Το κόστος της καθημερινότητας πιέζει ολοένα και περισσότερο τα αμερικανικά νοικοκυριά. Επιτόκια στεγαστικών δανείων πάνω από 7%, βενζίνη κοντά στα 4,50 δολάρια το γαλόνι και ντίζελ που έχει εκτιναχθεί πάνω από τα 6,50 δολάρια συνθέτουν ένα δύσκολο οικονομικό σκηνικό στις ΗΠΑ.
Μόλις έξι εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, η ακρίβεια και το κόστος ζωής βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των ψηφοφόρων, δημιουργώντας παράλληλα πολιτική πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ.
Η κυβέρνηση είχε υποσχεθεί μια πιο «προσιτή» Αμερική. Ωστόσο, η εικόνα που αποτυπώνουν οι τελευταίοι αριθμοί είναι διαφορετική: η στέγη παραμένει ακριβή, τα καύσιμα έχουν πάρει την ανιούσα και οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν αυξημένη δυσαρέσκεια για το κόστος διαβίωσης.
Για εκατομμύρια Αμερικανούς, άλλωστε, η ακρίβεια δεν είναι απλώς ένας οικονομικός δείκτης. Είναι ο λογαριασμός που καλούνται να πληρώνουν καθημερινά.
Στεγαστικά πάνω από 7% – Ακόμη πιο ακριβό το όνειρο της κατοικίας
Το μέσο επιτόκιο για στεγαστικό δάνειο 30ετούς διάρκειας στις ΗΠΑ έφτασε στο 7,03% στις 24 Σεπτεμβρίου, από 6,95% μία εβδομάδα νωρίτερα και 6,30% πριν από έναν χρόνο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025.
Η νέα άνοδος των επιτοκίων προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη πίεση σε μια αγορά κατοικίας όπου οι τιμές παραμένουν υψηλές και η ζήτηση περιορισμένη.
Το πρόβλημα για τα νοικοκυριά δεν αφορά πλέον μόνο το πόσο κοστίζει η αγορά ενός σπιτιού, αλλά και το πόσο ακριβά πρέπει να χρηματοδοτηθεί. Τα επιτόκια είχαν υποχωρήσει κάτω από το 6% νωρίτερα μέσα στη χρονιά, όμως στη συνέχεια άλλαξαν πορεία και επέστρεψαν πάνω από το 7%.
Έτσι, για πολλούς Αμερικανούς το όνειρο της ιδιόκτητης κατοικίας γίνεται ολοένα και πιο ακριβό.
Βενζίνη στα 4,48 δολάρια και ντίζελ στα 6,53 – «Φωτιά» στο πρατήριο
Ακόμη πιο άμεση είναι η πίεση που αισθάνονται οι καταναλωτές στις τιμές των καυσίμων.
Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει φτάσει περίπου στα 4,48 δολάρια το γαλόνι, ενώ ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στο ντίζελ, η τιμή του οποίου έχει εκτιναχθεί στα 6,53 δολάρια.
Η άνοδος των τιμών συνδέεται με την ενεργειακή αναστάτωση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν. Για τον μέσο Αμερικανό οδηγό, πάντως, η συνέπεια είναι πολύ πιο απλή και άμεση: περισσότερα χρήματα για το γέμισμα του αυτοκινήτου και λιγότερα διαθέσιμα για τις υπόλοιπες ανάγκες του νοικοκυριού.
Και ακριβώς εκεί εντοπίζεται μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές δυσκολίες για τον Λευκό Οίκο: η τιμή της βενζίνης βρίσκεται μπροστά στα μάτια του καταναλωτή κάθε φορά που επισκέπτεται ένα πρατήριο.
Η υπόσχεση για μια πιο «προσιτή Αμερική»
Η οικονομική πίεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία, καθώς η μείωση του κόστους ζωής αποτέλεσε μία από τις βασικές δεσμεύσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί για περιορισμό του κόστους διαβίωσης, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος είχε μιλήσει ακόμη και για βενζίνη κάτω από τα 2 δολάρια το γαλόνι, καθώς και για σημαντική μείωση του κόστους στέγασης.
Οι σημερινοί αριθμοί, ωστόσο, κινούνται προς διαφορετική κατεύθυνση. Τα στεγαστικά δάνεια ξεπέρασαν ξανά το 7%, ενώ οι τιμές των καυσίμων βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Την ίδια ώρα, οι προσπάθειες της κυβέρνησης να αναδείξει την προσιτή στέγαση σε βασική προτεραιότητα έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με πολιτικές και νομοθετικές συγκρούσεις στο Κογκρέσο.
Η δυσαρέσκεια περνά στις δημοσκοπήσεις
Το αυξημένο κόστος ζωής αποτυπώνεται πλέον και στις τελευταίες δημοσκοπήσεις.
Στη μέτρηση Reuters/Ipsos που πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, η συνολική έγκριση του Ντόναλντ Τραμπ υποχώρησε στο 32%, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί στην πολιτική του καριέρα.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στο κόστος ζωής, καθώς μόλις 17% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι εγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος χειρίζεται το συγκεκριμένο ζήτημα.
Οι επιμέρους μετρήσεις διαφέρουν από δημοσκόπηση σε δημοσκόπηση, όμως το κόστος ζωής και η ακρίβεια παραμένουν μεταξύ των θεμάτων που απασχολούν έντονα τους ψηφοφόρους πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Η απάντηση Τραμπ και η μάχη των αριθμών
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί από την πλευρά του να αντιπαραβάλει στην εικόνα της καθημερινής ακρίβειας τους ευρύτερους οικονομικούς δείκτες.
Ο Λευκός Οίκος προβάλλει την άνοδο του εισοδήματος των νοικοκυριών και άλλα οικονομικά στοιχεία τα οποία, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποτελούν ενδείξεις βελτίωσης της αμερικανικής οικονομίας.
Ωστόσο, οι μακροοικονομικοί δείκτες και η καθημερινή εμπειρία ενός νοικοκυριού δεν ταυτίζονται πάντα.
Για έναν Αμερικανό που χρειάζεται περισσότερα χρήματα για το στεγαστικό δάνειο, το αυτοκίνητο και τις καθημερινές του ανάγκες, η συζήτηση για την πορεία της οικονομίας καταλήγει τελικά σε έναν πολύ πιο απλό υπολογισμό: πόσα χρήματα απομένουν στο τέλος του μήνα.
Έξι εβδομάδες πριν από τις κάλπες, η ακρίβεια στο επίκεντρο
Εδώ ακριβώς συναντώνται οικονομία και πολιτική, καθώς απομένουν έξι εβδομάδες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές.
Η πορεία του κόστους ζωής δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλεψη για το εκλογικό αποτέλεσμα. Οι δημοσκοπήσεις, όμως, δείχνουν ότι πρόκειται για ένα από τα ζητήματα που απασχολούν σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων.
Όσο η βενζίνη παραμένει ακριβή και τα στεγαστικά δάνεια βρίσκονται ξανά πάνω από το 7%, η υπόσχεση για μια περισσότερο «προσιτή» Αμερική θα συνεχίσει να συγκρίνεται με όσα βιώνουν καθημερινά τα αμερικανικά νοικοκυριά.
Και έξι εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αυτή είναι μία από τις βασικές οικονομικές εξισώσεις που καλείται να διαχειριστεί ο Λευκός Οίκος.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
