Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται την Τετάρτη (6/5) να απευθύνει κάλεσμα στα κράτη – μέλη να μειώσουν τη φτώχεια, αξιοποιώντας καλύτερα τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους, χωρίς νέα κονδύλια, αναφέρει το Politico.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η συνολική αντιμετώπιση της φτώχειας μέσω συντονισμένων δράσεων και βελτίωσης της κοινωνικής προστασίας σε όλα τα κράτη μέλη.
Ωστόσο η στρατηγική της Ε.Ε δεν συνοδεύεται προς το παρόν από νέα χρηματοδότηση, γεγονός που προκαλεί επικρίσεις πως η προσπάθεια δεν θα αποδώσει αν η ΕΕ δεν στηρίξει το εγχείρημα με στοχευμένα κονδύλια. Υπάρχουν αμφιβολίες για την επάρκεια των διαθέσιμων πόρων, καθώς και ανησυχίες για τα βασικά εμπόδια στην εφαρμογή των μέτρων. Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στη γραφειοκρατία και στη δυσκολία πρόσβασης των ευάλωτων ομάδων στη διαθέσιμη στήριξη και υπηρεσίες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ζητήσει από τις κυβερνήσεις να εργαστούν καλύτερα στις κοινωνικές πολιτικές, να υποστηρίξουν όσους ζουν από τον έναν μισθό στον άλλο, να συμπεριλάβουν τους νέους και να παρέχουν μεγαλύτερη προστασία στους ηλικιωμένους και άλλα ευάλωτα άτομα.
Ένας αξιωματούχος της ΕΕ εξήγησε ότι το σχέδιο αποτελεί «σημείο εκκίνησης» και ότι θα «δώσει στα κράτη μέλη πρόσθετα εργαλεία για να κάνουν τη δουλειά τους», με πιο συγκεκριμένα μέτρα να προταθούν το επόμενο έτος.
Η ευρωπαϊκή εκτελεστική εξουσία ισχυρίζεται ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη χρημάτων, αλλά η αξιοποίησή τους. Το σχέδιο για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό περιλαμβάνει περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ για κοινωνικές πολιτικές, σε σύγκριση με τα περίπου 50 δισεκατομμύρια που ήταν προηγουμένως διαθέσιμα μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου Plus, του κύριου μέσου της ΕΕ για τη χρηματοδότηση θέσεων εργασίας και κοινωνικών προγραμμάτων.
«Η πρόοδος ήταν αργή και πρέπει να το αναγνωρίσουμε αυτό», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η Ροξάνα Μουνζάτου (Roxana Mînzatu), Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επέστησε την προσοχή στο γεγονός ότι οι επιπτώσεις της φτώχειας ξεπερνούν την κοινωνική σφαίρα.
«Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τη στέγαση, την τροφή, τη φροντίδα, την εκπαίδευση ή μια σταθερή ζωή, οι κοινωνίες μας γίνονται πιο αδύναμες και η εμπιστοσύνη επηρεάζεται. Η Ευρώπη χρειάζεται μια ισχυρότερη και πιο συντονισμένη απάντηση», είπε.
Η στρατηγική πρόκειται να παρουσιαστεί μαζί με άλλες πρωτοβουλίες για την παιδική φτώχεια, τον αποκλεισμό από τη στέγαση και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες.
Τα ακροδεξιά κόμματα μετατρέπουν την οργή για το κόστος διαβίωσης σε εκλογικά οφέλη
Αρκετοί ευρωβουλευτές και ΜΚΟ προειδοποιούν ότι το σχέδιο κινδυνεύει να είναι αναποτελεσματικό εάν δεν υποστηριχθεί οικονομικά.
Η Marie Toussaint, Γαλλίδα ευρωβουλευτής, δήλωσε ότι η προτεραιότητα της ΕΕ «πρέπει να είναι η εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων και στοχευμένης χρηματοδότησης» και ζήτησε έναν πιο ενεργό ρόλο από την Επιτροπή στην εφαρμογή πολιτικών.
«Δεν υπάρχει στρατηγική χωρίς χρήματα. Πώς θα εφαρμόσουμε αυτά τα μέτρα εάν η χρηματοδότηση δεν αποτελεί προτεραιότητα;» δήλωσε η Juliana Wahlgren, διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας.
Η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, τη στέγαση και τις δημόσιες υπηρεσίες αυξάνεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και αυτές οι απογοητεύσεις εκμεταλλεύονται πολιτικά όλο και περισσότερο από ακροδεξιά κόμματα.
Από την πλευρά της, η σοσιαλίστρια Marit Maij από την Ολλανδία επέστησε την προσοχή στο γεγονός ότι η έλλειψη υποστήριξης για τα ευάλωτα άτομα τροφοδοτεί την δυσπιστία στις δημόσιες πολιτικές και τους κρατικούς θεσμούς: «Οι άνθρωποι που ζουν σε συνθήκες φτώχειας πολύ συχνά αγνοούνται και αυτό διαβρώνει την εμπιστοσύνη στις δημόσιες πολιτικές. Η ακροδεξιά εκμεταλλεύεται αυτό το κενό».
Υψηλός ο στόχος για μείωση της φτώχειας – Μέτρια τα αποτελέσματα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του αριθμού των ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030 και την εξάλειψη του φαινομένου έως το 2050.
Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν μέτρια πρόοδο. Μέχρι το 2025, ο αριθμός είχε μειωθεί μόνο κατά 3,4 εκατομμύρια και το 20,9% του πληθυσμού της ΕΕ εξακολουθεί να κινδυνεύει από φτώχεια, σε σύγκριση με 21,1% το 2019.
Ρουμανία και Βουλγαρία, μεταξύ των λίγων που έχουν σημειώσει πρόοδο.
Η κατάσταση διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών. Σύμφωνα με την αναφερόμενη πηγή, η Ρουμανία και η Βουλγαρία έχουν μειώσει σημαντικά το ποσοστό φτώχειας την τελευταία δεκαετία, ενώ χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία έχουν καταγράψει αυξήσεις μετά την πανδημία COVID-19.
Στη Γερμανία, το ποσοστό των ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια αυξήθηκε από 17,3% το 2019 σε 21,2% το 2025.
Τα πραγματικά προβλήματα: γραφειοκρατία και πρόσβαση σε βοήθεια
Για όσους επηρεάζονται, η δυσκολία δεν είναι μόνο η ύπαρξη υποστήριξης, αλλά και η πραγματική πρόσβαση σε αυτήν.
Η Έμα Ποπόβιτσι (Ema Popovici),, βοηθός έργου στο Ινστιτούτο Μπουκοβίνα, εξήγησε ότι το σύστημα είναι δύσκολο να κατανοηθεί και να χρησιμοποιηθεί: «Είναι πολύ δύσκολο να αποκτήσει κανείς πρόσβαση σε ορισμένα επιδόματα λόγω της γραφειοκρατίας. Το ίδιο το σύστημα είναι περίπλοκο».
Τόνισε ότι οι πολιτικές πρέπει να διαμορφώνονται με βάση την πραγματικότητα στην πράξη: «Στα χαρτιά μπορείς να πεις ότι η στρατηγική λειτουργεί, αλλά στην πραγματικότητα δεν λειτουργεί. Πρέπει να μιλήσουμε απευθείας με τους ανθρώπους».
