Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε χθες Δευτέρα ανησυχίες για μεγαλύτερη αστάθεια στη Βενεζουέλα μετά την αιχμαλώτιση από τις ΗΠΑ του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι δεν σκοπεύουν να καταλάβουν τη λατινοαμερικανική χώρα. Το 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας συνεδρίασε στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη μερικές ώρες προτού ο Μαδούρο εμφανιστεί σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν με κατηγορίες σχετιζόμενες με ναρκωτικά, περιλαμβανομένης της ναρκοτρομοκρατικής συνωμοσίας. Ο Μαδούρο αρνήθηκε οποιαδήποτε εγκληματική εμλοκή.
«Ανησυχώ πολύ για την πιθανότητα κλιμάκωσης της αστάθειας στη χώρα, τον ενδεχόμενο αντίκτυπο στην περιοχή, και το προηγούμενο που ενδέχεται να δημιουργηθεί για το πώς διεξάγονται οι σχέσεις μεταξύ κρατών», ανέφερε ο Γκουτέρες σε δήλωση που διανεμήθηκε στο ΣΑ από την επικεφαλής πολιτικών υποθέσεων του ΟΗΕ Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο.
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη Μάικ Ουόλτς δήλωσε στο ΣΑ πως οι ΗΠΑ διενήργησαν «χειρουργική επιχείρηση επιβολής του νόμου την οποία διευκόλυνε ο στρατός των ΗΠΑ εναντίον δύο φυγάδων για τους οποίους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες από την αμερικανική δικαιοσύνη», αναφερόμενος στον Μαδούρο και στη σύζυγό του Σίλια Φλόρες.
«Όπως έχει πει ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, δεν υπάρχει πόλεμος εναντίον της Βενεζουέλας και του λαού της. Δεν κατέχουμε μια χώρα», είπε ο Ουόλτς, παρουσιάζοντας την υπόθεση εναντίον του Μαδούρο στο ΣΑ.
«Δεν θα επιτρέψουμε το Δυτικό Ημισφαίριο να χρησιμοποιηθεί ως βάση επιχείρησης για αντιπάλους του έθνους μας», είπε ο Ουόλτς. «Δεν γίνεται τα μεγαλύτερα ενεργειακά αποθέματα στον κόσμο να εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο αντιπάλων των ΗΠΑ, υπό τον έλεγχο παράνομων ηγετών, και να μην επωφελείται ο λαός της Βενεζουέλας».
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Βενεζουέλας στον ΟΗΕ Σαμουέλ Μονκάδα αποκάλεσε την επιχείρηση των ΗΠΑ για την αιχμαλώτιση του Μαδούρο «παράνομη ένοπλη επίθεση χωρίς καμία νομική δικαιολογία». Ο Μονκάδα είπε στο ΣΑ πως οι θεσμοί στη Βενεζουέλα λειτουργούν κανονικά, η συνταγματική τάξη έχει διατηρηθεί, και το κράτος ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο στο σύνολο της επικράτειάς του.
Ο Γκουτέρες κάλεσε όλους τους δρώντες στη Βενεζουέλα να εμπλακούν σε έναν χωρίς αποκλεισμούς δημοκρατικό διάλογο, προσθέτοντας: «Καλωσορίζω και είμαι έτοιμος να υποστηρίξω όλες τις προσπάθειες που έχουν σκοπό να βοηθήσουν τους Βενεζουελάνους στην εξεύρεση ενός ειρηνικού δρόμου προς τα εμπρός».
Ο Γκουτέρες εξέφρασε επίσης ανησυχία για το γεγονός ότι η επιχείρηση αιχμαλώτισης του Μαδούρο από τις ΗΠΑ το Σάββατο δεν σεβάστηκε τους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ αναφέρει πως τα μέλη του πρέπει να «απέχουν στις διεθνείς σχέσεις τους από την απειλή ή χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επικαλεστεί το Άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ, που αναφέρει πως τίποτα δεν μπορεί να «βλάψει το εγγενές δικαίωμα ατομικής ή συλλογικής αυτοάμυνας αν πραγματοποιηθεί ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους των Ηνωμένων Εθνών».
Η Ρωσία, η Κίνα και η Κολομβία χαρακτήρισαν παράνομη τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα μέλη του ΣΑ δεν επέκριναν ευθέως τις ΗΠΑ και δήλωσαν τη σημασία της συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη του ΟΗΕ.
«Ακατανόητα μουρμουρίσματα και προσπάθειες να αποφευχθούν ηθικές αξιολογήσεις από εκείνους που σε άλλες περιπτώσεις βγάζουν αφρούς από το στόμα και απαιτούν από τους άλλους να σεβαστούν τον Χάρτη του ΟΗΕ σήμερα φαίνονται ιδιαίτερα υποκριτικά και απρεπή», δήλωσε ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ Βασίλι Νεμπένζια.
Η Ρωσία είχε καταδικαστεί από τα Ηνωμένα Έθνη για την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022.
Η Κίνα έκανε παραλληλισμούς με την υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εισβολή στο Ιράκ το 2003 και τις πιο πρόσφατες επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
«Τα μαθήματα Ιστορίας προσφέρουν μια δυνατή προειδοποίηση», δήλωσε ο Σουν Λέι, ο επιτετραμμένος της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κίνας στα Ηνωμένα Έθνη. «Τα στρατιωτικά μέσα δεν είναι η λύση στα προβλήματα, και η χρήση αδιακρίτως βίας το μόνο που θα κάνει είναι να οδηγήσει σε μεγαλύτερες κρίσεις».
Η Κολομβία, η οποία είχε ζητήσει τη σύγκληση του ΣΑ, αποκάλεσε την επιχείρηση των ΗΠΑ κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας, πολιτικής ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας της Βενεζουέλας. Η Ρωσία, η Κίνα και η Βενεζουέλα κάλεσαν τις ΗΠΑ να απελευθερώσουν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να καταστούν υπόλογες από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, για οποιαδήποτε τέτοια παραβίαση. Οι ΗΠΑ έχουν δικαίωμα βέτο μαζί με τη Ρωσία, την Κίνα, τη Βρετανία και τη Γαλλία — επομένως μπορούν να μπλοκάρουν οποιαδήποτε δράση.
