Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε πως το Ιράν συμφώνησε να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα ότι το μνημόνιο ΗΠΑ και Τεχεράνης υπεγράφη ηλεκτρονικά, ενώ διαμήνυσε πως μετά την συμφωνία, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι εντελώς ανοικτά από την Παρασκευή (19.6.2026).
Το μήνυμα πως το Ιράν συμφώνησε και δεν πρόκειται να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, έστειλε ξανά τα ξημερώματα της Τρίτης (16.06.2026) ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε πως το «μνημόνιο συνεργασίας» έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά από κάθε πλευρά, ενώ χαρακτήρισε «fake news» ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν ως βοήθεια στο Ιράν, 300 εκατ. δολάρια.
Σε ανάρτηση που έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social, επέμεινε πως η είδηση για τα 300 εκατ. δολάρια προς το Ιράν, διαδόθηκε ψευδώς από τους Δημοκρατικούς. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε αναφορά και στο θέμα των πυρηνικών και επισήμανε ότι: «Το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα! Επίσης, η είδηση ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν στο Ιράν 300 εκατομμύρια δολάρια είναι ψευδής είδηση, που διαδόθηκε από τους Δημοκρατικούς», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Λίγες ώρες νωρίτερα και ενώ βρίσκεται στη Γαλλία ενόψει της συνόδου κορυφής της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει «υπογραφεί πλήρως» προσθέτοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «εντελώς ανοιχτά» μέχρι την Παρασκευή.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν πως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Τζέι Ντι Βανς και ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ έχουν υπογράψει ήδη την συμφωνία ηλεκτρονικά.
«Ο πρόεδρος ήθελε να το υπογράψει προσωπικά επειδή ήθελε να δείξει την αφοσίωσή του στην επιτυχή επίλυση του ζητήματος», δήλωσε στο AFP ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Νωρίτερα, ο Γκαλιμπάφ έγραψε στο X ότι το Ιράν έχει κάνει ένα «μεγάλο βήμα προς την τελική νίκη» μετά την «ιστορική αντίσταση» της χώρας εναντίον του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
«Τα Στενά του Ορμούζ δεν θα επιστρέψουν ποτέ στην προπολεμική τους κατάσταση»
Ο Σαμάν Ρεζάι, επικεφαλής της ένωσης εμπορικών ναυτιλιακών του Ιράν, εκτιμά ότι τα Στενά του Ορμούζ «δεν θα επιστρέψουν ποτέ στην προπολεμική τους κατάσταση» ακόμη και με τον τερματισμό του πολέμου.
Άλλωστε, χθεσινά δημοσιεύματα ανέφεραν πως ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν για επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, 60 ημέρες μετά τις υπογραφές.
«Για αιώνες, τα Στενά ήταν ένα ασφαλές καταφύγιο για την εμπορική ναυτιλία, αλλά αυτός ο πόλεμος έχει διαλύσει την προηγούμενη τάξη και δομή και θα πρέπει να περιμένουμε μια νέα τάξη και έναν πιο αποτελεσματικό ρόλο για τα παράκτια κράτη του», δήλωσε στο Al Jazeera.
Ο Ρεζάι, ο οποίος υπηρετεί ως γενικός γραμματέας του Συνδικάτου Ιρανών Εμπορικών Ναυτιλιακών (IMMS), θυγατρικής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), δήλωσε ότι η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία πιστεύει ότι η πλήρης επιστροφή στην κανονικότητα στο στενό θα μπορούσε να είναι μια «μακρά και αβέβαιη διαδικασία».
Η ανάκαμψη, υποστήριξε, βασίζεται σε μια «σύγκλιση κρίσεων» που βασίζονται σε «βιώσιμη ειρήνη, μείωση της φαινομενικής απειλής και αρκετούς κύκλους διέλευσης χωρίς περιστατικά».
Όσον αφορά το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ο Ρεζάι σημείωσε ότι η ITF έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να χρειαστούν «εβδομάδες, αν όχι μήνες» λόγω του τεράστιου όγκου πλοίων που έχουν παραληφθεί και της ανάγκης αλλαγής πληρωμάτων.
