Σε μία ιστορικής σημασίας κίνηση προχώρησαν οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, υπογράφοντας τη Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026, στο Κάρντιφ κοινή διακήρυξη, με την οποία διεκδικούν το δικαίωμα των λαών τους στην αυτοδιάθεση και διακηρύσσουν ότι το μέλλον των εθνών τους βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συνάντηση των ηγετών πραγματοποιήθηκε στη σκιά των πρόσφατων δηλώσεων του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε «φανταστικό ενδεχόμενο» την προοπτική ένωσης της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία.
Για πρώτη φορά από το 1999 και την καθιέρωση των θεσμών αυτονομίας, και τα τρία έθνη κυβερνώνται ταυτόχρονα από πολιτικά κόμματα που τάσσονται υπέρ της ανεξαρτητοποίησης από το Ηνωμένο Βασίλειο. Στη σύνοδο του Κάρντιφ, ο πρωθυπουργός της Ουαλίας και επικεφαλής του Plaid Cymru, Ριν απ Γιόρουερθ, υποδέχθηκε τον Σκωτσέζο πρωθυπουργό και αρχηγό του SNP, Τζον Σουίνι, την πρωθυπουργό της Βόρειας Ιρλανδίας και αντιπρόεδρο του Σιν Φέιν, Μισέλ Ο’ Νιλ, καθώς και την πρόεδρο του Σιν Φέιν, Μαίρη Λου ΜακΝτόναλντ.
Στο κοινό ανακοινωθέν υπογραμμίζεται ότι καμία κυβέρνηση στο Ουεστμίνστερ δεν έχει το δικαίωμα να μπλοκάρει τη δημοκρατία ή να υπονομεύσει τη βούληση των λαών τους. Παράλληλα, οι ηγέτες καλούν τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμάσει και να διευκολύνει τις απαραίτητες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, επισημαίνοντας ότι το Brexit έπληξε καίρια τις οικονομίες τους.
Από την πλευρά της Ντάουνινγκ Στριτ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ απέκλεισε εκ νέου το ενδεχόμενο διεξαγωγής νέων δημοψηφισμάτων, τονίζοντας τη σταθερή προσήλωσή του στη διατήρηση της συνοχής του Ηνωμένου Βασιλείου.
Αναφορικά με τα χρονοδιαγράμματα, οι ηγέτες ξεκαθάρισαν ότι κάθε χώρα θα κινηθεί με τον δικό της ρυθμό. Ο Τζον Σουίνι εκτίμησε ότι ένα νέο δημοψήφισμα στη Σκωτία θα πρέπει να διεξαχθεί εντός της επόμενης πενταετίας, ενώ το Σιν Φέιν πιέζει για τη διεξαγωγή ψηφοφορίας για την ιρλανδική επανένωση έως το 2030. Στην Ουαλία, ο Ριν απ Γιόρουερθ χαρακτήρισε την ανεξαρτησία ως μακρινό στόχο, σημειώνοντας ωστόσο ότι η κεντρική διακυβέρνηση από το Λονδίνο έχει αποτύχει.
Αναλύοντας τις εξελίξεις, ο καθηγητής πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν, Μάικλ Κίτινγκ, χαρακτήρισε τη διακήρυξη ως εξαιρετικά σημαντική πολιτική εξέλιξη, επισημαίνοντας ωστόσο ότι θεωρεί απίθανο να μεταβάλει την άκαμπτη στάση της βρετανικής κυβέρνησης στο ζήτημα της ανεξαρτησίας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
