Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από το Ιράν να παράσχει “χωρίς καθυστέρηση” “ακριβείς” πληροφορίες για το εμπλουτισμένο ουράνιο που είναι αποθηκευμένο στις βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις του, σύμφωνα με σχέδιο ψηφίσματος που πρόκειται να καταθέσουν ενώπιον του Συμβουλίου κυβερνητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/IAEA) και το οποίο είδε σήμερα το Γαλλικό Πρακτορείο.
Η Τεχεράνη οφείλει να παράσχει στον ΔΟΑΕ “πληροφορίες για την ποσότητα των πυρηνικών υλικών” και για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του, δίνοντας στην υπηρεσία την πρόσβαση “την οποία χρειάζεται προκειμένου να επαληθεύσει αυτές τις πληροφορίες”, έγραψαν.
Η Ουάσινγκτον διευκρινίζει ότι αυτά τα δύο μέτρα είναι “απαραίτητα και επείγοντα” προκειμένου να “εξασφαλιστεί η επαλήθευση της απουσίας εκτροπής πυρηνικών υλικών”.
Οι ΗΠΑ προβλέπουν να υποβάλουν το κείμενο σε ψηφοφορία από τα 35 μέλη του Συμβουλίου κυβερνητών του ΔΟΑΕ, που συνεδριάζουν από σήμερα και για όλη την εβδομάδα στη Βιέννη.
Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο στάδιο του προσχεδίου και το αν θα υποβληθεί σε ψηφοφορία ή όχι θα εξαρτηθεί από την υποστήριξη που θα λάβει από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
Η μη πρόσβαση του ΔΟΑΕ “εδώ και σχεδόν έναν χρόνο”, προκειμένου να επαληθεύσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που είχε δηλωθεί προηγουμένως αποτελεί “ζήτημα ανησυχίας στο πεδίο της μη εξάπλωσης”, σύμφωνα με τις ΗΠΑ.
Μεγάλη αβεβαιότητα περιβάλλει την τύχη των αποθεμάτων περισσότερων από 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου σε μεγάλο βαθμό που κατέχει το Ιράν, τα οποία είδαν για τελευταία φορά στις 10 Ιουνίου 2025 οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ.
Το Ιράν ανέστειλε τη συνεργασία με του με την υπηρεσία του ΟΗΕ μετά τους πρώτους ισραηλινούς και αμερικανικούς βομβαρδισμούς κατά των στρατηγικών εγκαταστάσεών του τον Ιούνιο 2025.
Τον Νοέμβριο, ο ΔΟΑΕ είχε εγκρίνει ψήφισμα που καλούσε το Ιράν να συνεργαστεί και στην τελευταία έκθεσή του εξέφραζε ανησυχία για το ότι δεν είχε πρόσβαση στις εγκαταστάσεις.
Ο γενικός διευθυντής του, ο Ραφαέλ Γκρόσι, επανέλαβε σήμερα, σε συνέντευξη Τύπου, την έκκλησή του στο Ιράν να συνεργαστεί.
“Προφανώς, όταν υπάρχουν βομβαρδισμοί ή πυρά πυροβολικού σε εξέλιξη, οι επιθεωρήσεις δεν είναι δυνατές. Αλλά υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να γίνουν. Και αυτό που είναι σημαντικό, είναι ο διάλογος”, είπε, τονίζοντας πως αν και υπάρχουν “σποραδικές επαφές με το υπουργείο Εξωτερικών και άλλους (…), στην πραγματικότητα ο δίαυλος επικοινωνίας έχει κλείσει” με το Ιράν.
“Φαίνεται πως είμαστε εν τω μέσω, θα έλεγα, μιας περίπλοκης διαδικασίας, όπου οι επιθέσεις μοιάζει να επαναλαμβάνονται και, βέβαια, η ρητορική ξαναγίνεται πιο εχθρική”, πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι “το έχουμε ήδη δει, και έχουμε επίσης δει στιγμές όπου τα πράγματα έχουν την τάση να ηρεμούν λίγο”.
Η Τεχεράνη είχε εμπλακεί σε συζητήσεις με την Ουάσινγκτον όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμά της όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν και πάλι στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η ακριβής έκταση των ζημιών δεν είναι γνωστή και η Τεχεράνη επικαλείται θέματα ασφαλείας για την άρνησή της να επιτρέψει την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις.
Οι δυτικές χώρες, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, και το Ισραήλ υποψιάζονται οτι η Τεχεράνη θέλει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το Ιράν αρνείται ότι έχει τέτοιες στρατιωτικές φιλοδοξίες.
