Νέο κύμα αναταράξεων στην ενεργειακή αγορά προκαλούν οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην Ευρώπη και επαναφέροντας στο προσκήνιο τον κίνδυνο ακριβότερης ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το νέο μέτωπο μεταξύ των Χούθι της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας ήρθε να προστεθεί σε ένα ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένο γεωπολιτικό σκηνικό, με τις επιπτώσεις να αποτυπώνονται άμεσα στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Καταλυτικό ρόλο στη νέα άνοδο έπαιξαν οι ζημιές που προκάλεσαν οι Χούθι στον σαουδαραβικό πετρελαιαγωγό που μεταφέρει αργό από τα ανατολικά της χώρας προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Η σημασία του συγκεκριμένου αγωγού είχε αυξηθεί σημαντικά μετά τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, καθώς αποτελούσε κρίσιμη δίοδο για τις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας.
Brent στα 110 δολάρια και φυσικό αέριο πάνω από τα 80 ευρώ
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα μετά την επίθεση. Η τιμή του Brent κινήθηκε κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ το TTF, που αποτελεί την ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς για το φυσικό αέριο, ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Προς το τέλος της εβδομάδας καταγράφηκε μερική αποκλιμάκωση, με το Brent να υποχωρεί στην περιοχή των 102 δολαρίων και το φυσικό αέριο κοντά στα 77 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Οι τιμές, ωστόσο, εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από εκείνες που επικρατούσαν στην αρχή του 2026. Το πετρέλαιο βρίσκεται περίπου 70% υψηλότερα, ενώ στο φυσικό αέριο η αύξηση φτάνει περίπου το 180%.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν νέο πονοκέφαλο για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος περνά στην ηλεκτρική ενέργεια, στις μεταφορές και στην παραγωγή, ενισχύοντας παράλληλα τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο πρόσθετος λογαριασμός των 90 δισ. ευρώ
Το κόστος για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ήδη μεγάλο.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου, η ΕΕ έχει πληρώσει επιπλέον 90 δισ. ευρώ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, προκειμένου να εξασφαλίσει την ίδια ποσότητα ενέργειας.
Οι ανατιμήσεις δημιουργούν πρόσθετες επιβαρύνσεις τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές, καθώς αυξάνεται το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, την ώρα που περιορίζεται το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Η Σαουδική Αραβία ανοίγει ξανά μέρος των εξαγωγών
Οι αρχικοί φόβοι για μία σχεδόν ολοκληρωτική και παρατεταμένη διακοπή των σαουδαραβικών εξαγωγών έχουν περιοριστεί μετά τις πληροφορίες για άμεση μερική επαναλειτουργία του αγωγού.
Ταυτόχρονα, μέρος των φορτίων της Σαουδικής Αραβίας που κατευθύνονται προς την Ασία αναμένεται να μεταφερθεί μέσω Ομάν.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η πίεση στην αγορά υποχωρεί. Η διαθέσιμη ποσότητα αργού από την περιοχή του Κόλπου παραμένει αισθητά μειωμένη εξαιτίας της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν, ενώ επιπλέον αβεβαιότητα δημιουργούν οι ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας.
Το μεγάλο πρόβλημα με το LNG του Κατάρ
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η εικόνα στην αγορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ παραμένουν μπλοκαρισμένες, χωρίς να υπάρχει διαθέσιμη εναλλακτική θαλάσσια διαδρομή που να μπορεί να παρακάμψει τα Στενά του Ορμούζ.
Πρόκειται για μία κρίσιμη παράμετρο για τη διεθνή αγορά, καθώς το Κατάρ αντιπροσωπεύει περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.
Όσο οι συγκεκριμένες ποσότητες παραμένουν εκτός αγοράς, οι πιέσεις στο φυσικό αέριο και κατ’ επέκταση στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά αναμένεται να διατηρηθούν.
Πότε βλέπουν οι αγορές αποκλιμάκωση
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι πόσο θα διαρκέσει η περίοδος των υψηλών τιμών.
Οι προθεσμιακές αγορές δείχνουν αποκλιμάκωση του Brent κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για τις παραδόσεις Δεκεμβρίου, ενώ για τον Μάρτιο του 2027 η τιμή τοποθετείται κοντά στα 90 δολάρια.
Μεγαλύτερη υποχώρηση αποτυπώνεται στις εκτιμήσεις για τον Ιούλιο του 2027, όταν το πετρέλαιο τοποθετείται περίπου στα 82,5 δολάρια το βαρέλι.
Για το φυσικό αέριο, πάντως, η εικόνα είναι πιο δύσκολη. Οι αγορές αναμένουν ότι το TTF θα παραμείνει περίπου στα σημερινά επίπεδα μέχρι τον Μάρτιο και στη συνέχεια θα κινηθεί προς τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Απρίλιο, καθώς θα ολοκληρώνεται η περίοδος θέρμανσης.
Για τον Ιούλιο του 2027 η τιμή τοποθετείται κοντά στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Τα τρία σενάρια της ΕΚΤ – Ακόμη και 132 δολάρια το πετρέλαιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα σενάρια που εξετάζουν οι εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το τέταρτο τρίμηνο του 2026.
Για το πετρέλαιο, το βασικό σενάριο τοποθετεί την τιμή περίπου στα 87 δολάρια το βαρέλι, ενώ στο δυσμενές σενάριο ανεβαίνει στα 99 δολάρια.
Στο ακραίο σενάριο, όμως, η τιμή φτάνει ακόμη και τα 132 δολάρια το βαρέλι.
Αντίστοιχα, για το φυσικό αέριο, οι εκτιμήσεις της ΕΚΤ κινούνται στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο βασικό σενάριο και στα 77 ευρώ στο δυσμενές, ενώ το ακραίο σενάριο ανεβάζει την τιμή στα 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Το πού τελικά θα κινηθούν οι τιμές θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των πολεμικών συγκρούσεων, την ταχύτητα με την οποία θα αποκατασταθούν οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας και, κυρίως, από το πότε θα μπορέσουν να επανεκκινήσουν οι ροές LNG από το Κατάρ.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
