Ένα τρομακτικό σκάνδαλο μεγατόνων που εκθέτει ανεπανόρθωτα τον τεχνολογικό κολοσσό της Meta φέρνει στο φως της δημοσιότητας μια συγκλονιστική έρευνα της υπηρεσίας World Service του BBC.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το Instagram εμφάνιζε συστηματικά στην Ινδία πληρωμένες διαφημίσεις που προωθούσαν ανοιχτά υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, βίντεο βιασμών και άλλο εξαιρετικά σκληρό πορνογραφικό περιεχόμενο.
Οι διαφημίσεις αυτές χρησιμοποιούσαν απροκάλυπτα όρους – σοκ όπως «βίντεο βιασμού» και «βίντεο παιδιών», λειτουργώντας ως ψηφιακή αγορά (marketplace) για παιδεραστές.
Το δίκτυο της φρίκης χρησιμοποιούσε το Instagram ως βιτρίνα έλξης πελατών, καθώς οι πληρωμένες καταχωρήσεις περιείχαν ενεργούς συνδέσμους (links) που οδηγούσαν τους χρήστες σε κλειστά, συνδρομητικά κανάλια της εφαρμογής Telegram.
Εκεί, οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να αγοράσουν το φρικιαστικό οπτικοακουστικό υλικό με το εξευτελιστικό ποσό των μόλις 99 ρουπιών, δηλαδή περίπου 1 δολαρίου, γεγονός που καθιστούσε την πρόσβαση σε αυτό το εγκληματικό περιεχόμενο εξαιρετικά εύκολη για τον καθένα.
Το πείραμα του BBC: Ο αλγόριθμος πρότεινε παιδική κακοποίηση σε λίγες μέρες
Προκειμένου να διαπιστώσουν πώς λειτουργεί το σύστημα, οι δημοσιογράφοι του BBC δημιούργησαν έναν δοκιμαστικό λογαριασμό (test account) στην Ινδία, έχοντας παρατηρήσει ότι η πλατφόρμα προωθούσε περιεχόμενο με σεξουαλικά υπονοούμενα ακόμη και σε προφίλ που δεν είχαν κάνει ποτέ σχετική αναζήτηση.
Ο λογαριασμός άρχισε απλώς να ακολουθεί ορισμένα προφίλ με τέτοιο περιεχόμενο και τα αποτελέσματα ήταν άμεσα και ανατριχιαστικά.
Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, το Instagram άρχισε να «βομβαρδίζει» το προφίλ με διαφημίσεις γυναικών που προσέφεραν ερωτικές βιντεοκλήσεις και πορνογραφικό υλικό ενηλίκων.
Λίγες ημέρες αργότερα, η κατάσταση ξέφυγε εντελώς, καθώς άρχισαν να εμφανίζονται διαφημίσεις που απεικόνιζαν ανήλικα παιδιά σε σεξουαλικές καταστάσεις μαζί με ενήλικες, οι οποίες παρέπεμπαν στο Telegram.
Συνολικά, ο δοκιμαστικός λογαριασμός είδε περίπου 30 διαφορετικές διαφημίσεις παιδικής κακοποίησης και 20 πορνογραφίας ενηλίκων, δραστηριότητες που αποτελούν βαρύτατα ποινικά αδικήματα στην Ινδία και παραβιάζουν κατάφωρα την ίδια την επίσημη πολιτική της Meta.
«Δεν παραβιάζει τους κανόνες» – Η προκλητική απάντηση του Instagram
Το πιο εξοργιστικό στοιχείο της έρευνας αφορά τα ανύπαρκτα φίλτρα ασφαλείας της πλατφόρμας, καθώς κάθε διαφήμιση στο Instagram δημοσιεύεται μόνο αφού εγκριθεί από την τεχνολογία ελέγχου περιεχομένου της εταιρείας.
Κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ, το BBC εντόπισε και κατήγγειλε επίσημα στην πλατφόρμα μια διαφήμιση που έδειχνε ένα πολύ μικρό κορίτσι να κλαίει, συνοδευόμενη από κείμενο που υπονοούσε σαφώς ότι είχε πέσει θύμα σεξουαλικής επίθεσης.
Η απάντηση του Instagram, 24 ώρες μετά την καταγγελία, ήταν σοκαριστική, καθώς οι ελεγκτές της πλατφόρμας αποφάσισαν να μην αφαιρέσουν τη διαφήμιση, ισχυριζόμενοι ότι η ανάρτηση «δεν παραβίαζε τους κανόνες της κοινότητας».
Μόνο όταν οι δημοσιογράφοι απευθύνθηκαν απευθείας στα κεντρικά γραφεία της Meta ζητώντας επίσημο σχολιασμό, η εταιρεία πανικοβλήθηκε και προχώρησε εσπευσμένα στο κατέβασμα των διαφημίσεων, στο μπλοκάρισμα των συνδέσμων και στην αναστολή των εμπλεκόμενων λογαριασμών, με τη δικαιολογία ότι «κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο».
Από την πλευρά του, το Telegram ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2026 έχει αφαιρέσει πάνω από 274.000 ομάδες και κανάλια με υλικό παιδικής κακοποίησης.
Πρώην στέλεχος καρφώνει τη Meta: «Σχεδιασμένο να δείχνει το πιο ακραίο»
Η αποκάλυψη προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από διεθνείς οργανώσεις προστασίας ανηλίκων, ενώ πρώην κορυφαίο στέλεχος της Facebook (Meta) προχώρησε σε καταγγελίες που καίνε την εταιρεία.
Ο Μπράιαν Μπόλαντ, ο οποίος εργάστηκε στον κολοσσό από το 2009 έως το 2020 και συμμετείχε ενεργά στην ανάπτυξη του διαφημιστικού συστήματος, δήλωσε «σοκαρισμένος αλλά καθόλου έκπληκτος» από τα ευρήματα του BBC.
Όπως εξήγησε ο Μπόλαντ, ο αλγόριθμος του Instagram είναι σκοπίμως σχεδιασμένος με τέτοιο τρόπο ώστε, προκειμένου να κρατά τους χρήστες συνεχώς ενεργούς και καθηλωμένους στην πλατφόρμα, τους προβάλλει διαρκώς «κάτι πιο ακραίο και πιο δελεαστικό», τροφοδοτώντας ακόμα και τις πιο αρρωστημένες αναζητήσεις.
Η Meta απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς ως κατηγορηματικά ανακριβείς, υποστηρίζοντας ότι δεν βάζει τα κέρδη πάνω από την ασφάλεια και ότι το 2025 απενεργοποίησε αυτόματα πάνω από 4 εκατομμύρια ύποπτους λογαριασμούς, ωστόσο το ντοκιμαντέρ του BBC αποδεικνύει ότι τα δίκτυα παιδεραστίας συνεχίζουν να δρουν ανενόχλητα και να χρηματοδοτούν την πλατφόρμα.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
