Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πέτυχε προσωρινή δικαστική νίκη υπέρ της εμπορικής του πολιτικής, καθώς εφετείο ανέστειλε την εφαρμογή απόφασης που ακύρωνε τους ευρείς δασμούς σε κινεζικά και άλλα εισαγόμενα προϊόντα.
Η απόφαση του Ομοσπονδιακού Εφετείου παρέχει στον Τραμπ – ο οποίος από τον Ιανουάριο έχει επανέλθει στην προεδρία – προσωρινό “ανάχωμα”, επιτρέποντας την συνέχιση των επίμαχων τελωνειακών μέτρων μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία έφεσης.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μία ημέρα μετά την απόφαση του Δικαστηρίου Διεθνούς Εμπορίου που έκρινε πως ο Τραμπ υπερέβη τις εξουσίες του, ακυρώνοντας την πλειονότητα των δασμών που είχαν επιβληθεί από την αρχή της προεδρικής του θητείας.
Από την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να αναδιαμορφώσει τις εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ, επιβάλλοντας δασμούς σε συμμάχους και αντιπάλους ώστε να πιέσει για νέες συμφωνίες. Ωστόσο, η ασυνέπεια στην επιβολή των μέτρων έχει προκαλέσει αναταραχή στις αγορές και σοβαρά προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η κυβέρνηση Τραμπ χαρακτήρισε την αρχική δικαστική απόφαση «κατάφωρα λανθασμένη» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα ανατραπεί.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ κατηγόρησε τους δικαστές για «κατάχρηση εξουσίας», υποστηρίζοντας ότι επιχείρησαν να «σφετεριστούν τις προεδρικές αρμοδιότητες». Πρόσθεσε, δε, ότι το Ανώτατο Δικαστήριο πρέπει να βάλει τέλος στην αμφισβήτηση των δασμών, ενώ τόνισε πως ο Τραμπ διαθέτει και άλλες νομικές οδούς για να συνεχίσει την επιβολή τους.
«Δυσκολίες» χωρίς επιπτώσεις, λέει ο Λευκός Οίκος
Ο Κέβιν Χάσετ, επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, δήλωσε στο Fox Business ότι οι «δυσκολίες» που προκαλούν «ακτιβιστές δικαστές» δεν θα επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις με εμπορικούς εταίρους. Σύμφωνα με τον ίδιο, τρεις νέες συμφωνίες βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση.
Ο εμπορικός σύμβουλος του Τραμπ, Πίτερ Ναβάρο, δήλωσε πως πολλές χώρες έχουν ήδη επικοινωνήσει με την αμερικανική κυβέρνηση για να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις «καλής πίστης».
Το υπόβαθρο της απόφασης
Η εμπορική στρατηγική Τραμπ βασίστηκε στον ισχυρισμό ότι τα εμπορικά ελλείμματα και η διακίνηση ναρκωτικών συνιστούν «εθνική απειλή», που δικαιολογεί την επιβολή δασμών – επιχείρημα που το δικαστήριο δεν αποδέχθηκε.
Οι δασμοί 10% που ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο αφορούσαν σχεδόν όλους τους εμπορικούς εταίρους, ενώ επιβλήθηκαν επιπλέον μέτρα ειδικά για την Κίνα και την ΕΕ. Αν και προσωρινά «πάγωσαν», το Δικαστήριο ακύρωσε αυτούς τους γενικούς δασμούς, καθώς και εκείνους που επιβλήθηκαν ξεχωριστά σε Καναδά, Μεξικό και Κίνα με βάση εξουσίες «έκτακτης ανάγκης».
Εντούτοις, παρέμειναν σε ισχύ δασμοί 25% σε εισαγόμενα αυτοκίνητα, χάλυβα και αλουμίνιο.
Η Κίνα, που είχε δεχτεί επιπλέον δασμούς έως και 145%, κάλεσε την Ουάσιγκτον να τερματίσει τα «λανθασμένα μονομερή μέτρα».
Το συνταγματικό ερώτημα
Το δικαστήριο εξέτασε δύο ξεχωριστές υποθέσεις – από επιχειρήσεις και πολιτείες – οι οποίες υποστήριξαν ότι ο πρόεδρος παραβίασε τις αρμοδιότητες του Κογκρέσου. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο κατά πόσο ο νόμος περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης του 1977 δίνει στον πρόεδρο το δικαίωμα να επιβάλλει απεριόριστους δασμούς σε εισαγωγές από όλο τον κόσμο.
Οι δικαστές έκριναν πως οποιαδήποτε τέτοια ερμηνεία του νόμου είναι αντισυνταγματική.
Σύμφωνα με την Capital Economics, η υπόθεση μπορεί να φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο, αλλά η εμπορική διαμάχη αναμένεται να συνεχιστεί, ανεξαρτήτως της έκβασής της.
