tobacco λαμβάνεται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Ιαπωνίας.

Τον Οκτώβριο, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών είχε χαρακτηρίσει «εχθρική ενέργεια» την πώληση μη επανδρωμένου αεροσκάφους στην Ουκρανία από ιαπωνική εταιρεία.

Η Μόσχα είχε προειδοποιήσει τότε ότι θα αντιδρούσε με αυστηρό τρόπο στη συγκεκριμένη εξέλιξη.

Παράλληλα, τον προηγούμενο μήνα, οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη Ιάπωνα δημοσιογράφου στην περιοχή της Σαχαλίνης, στη ρωσική Άπω Ανατολή, με την υποψία της κατασκοπείας.

Το περιστατικό επιβάρυνε περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις Μόσχας και Τόκιο, οι οποίες έχουν επιδεινωθεί αισθητά τους τελευταίους μήνες.

Η υπαγωγή των δραστηριοτήτων της Japan Tobacco σε προσωρινή διαχείριση αποτελεί πλέον ακόμη μία εξέλιξη που επηρεάζει την παρουσία ιαπωνικών επιχειρηματικών συμφερόντων στη ρωσική αγορά, σε ένα περιβάλλον αυξημένων διπλωματικών και οικονομικών εντάσεων.