Μια από τις πιο σημαντικές και ιστορικές υποθέσεις κλιματικής δικαιοσύνης εκδικάζεται στα ευρωπαϊκά δικαστήρια, με πρωταγωνιστή τον 40χρονο Αυστριακό Μεξ Μίλνερ.
Καθηλωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο λόγω της σκλήρυνσης κατά πλάκας από την οποία πάσχει, ο Μίλνερ αποφάσισε να προσφύγει κατά της Αυστρίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), κατηγορώντας την κυβέρνησή του για παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων του εξαιτίας της αδράνειάς της απέναντι στην κλιματική αλλαγή και τα φονικά κύματα καύσωνα που σαρώνουν την Ευρώπη.
Η πάθηση του 40χρονου συνοδεύεται από το σύνδρομο Uhthoff, μια κατάσταση που προκαλεί προσωρινή αλλά δραματική επιδείνωση των νευρολογικών του συμπτωμάτων κάθε φορά που αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματός του.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, ο οποίος εργαζόταν ως σύμβουλος ενέργειας, η ζωή του ανατρέπεται μόλις ο υδράργυρος πάρει την ανηφόρα. Μόλις η θερμοκρασία αγγίξει τους 25°C, η κινητικότητά του περιορίζεται σε τέτοιο βαθμό που αδυνατεί να περπατήσει, ενώ πάνω από τους 30°C παραλύει σχεδόν ολοκληρωτικά, γεγονός που τον αναγκάζει να χρησιμοποιεί ηλεκτρικό αναπηρικό αμαξίδιο, καθώς η ζέστη μειώνει την ταχύτητα της νευρικής αγωγιμότητας και τα σήματα του εγκεφάλου δεν φτάνουν ποτέ στους μύες του.
Το νομικό στοίχημα για την αναγνώριση ως «άμεσο θύμα»
Η προσφυγή του Μίλνερ κατατέθηκε στο Στρασβούργο τον Απρίλιο του 2021, με το επιχείρημα ότι η Αυστρία δεν έχει θεσπίσει το απαραίτητο νομοθετικό πλαίσιο για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, αφήνοντας απροστάτευτους τους πιο ευάλωτους πολίτες.
Παράλληλα, στρέφεται και κατά του εγχώριου δικαστικού συστήματος, το οποίο δεν του προσέφερε καμία ουσιαστική νομική λύση.
Η δικηγόρος του, Μιχαέλα Κρέμερ, υπογραμμίζει τη μοναδικότητα της υπόθεσης, σημειώνοντας ότι αν το δικαστήριο αποφανθεί υπέρ του, ο Μίλνερ θα γίνει ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που αναγνωρίζεται νομικά ως άμεσο θύμα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Μια τέτοια εξέλιξη θα ανοίξει τον δρόμο για χιλιάδες παρόμοιες προσφυγές στις 46 χώρες που υπάγονται στη δικαιοδοσία του ΕΔΑΔ, ασκώντας παράλληλα τεράστια πίεση στην κλιματική πολιτική ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η καθυστέρηση στην έκδοση της απόφασης αποδίδεται στη σοβαρότητα του ζητήματος, ειδικά μετά την ιστορική καταδίκη της Ελβετίας προ διετίας, μετά από καταγγελία του συνδέσμου «Ηλικιωμένες Γυναίκες για την Προστασία του Κλίματος», όπου ωστόσο το Δικαστήριο είχε αρνηθεί τότε να αναγνωρίσει τις ενάγουσες ως ατομικά θύματα.
«Θέλω μια λύση που να καθιστά τον πλανήτη κατοικήσιμο»
Για να προστατευτεί από ακραίες ή εχθρικές αντιδράσεις, ο 40χρονος κρατά τη διεύθυνση της κατοικίας του μυστική. Ο ίδιος επέλεξε να χτίσει ένα ειδικό, εξαιρετικά ενεργειακά αποδοτικό «παθητικό σπίτι» στην Κάτω Αυστρία, το οποίο διατηρεί σταθερή θερμοκρασία 20°C όλο τον χρόνο, μειώνοντας τις ανάγκες ψύξης κατά 90% και προσφέροντάς του ένα ασφαλές καταφύγιο από τις εξωτερικές συνθήκες.
Ο Μίλνερ ξεκαθαρίζει ότι δεν μηδενίζει τις προσπάθειες της Αυστρίας, αλλά θεωρεί ότι η κυβέρνηση κάνει πολύ λιγότερα από όσα θα μπορούσε και οφείλει να πράξει. Στόχος του δεν είναι η ατομική αποζημίωση ή η κρατική μέριμνα για το σπίτι του, αλλά μια συνολική αλλαγή πλεύσης. «Δεν θέλω το αυστριακό κράτος να εγκαταστήσει κλιματιστικό στο σπίτι μου. Θέλω μια λύση που να προφυλάσσει τον κόσμο. Μια λύση που να καθιστά τον πλανήτη ένα κατοικήσιμο μέρος για την ανθρωπότητα», καταλήγει με νόημα, ευελπιστώντας ότι ο δικαστικός του αγώνας θα αποτελέσει σανίδα σωτηρίας για εκατομμύρια άλλους ανθρώπους με παρόμοια προβλήματα υγείας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
