Στη γαλλική λουτρόπολη του Εβιάν, στις όχθες της λίμνης της Γενεύης, ξεκίνησε η ετήσια Σύνοδος Κορυφής της G7, υπό τη γαλλική προεδρία του Εμανουέλ Μακρόν. Στη συνάντηση, που διαρκεί έως την Τετάρτη, συμμετέχουν οι ηγέτες των επτά πιο αναπτυγμένων βιομηχανικά κρατών του κόσμου, καθώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία εκπροσωπείται από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στο περιθώριο των εργασιών, οι δύο επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών παραχώρησαν κοινή συνέντευξη Τύπου, αναλύοντας τα ζητήματα που θα απασχολήσουν τη σύνοδο και τις ευρωπαϊκές θέσεις σε καθένα από αυτά.
Ο κ. Κόστα υπογράμμισε πως η Ένωση εργάζεται σε στενή συνεργασία με εταίρους σε όλο τον κόσμο, χαιρετίζοντας την απόφαση διεύρυνσης των συζητήσεων της συνόδου με τη συμμετοχή ηγετών από την Ινδία, τη Βραζιλία, τη Νότια Κορέα, την Κένυα και την Αίγυπτο, χώρες που είχαν συμβάλει και στις προπαρασκευαστικές εργασίες. Παρουσίασε το δίκτυο εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ, που καλύπτει σήμερα 84 χώρες, ως εργαλείο προάσπισης της πολυμερούς συνεργασίας, αναφερόμενος και στο πρόγραμμα Global Gateway της Κομισιόν ως υπόδειγμα μετάβασης από τη λογική «δωρητή-αποδέκτη» σε ισότιμες, αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες.
«Ιστορικό βήμα» προς την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ
Το κυρίαρχο ζήτημα ασφαλείας της συνόδου είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία, με τον πρόεδρο Βολοντιμίρ Ζελένσκι να συμμετέχει στις σχετικές συζητήσεις. Ο κ. Κόστα σημείωσε πως η σύγκρουση έχει πλέον διαρκέσει περισσότερο από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ότι οι χώρες της G7 μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης. Ανακοίνωσε παράλληλα ότι η ΕΕ προχωρά σήμερα σε ένα «ιστορικό βήμα», με την επίσημη έναρξη συνομιλιών επί του πρώτου κεφαλαίου των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, αναγνωρίζοντας τις μεταρρυθμίσεις που έχει πραγματοποιήσει η χώρα υπό εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες.
Η κα φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι, σε σύγκριση με την προηγούμενη σύνοδο της G7 στο Κανανάσκις, η θέση της Ουκρανίας έχει αλλάξει σημαντικά, καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις κρατούν τη γραμμή του μετώπου και ανακαταλαμβάνουν εδάφη. Όπως ανέφερε, η Ουκρανία έχει αναπτύξει ικανότητα πλήγματος σε στρατηγικούς στόχους στο εσωτερικό της Ρωσίας και έχει εξελιχθεί σε σημαντικό παραγωγό σύγχρονου αμυντικού εξοπλισμού. Αντιθέτως, όπως είπε, η ρωσική πολεμική οικονομία βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση από τις κυρώσεις.
Υπενθύμισε ότι το δάνειο των 90 δισ. ευρώ που έχει εξασφαλίσει η Ένωση καλύπτει τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών του Κιέβου για το τρέχον και το επόμενο έτος, με τις πρώτες εκταμιεύσεις να αναμένονται εντός του μήνα, και κάλεσε τους υπόλοιπους διεθνείς εταίρους να καλύψουν το υπόλοιπο ένα τρίτο. Ανακοίνωσε επίσης ευρωπαϊκή συνεισφορά 75 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις για τη νέα ασφαλή «θήκη περίσφιξης» στο Τσερνομπίλ, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τον επόμενο χειμώνα σε συνεργασία με τον Καναδά.
