Το σοβαρότερο κύμα κοινωνικών ταραχών που έχει γνωρίσει η Γαλλία τα τελευταία χρόνια έχει βυθίσει ακόμη περισσότερο στην κρίση τη χώρα, στους τελευταίους μήνες της προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες ενός ηγέτη που προσπαθεί να περιορίσει την κοινωνική οργή, έχοντας στη διάθεσή του ελάχιστα οικονομικά περιθώρια, περιορισμένο πολιτικό κεφάλαιο και ολοένα πιο εύθραυστο έλεγχο της δημόσιας τάξης.
Τα βίαια επεισόδια που εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη Γαλλία το Σάββατο, αφήνοντας πίσω τους λεηλατημένα καταστήματα, πυρπολημένα κτίρια και βανδαλισμένες δημόσιες υπηρεσίες, φέρνουν τον Μακρόν αντιμέτωπο με ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση της τελευταίας περιόδου της προεδρίας του: μια κοινωνία που απαιτεί περισσότερα από ένα κράτος το οποίο δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να προσφέρει πολλά.
Ο Μακρόν ανέλαβε την εξουσία πριν από σχεδόν μία δεκαετία, υποσχόμενος να ανατρέψει τις παγιωμένες ισορροπίες του γαλλικού πολιτικού συστήματος, να επιταχύνει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να αποκαταστήσει το κύρος της κρατικής εξουσίας μέσω μιας πιο αποφασιστικής προεδρίας.
Αντί γι’ αυτό, με μόλις έξι μήνες να απομένουν μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του, βρίσκεται ουσιαστικά στη θέση ενός απερχόμενου προέδρου με περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης, επικεφαλής μιας χώρας βυθισμένης στην πολιτική παράλυση, αντιμέτωπης με οξυμένες δημοσιονομικές πιέσεις και κοινωνικές ταραχές που αποκαλύπτουν τα όρια της κρατικής ισχύος.
Σε αντίθεση με την εξέγερση των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019, όταν ο Μακρόν επιχείρησε να κατευνάσει την κοινωνική δυσαρέσκεια προσφέροντας οικονομικές παραχωρήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, τα επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας και ο κατακερματισμός του κοινοβουλίου τού αφήνουν σήμερα ελάχιστα περιθώρια ελιγμών.
Ακόμη και πρώην σύμμαχοί του ασκούν πλέον ανοιχτά σκληρή κριτική, αποδίδοντας το σημερινό πολιτικό αδιέξοδο στην απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές το 2024, μια κίνηση που αποδυνάμωσε την πολιτική του εξουσία.
«Το τέλος αυτής της θητείας είναι ένας αργός θάνατος», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο Λοΐκ Κερβράν, πρώην βουλευτής του στρατοπέδου Μακρόν. «Ο πρόεδρος παρέλυσε τη χώρα με την παράλογη απόφασή του να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση το 2024. Πρόκειται αναμφισβήτητα για μία από τις χειρότερες αποφάσεις στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας», πρόσθεσε.
Ο «αυτοκινητόδρομος» της Λεπέν προς την προεδρία
Η αναταραχή ενδέχεται να λειτουργήσει προς όφελος της ηγέτιδας του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, Μαρίν Λεπέν, η οποία εμφανίζεται ήδη ως επικρατέστερη διεκδικήτρια της προεδρίας στις εκλογές του 2027 και θα μπορούσε να επωφεληθεί τόσο από τη δυσαρέσκεια για την υποχώρηση του βιοτικού επιπέδου όσο και από την ανησυχία για τη δημόσια ασφάλεια που προκάλεσαν τα βίαια επεισόδια του Σαββατοκύριακου.
«Η Λεπέν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ για προεκλογική εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, επίσης πρώην βουλευτής του στρατοπέδου Μακρόν. «Δεν έχει απλώς έναν ανοιχτό δρόμο μπροστά της. Έχει έναν αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων», σχολίασε χαρακτηριστικά.
Η ίδια η Λεπέν απευθύνθηκε στους Γάλλους με βιντεοσκοπημένο μήνυμα την Κυριακή, παρουσιάζοντας την κυβέρνηση Μακρόν ως μια εξουσία που καταρρέει και τον εαυτό της ως την πολιτική ηγέτιδα που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη.
Όταν ο Μακρόν απευθύνθηκε αργότερα στους πολίτες, απέφυγε να ανακοινώσει συγκεκριμένα δραστικά μέτρα, χωρίς να προχωρήσει στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Την ώρα της ομιλίας του, οι λεηλασίες συνεχίζονταν για δεύτερη διαδοχική νύχτα, ακόμη και σε εύπορες συνοικίες του Παρισιού, με αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί να ανακοινώσει τη Δευτέρα την επιβολή τοπικών απαγορεύσεων κυκλοφορίας.
Η αντίδραση του προέδρου δεν ικανοποίησε ούτε τους πολιτικούς του αντιπάλους ούτε πρώην συμμάχους του. Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος προετοιμάζει τη δική του υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές, άσκησε ιδιαίτερα αυστηρή κριτική. «Κύριε Πρόεδρε, σας άκουσα χθες το βράδυ», έγραψε στο Χ. «Θα προτιμούσα, όπως και εκατομμύρια Γάλλοι, να ακούσω αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης. Η χώρα μας χρειάζεται κάποιον να κυβερνήσει».
Ωστόσο, ακόμη και ο Φιλίπ δυσκολεύεται να αποτινάξει την πολιτική του σύνδεση με τον Μακρόν.
Οι περισσότερες πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν τον επικεφαλής της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, να αποκτά μικρό προβάδισμα έναντί του στη μάχη για την πρόκριση στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Σύμφωνα με τις δημοσκοπικές εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να ευνοήσει αποφασιστικά τη Λεπέν.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
