Ομοσπονδιακό δικαστήριο της Αργεντινής διέταξε σήμερα να επιστραφεί, στη μοναδική κληρονόμο ενός Ολλανδού Εβραίου γκαλερίστα, ένας πίνακας του 18ου αιώνα που κλάπηκε από τους Ναζί και βρέθηκε μόλις πέρυσι σε ένα σπίτι στη Μαρ δελ Πλάτα.
Ο δικαστής Σαντιάγο Ιντσαούστι έδωσε την εντολή με βάση τη συμφωνία στην οποία είχαν καταλήξει οι δύο πλευρές. Ο πίνακας του Ιταλού ζωγράφου Τζουζέπε Γκισλάντι (1655-1743), τον οποίο έψαχναν επί δεκαετίες οι απόγονοι του ιδιοκτήτη του, εντοπίστηκε τυχαία, χάρη σε μια φωτογραφία μεσιτικού γραφείου.
Το «Πορτρέτο μιας κυρίας» ήταν στην κατοχή της Πατρίσια Κάντγκιεν, κόρης του πρώην στελέχους του ναζιστικού καθεστώτος Φρίντριχ Κάντγκιεν. Η ίδια και ο σύζυγός της, ο Χουάν Κάρλος Κορτεγκόσο, τέθηκαν σε κατ’ οίκον περιορισμό τον περασμένο Σεπτέμβριο και κατηγορήθηκαν για αποδοχή προϊόντων εγκλήματος.
Η υπόθεση αυτή ξεκίνησε όταν δημοσιεύτηκε μια αγγελία για την πώληση του σπιτιού του ζεύγους στο Μαρ δελ Πλάτα. Μια ολλανδική εφημερίδα εντόπισε σε μια από τις φωτογραφίες τον χαμένο πίνακα. Οι αρχές της Αργεντινής ξεκίνησαν με τη σειρά τους έρευνες και βρήκαν τον πίνακα στην κατοχή της Κάντγκιεν.
Το έργο ανήκε στον γκαλερίστα Ζακ Γκούντστικερ, η συλλογή του οποίου λεηλατήθηκε από τους Ναζί κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών προβλέπει ότι το ζεύγος θα επιστρέψει τον πίνακα στην εγγονή και μοναδική κληρονόμο του Γκούντστικερ, Μαρέι φον Σάχερ, η οποία θα αποσύρει τις δικαστικές προσφυγές της. Προβλέπεται επίσης μια δωρεά ύψους 4,8 εκατ. πέσο (περίπου 2.200 ευρώ) σε δύο τοπικά νοσοκομεία.
Ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας Κάρλος Μαρτίνες είπε ότι το έργο είναι σε καλή κατάσταση και οι ειδικοί επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητά του.
Αρχικά, η Κάντγκιεν προσπάθησε να αποφύγει τις διώξεις ισχυριζόμενη ότι το αδίκημα του πατέρα της έχει παραγραφεί. Ωστόσο, εγκλήματα που διαπράττονται στο πλαίσιο γενοκτονίας δεν παραγράφονται ποτέ, με βάση το διεθνές δίκαιο αλλά και τους νόμους της Αργεντινής.
Ο Φρίντριχ Κάντγκιεν ήταν οικονομικός σύμβουλος του εγκληματία πολέμου Χέρμαν Γκέρινγκ, που κατά τη διάρκεια του πολέμου συγκέντρωσε τεράστια περιουσία, κυρίως λεηλατώντας περιουσίες Εβραίων. Μετά τον πόλεμο, χιλιάδες Ναζί έφυγαν στη νότια Αμερική και βρήκαν καταφύγιο κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή.
Το «Πορτρέτο μιας κυρίας» ήταν ένα από τα περισσότερα από 1.000 έργα τέχνης που κλάπηκαν από τη συλλογή του Γκουντστίκερ. Ο γκαλερίστας διέφυγε από την Ολλανδία λίγες ημέρες μετά τη ναζιστική εισβολή, το 1940, αφήνοντας πίσω του πολλά έργα τέχνης που τα μοιράστηκαν μεταξύ τους υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του ναζιστικού καθεστώτος. Μετά τον πόλεμο, το ολλανδικό κράτος ανέκτησε περίπου 300 από αυτά και τα περισσότερα αποδόθηκαν στους κληρονόμους του.
Ο πίνακας που βρέθηκε στην Αργεντινή ενδέχεται να παραμείνει για κάποιο διάστημα στη χώρα αυτή καθώς επιθυμία της Σάχερ είναι να εκτεθεί στο Μπουένος Άιρες για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