Μέση Ανατολή και Ιράν: «η προτεραιότητα είναι η εφαρμογή»
Και οι δύο ηγέτες χαιρέτισαν τη συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα θέσει τέλος σε έναν πολυδάπανο πόλεμο και θα οδηγήσει στο πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, με αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Ο κ. Κόστα τόνισε ότι η εξέλιξη ανοίγει προοπτικές για την αποκατάσταση της πλήρους κυριαρχίας του Λιβάνου, ενώ η Ένωση είναι έτοιμη να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου για διαρκή ειρήνη στην περιοχή. Δεν παρέλειψε ωστόσο να επισημάνει ότι η εξέλιξη αυτή δεν πρέπει να μας κάνει να ξεχάσουμε τη βαρύνουσα ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και την έντονη ανησυχία για την παράνομη κατοχή στη Δυτική Όχθη, με τη λύση των δύο κρατών να παραμένει, κατά την άποψή του, ο μόνος δρόμος προς μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.
Η κα φον ντερ Λάιεν, από την πλευρά της, χαρακτήρισε προτεραιότητα την εφαρμογή της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, με στόχο το άνοιγμα ευρύτερων συνομιλιών που θα οδηγήσουν στον περιορισμό του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης. Υπογράμμισε επίσης ότι δεν μπορεί να υπάρξει διαρκής ειρήνη όσο ο Λίβανος βρίσκεται «στις φλόγες», ζητώντας ουσιαστική κατάπαυση του πυρός και πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας του. Η πρόεδρος της Επιτροπής σημείωσε ότι η κρίση επιβεβαίωσε, για ακόμη μία φορά, την εργαλειοποίηση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης, κάτι που καθιστά αναγκαία τη μείωση της εξάρτησης από τη διέλευση μέσω του Στενού, μέσω εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς (όπως ο διάδρομος IMEC) που προσφέρουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και επιλογές.
Οικονομικές ανισορροπίες, Κίνα και κρίσιμες πρώτες ύλες
Στο επίκεντρο της οικονομικής συζήτησης βρίσκονται οι παγκόσμιες ανισορροπίες και η πλεονασματική παραγωγική ικανότητα ορισμένων οικονομιών, θέμα στο οποίο η κα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε ικανοποίηση για την προσωπική έμφαση που δίνει ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν είναι αποκαλυπτικά: το 2025 ήταν η πρώτη χρονιά κατά την οποία όλα ανεξαιρέτως τα κράτη-μέλη της ΕΕ κατέγραψαν εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, με το συνολικό έλλειμμα της Ένωσης να φτάνει σε ιστορικό υψηλό τα 360 δισ. ευρώ.
Επανέλαβε τη γνωστή στρατηγική «αποκλιμάκωσης κινδύνου, όχι αποσύνδεσης» (de-risking, not decoupling), η οποία προβλέπει επιτάχυνση της οικοδόμησης εγχώριας παραγωγικής ικανότητας, παράλληλα με την επέκταση του δικτύου συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου για τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού, καθώς και ενίσχυση της εργαλειοθήκης άμυνας απέναντι σε αθέμιτες πρακτικές, από μέτρα διασφάλισης έως αντισταθμιστικούς δασμούς και μέτρα κατά εξαναγκαστικών πρακτικών.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στις κρίσιμες πρώτες ύλες, όπου, όπως υπογράμμισε η πρόεδρος της Κομισιόν, η συγκέντρωση της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας στην Κίνα έχει ήδη δημιουργήσει πρόβλημα στην ευρωπαϊκή οικονομία, υπενθυμίζοντας τους περιορισμούς εξαγωγών που επιβλήθηκαν το περασμένο φθινόπωρο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τριμερή στρατηγική: διάλογο με το Πεκίνο για αλλαγή συμπεριφοράς, ανάπτυξη του εγχώριου ευρωπαϊκού δυναμικού και σύναψη συμφωνιών με αξιόπιστους εταίρους, ώστε η αξία επεξεργασίας των πρώτων υλών να παραμένει στις χώρες παραγωγής, μέσω εργαλείων όπως το Global Gateway και οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου.
