Η μονομερής οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών από τη Λιβύη έχει προκαλέσει ευρύτερες αντιδράσεις στην περιοχή της Μεσογείου, καθώς εκτός από την Ελλάδα και την Αίγυπτο, πλέον τόσο η Ιταλία όσο και η Τυνησία εκφράζουν επίσημα τις αντιρρήσεις τους μέσω επιστολών προς τον ΟΗΕ.
Οι κινήσεις αυτές ενισχύουν σημαντικά τη θέση της Αθήνας, η οποία επιμένει ότι οι λιβυκές διεκδικήσεις παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δημιουργούν νέα δεδομένα στις συζητήσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Η λιβυκή διακοίνωση και οι αντιδράσεις
Η ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η Λιβύη στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2025 συνοδευόταν από χάρτη που αποτύπωνε τις διεκδικήσεις της χώρας στη βάση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η ελληνική πλευρά αντέδρασε άμεσα, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη οριοθέτηση επεκτείνεται νοτίως της Κρήτης και θίγει τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Παράλληλα, οι αντιρρήσεις που καταγράφουν πλέον η Ιταλία και η Τυνησία δημιουργούν ένα ευρύτερο μέτωπο αμφισβήτησης απέναντι στις λιβυκές θέσεις.
Η Αθήνα έχει ήδη πραγματοποιήσει κύκλους επαφών με την κυβέρνηση της Τρίπολης, ενώ το ζήτημα τέθηκε και στις συνομιλίες του υπουργού Εξωτερικών με την ηγεσία της Ανατολικής Λιβύης.
Οι ελληνικές κινήσεις νότια της Κρήτης
Η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες στην περιοχή νοτίως της Κρήτης, μέσω της αδειοδότησης θαλάσσιων οικοπέδων για έρευνες υδρογονανθράκων.
Οι περιοχές αυτές ακολουθούν τη λογική της μέσης γραμμής, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας και με πλήρη αναγνώριση των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών.
Παράλληλα, η Αθήνα θεωρεί θετικό στοιχείο το γεγονός ότι η ίδια η Λιβύη, σε άλλες παραχωρήσεις οικοπέδων για έρευνες, έχει αποδεχθεί στην πράξη τη μέση γραμμή που υποστηρίζει η ελληνική πλευρά.
Η προοπτική της Χάγης
Καθώς δεν διαφαίνεται άμεσα περιθώριο συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών, η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να θεωρεί ως βασική επιλογή την παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να θέσει υπό δικαστική κρίση όχι μόνο τα ζητήματα οριοθέτησης αλλά και τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο η Αθήνα εξακολουθεί να θεωρεί άκυρο.
Η ιταλική παρέμβαση στον ΟΗΕ
Η Ιταλία προχώρησε σε επίσημη ενημέρωση προς τον ΟΗΕ, καταθέτοντας τις αντιρρήσεις της σχετικά με τις λιβυκές διεκδικήσεις.
Η Ρώμη υποστηρίζει ότι τα όρια που παρουσιάζει η Λιβύη επηρεάζουν ιταλικά δικαιώματα και συμφέροντα στη θαλάσσια περιοχή και υπενθυμίζει ότι οι σχετικές οριοθετήσεις έχουν ήδη κριθεί από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στην υπόθεση μεταξύ Λιβύης και Μάλτας.
Σύμφωνα με την ιταλική θέση, οι νέες λιβυκές γραμμές υπερβαίνουν τα όρια που είχαν καθοριστεί από τις διεθνείς αποφάσεις και επηρεάζουν περιοχές που συνδέονται με ιταλικά συμφέροντα.
Παράλληλα, η Ιταλία καλεί τη Λιβύη να προχωρήσει σε διάλογο με τις γειτονικές χώρες ώστε να επιτευχθεί λύση μέσω διαπραγματεύσεων.
Οι αντιρρήσεις της Τυνησίας
Ανάλογη στάση έχει υιοθετήσει και η Τυνησία, η οποία επίσης απέστειλε διακοίνωση προς τον ΟΗΕ απορρίπτοντας τις λιβυκές θέσεις.
Η Τύνιδα υποστηρίζει ότι οι μονομερείς χαράξεις της Λιβύης δεν συμβαδίζουν με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης που είχε εκδοθεί για τη διαφορά των δύο χωρών το 1982.
Επιπλέον, θεωρεί ότι τα όρια που προβάλλει η Λιβύη είναι υπερβολικά και δεν βασίζονται στις συμφωνίες που ακολούθησαν την απόφαση του δικαστηρίου.
Η Τυνησία επισημαίνει ακόμη ότι δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για τα χωρικά ύδατα, ενώ υπογραμμίζει ότι ορισμένα ζητήματα θα πρέπει να εξεταστούν λαμβάνοντας υπόψη και τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Ενισχύεται η ελληνική θέση
Η ταυτόχρονη αμφισβήτηση των λιβυκών διεκδικήσεων από την Ελλάδα, την Αίγυπτο, την Ιταλία και την Τυνησία δημιουργεί ένα ευρύτερο διπλωματικό πλαίσιο απέναντι στις θέσεις της Τρίπολης.
Για την Αθήνα, η εξέλιξη αυτή ενισχύει την επιχειρηματολογία της υπέρ της προσφυγής στη Χάγη και αυξάνει τη διεθνή πίεση για την αναζήτηση μιας λύσης που θα βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