«Επίσης, πολλά σημαντικά περιουσιακά στοιχεία της Αρχής Λιμένων και Μεταφορών και της Αρχής Εμπορίου και Πετρελαίου και στις δύο πλευρές του Κόλπου έχουν υποστεί ζημιές από τον πόλεμο, απαιτώντας σημαντική χρηματοδότηση και χρόνο για την επισκευή και την ανοικοδόμηση», πρόσθεσε.
Οι τεχνικές συζητήσεις για τη συμφωνία, με επικεφαλής τον Τζέι Ντι Βανς, θα ξεκινήσουν αργότερα αυτή την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων των πιο ακανθωδών ζητημάτων της τύχης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Θα περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για την άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία.
Ισραήλ: «Έχουμε τα δικά μας συμφέροντα»
Και ενώ Ιράν και ΗΠΑ χαιρετίζουν την συμφωνία, στο Ισραήλ η αγωνία και η οργή εντείνονται. Σκληροπυρηνικοί και αντίπαλοι του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τα «έβαλαν» με τις κυβερνήσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ, λέγοντας πως το ειρηνευτικό σχέδιο δεν περιλαμβάνει τις «κόκκινες γραμμές» του Τελ Αβίβ, όπως αλλαγή καθεστώτος του Ιράν και την ολική καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Στις πρώτες του παρατηρήσεις σχετικά με τη συμφωνία, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου αποστασιοποιήθηκε από τις διαπραγματεύσεις, λέγοντας ότι ήταν «απόφαση του Τραμπ», προσθέτοντας: «έχουμε τα δικά μας συμφέροντα».
Είπε επίσης ότι το Ισραήλ δεν θα εγκαταλείψει τα εδάφη που κατέχει στον Λίβανο παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και θα είναι έτοιμο να χτυπήσει το Ιράν εάν κρίνει ότι κινείται προς την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
«Με συμφωνία ή χωρίς συμφωνία, το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα – ούτε σήμερα ούτε αύριο», είπε.
Οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης έσπευσαν να επωφεληθούν από αυτό που ορισμένα τοπικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν ως «παγκόσμια αποτυχία». Ακροδεξιά μέλη του κυβερνώντος συνασπισμού του Νετανιάχου κάλεσαν το Ισραήλ να αγνοήσει τη συμφωνία, λέγοντας ότι δεν είχε συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις.
Ο υπουργός εθνικής ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, δήλωσε για το μνημόνιο: « Η συμφωνία του Τραμπ δεν μας δεσμεύει… δεν πρέπει να συμβιβαστούμε με τίποτα λιγότερο από τη διάλυση της Χεζμπολάχ. Δεν πρέπει να αποσυρθούμε από ούτε μια σπιθαμή εδάφους που οι στρατιώτες μας έχουν καταλάβει και εκκαθαρίσει».
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, επέμεινε ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να διασφαλίσουν ότι το Ισραήλ θα τηρούσε την κατάπαυση του πυρός, προειδοποιώντας ότι ολόκληρη η συμφωνία εξαρτιόταν από την εφαρμογή της στον Λίβανο.
Καμιά «εμπιστοσύνη»
Οι πρώτες πληροφορίες για το περιεχόμενο της συμφωνίας προέρχονται κυρίως από την Τεχεράνη και ιρανικά ΜΜΕ. Σύμφωνα με την διπλωματία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προβλέπει «το άμεσο και οριστικό τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, το Ιράν εννοεί να εφαρμόζει χρεώσεις για τις υπηρεσίες που θα παρέχει σε πλοία, αντί για τέλος διέλευσης που δεν θέλουν οι ΗΠΑ, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Πάντα κατά την Τεχεράνη, «η αμερικανική πλευρά δεσμεύτηκε» ότι θα καταστούν πλέον διαθέσιμα ιρανικά κεφάλαια παγωμένα στο εξωτερικό και να καταβάλει αποζημιώσεις για τις ζημιές εξαιτίας του πολέμου. Κανένα ποσό που έχει δεσμευτεί στο εξωτερικό εξαιτίας αμερικανικών κυρώσεων δεν κατέστη διαθέσιμο στο Ιράν μέχρι στιγμής, αντέτεινε αμερικανός αξιωματούχος.
