Σοβαρές δομικές παθογένειες, εκτεταμένη κακοδιαχείριση και φαινόμενα διαφθοράς στο σύστημα αμυντικών προμηθειών της Ουκρανίας φέρνει στο φως έρευνα των New York Times, η οποία βασίζεται σε εσωτερικούς κυβερνητικούς ελέγχους και δικαστικά έγγραφα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της αμερικανικής εφημερίδας, μόνο κατά το 2024 η χώρα απώλεσε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από απάτες, υπερκοστολογήσεις και αποτυχημένες συμβάσεις αγοράς όπλων.
Το δημοσίευμα αποκαλύπτει ότι επτά από τους δέκα μεγαλύτερους στρατιωτικούς προμηθευτές του Κιέβου εξασφάλισαν νέες παραγγελίες, παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν υπό ποινική διερεύνηση, αντιμετώπιζαν κατηγορίες για μη εκτέλεση προηγούμενων συμφωνιών ή είδαν στελέχη τους να συλλαμβάνονται για διαφθορά.
Ελαττωματικά βλήματα και προνομιακές αναθέσεις
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του εργοστασίου χημικών Pavlohrad, το οποίο προμήθευσε τις ουκρανικές δυνάμεις με χιλιάδες ελαττωματικά βλήματα όλμων που είτε αφλογιστούσαν είτε έπεφταν χωρίς να εκραγούν στο μέτωπο το 2024. Ο διευθυντής του, Λεονίντ Σίμαν, συνελήφθη για διαφθορά, ενώ βρισκόταν ήδη ελεύθερος με εγγύηση για άλλη υπόθεση υπεξαίρεσης όταν υπέγραφε σύμβαση ύψους 280 εκατομμυρίων δολαρίων. Παρά την αποκάλυψη των ελαττωματικών παρτίδων, η ουκρανική Υπηρεσία Αμυντικών Προμηθειών συνέχισε να αναθέτει στο εν λόγω εργοστάσιο νέες συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας σχεδόν του συνόλου των βλημάτων 122 χιλιοστών για το 2025.
Αγορές μέσω μεσαζόντων και ναυάγια συμβολαίων
Οι έλεγχοι της Κρατικής Υπηρεσίας Ελέγχου και του Υπουργείου Άμυνας για την περίοδο 2024-2025 εντόπισαν συστηματικές στρεβλώσεις:
-
Ανεκτέλεστες συμβάσεις: Συνολικά 18 εταιρείες έλαβαν νέες παραγγελίες ενώ δεν είχαν εκπληρώσει τις προηγούμενες υποχρεώσεις τους, με έξι από αυτές να μην έχουν ολοκληρώσει ούτε ένα συμβόλαιο.
-
Απορριφθείσες φθηνότερες προσφορές: Ζημία ύψους 126 εκατομμυρίων δολαρίων προκλήθηκε από την αγορά όπλων σε υψηλότερες τιμές. Σε διαγωνισμό για τουρκικούς πυραύλους της Arca Defense, προτιμήθηκε ακριβότερη προσφορά μέσω τσεχικού μεσάζοντα, αυξάνοντας το κόστος κατά 130 εκατομμύρια δολάρια.
-
Η υπόθεση Spetstechnoexport: Η κρατική εταιρεία εμπορίας όπλων ανέλαβε τη μεσολάβηση για την προμήθεια σερβικών πυραύλων μέσω της αμερικανικής Regulus Global (συνολικού ύψους 1,7 δισ. δολαρίων). Η συμφωνία κατέρρευσε εν μέσω προσπαθειών του Υπουργού Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέροφ, να περιορίσει τους μεσάζοντες, καθιστώντας τη Spetstechnoexport τον μεγαλύτερο οφειλέτη του δημοσίου με αλλεπάλληλες δικαστικές διαμάχες.
Η έρευνα καταλήγει ότι οι αδυναμίες του συστήματος προμηθειών δεν προκαλούν μόνο οικονομική αιμορραγία δισεκατομμυρίων, αλλά επηρεάζουν άμεσα και την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ουκρανικών στρατευμάτων στο πεδίο των μαχών.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