Οι ΗΠΑ θα πρέπει επίσης να εγγυηθούν το τέλος του πολέμου που διεξάγει το Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, είπε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, υπογραμμίζοντας πως η Τεχεράνη δεν έχει «εμπιστοσύνη» σε καμιά από τις δυο χώρες.
Οι εχθροπραξίες ανάμεσα στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και το σιιτικό κίνημα που πρόσκειται στο Ιράν έμοιαζαν να έχουν ανασταλεί, όμως ισραηλινός βομβαρδισμός σκότωσε έναν άνθρωποι στον νότο χθες το μεσημέρι. Κατόπιν, η Χεζμπολάχ ανέφερε ότι «απώθησε», με ρουκέτες και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, ισραηλινή μονάδα που προσπαθούσε να προελάσει στο λιβανικό έδαφος.
Ο στρατός του Ισραήλ θα παραμείνει στον Λίβανο «για όσο είναι απαραίτητο», όπως και στη Συρία και στη Λωρίδα της Γάζας, αντέταξε χθες ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ενώ η συμφωνία ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον εκλαμβάνεται από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης και της πολιτικής τάξης στο Ισραήλ ως αποτυχία της κυβέρνησης Νετανιάχου, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε πως ο πόλεμος εναντίον του Ιράν έσωσε τη χώρα του από τον κίνδυνοι «πυρηνικού ολέθρου».
Ανάσα ανακούφισης
Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία για να τερματιστεί ο πόλεμος, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου με τους καταιγιστικούς αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, αντιμετωπίστηκε με ανακούφιση στις διεθνείς αγορές και ώθησε προς τα κάτω τις τιμές του πετρελαίου, που υποχώρησαν σχεδόν 5% χθες — το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας άλλαζε χέρια έναντι 83,17 δολαρίων.
Πολίτες χωρών της περιοχής πάντως έμοιαζαν πολύ λιγότερο καταπραϋμένοι. «Ο ιρανικός λαός δεν κέρδισε τίποτα με αυτή τη συμφωνία», σχολίασε ο Αριά, 38 ετών, καθηγητής αγγλικών στην Τεχεράνη. «Ο κόσμος δεν θα επιστρέψει στην προηγούμενη ζωή του. Το κυριότερο δίδαγμα αυτού του πολέμου για τον ιρανικό λαό είναι πως ο Τραμπ δεν είναι σύμμαχός του», έκρινε ακόμη.
Στον Λίβανο, ορισμένοι από τους εκτοπισμένους σκέφτονταν να επιστρέψουν στον νότο, σε περιοχές που δεν βρίσκονται υπό κατοχή του ισραηλινού στρατού. «Ακόμη κι αν δεν απομένουν παρά συντρίμμια, θα στήσουμε σκηνή και θα μείνουμε», είπε η Χάνα αλ Τζάμα, εκφράζοντας «ευχαριστίες» στο Ιράν.
Οι εξήντα ημέρες διαπραγματεύσεων που αναμένεται να αρχίσουν την Παρασκευή θα αφορούν τέσσερα ζητήματα, σύμφωνα με τον ιρανό υφυπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί: την άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν· το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας· την «ανοικοδόμηση» και «την οικονομική ανάπτυξη» της χώρας· και «τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.
Η Τεχεράνη θα επιδιώξει η τελική συμφωνία να υποστηριχθεί «με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών», διευκρίνισε η διπλωματία της.
Σε δηλώσεις του την Κυριακή στη New York Times, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε πως μια πτυχή της διαπραγμάτευσης αφορά την αποδοχή από το Ιράν της αμερικανικής απαίτησης να κηρυχτεί μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου για 30 χρόνια, αφήνοντας πως θα συμβιβαζόταν αν η άλλη πλευρά αντιπρότεινε μορατόριουμ για 15 χρόνια.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
