Η υπόθεση της βιντεοκλήσης με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο, έφερε ξανά στο προσκήνιο τη δράση των Ρώσων φαρσέρ Βλαντίμιρ Κουζνετσόφ και Αλεξέι Στολιάροφ, γνωστών διεθνώς ως «Vovan και Lexus».
Το δίδυμο έχει γίνει γνωστό τα τελευταία χρόνια για τις παραπλανητικές επικοινωνίες με αρχηγούς κρατών, κυβερνητικούς αξιωματούχους και γνωστές προσωπικότητες, αξιοποιώντας εξελιγμένες τεχνικές εξαπάτησης.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το περιστατικό με τον Θάνο Ντόκο αντιμετωπίζεται ως υβριδική επίθεση, καθώς εκτιμάται ότι χρησιμοποιήθηκαν προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και μέθοδοι που επέτρεψαν την παράκαμψη διαδικασιών ασφαλείας. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι κατά τη διάρκεια της συνομιλίας δεν αποκαλύφθηκαν απόρρητες ή ευαίσθητες κρατικές πληροφορίες.
Η συνομιλία με τον Θάνο Ντόκο
Οι δύο Ρώσοι εμφανίστηκαν ως Ουκρανοί αξιωματούχοι, παρουσιάζοντας τον έναν ως τον υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ. Στη διάρκεια της βιντεοκλήσης έθεσαν ζητήματα που σχετίζονταν με το περιστατικό του μη επανδρωμένου αεροσκάφους κοντά στη Λευκάδα και άφησαν να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν ανάλογες ενέργειες και στο μέλλον.
Ο κ. Ντόκος εξέφρασε την ανησυχία του για τις πιθανές επιπτώσεις ενός τέτοιου ενδεχομένου στην ασφάλεια της χώρας και ιδιαίτερα στην τουριστική περίοδο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να μην επεκταθεί ο πόλεμος στην ελληνική επικράτεια και να διατηρηθεί η συνοχή του ΝΑΤΟ.
Μιλώντας αργότερα δημόσια, χαρακτήρισε την εμπειρία ιδιαίτερα δυσάρεστη, εξηγώντας ότι τίποτα κατά τη διάρκεια της συνομιλίας δεν πρόδιδε πως επρόκειτο για απάτη. Όπως ανέφερε, οι δράστες είχαν στη διάθεσή τους επίσημα στοιχεία, έγγραφα και γνώριζαν τις συνήθεις διπλωματικές διαδικασίες. Οι υποψίες του δημιουργήθηκαν μόνο προς το τέλος της συνομιλίας, όταν διατυπώθηκαν ορισμένες ασυνήθιστες θέσεις. Αμέσως μετά επικοινώνησε με την ΕΥΠ και με τον πραγματικό Ουκρανό υπουργό Άμυνας, επιβεβαιώνοντας ότι είχε πέσει θύμα εξαπάτησης.
Μακρά λίστα διεθνών θυμάτων
Οι «Vovan και Lexus» έχουν εξαπατήσει κατά καιρούς αρκετούς κορυφαίους πολιτικούς και αξιωματούχους παγκοσμίως.
Ανάμεσα στα πρόσωπα που έχουν δεχθεί παραπλανητικές κλήσεις βρίσκονται η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, ο πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους ο νεότερος, καθώς και η πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Καμάλα Χάρις, ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς και ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό.
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν βασίζονται στην υποκλοπή ή αναπαραγωγή ταυτοτήτων γνωστών προσώπων, με αποτέλεσμα οι συνομιλητές τους να θεωρούν πως επικοινωνούν με πραγματικούς ηγέτες ή υψηλόβαθμους αξιωματούχους.
Στόχοι και στη διεθνή showbiz
Η δράση τους δεν περιορίζεται στην πολιτική. Στο παρελθόν έχουν εξαπατήσει και γνωστές προσωπικότητες του διεθνούς θεάματος, όπως τον πρίγκιπα Χάρι και τον Έλτον Τζον, αποσπώντας δηλώσεις που στη συνέχεια δημοσιοποιήθηκαν και προκάλεσαν διεθνή αίσθηση.
Προβληματισμός για τις υβριδικές απειλές
Παρότι οι ίδιοι παρουσιάζονται ως σατιρικοί δημιουργοί και επαγγελματίες pranksters, δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν εδώ και χρόνια τη δράση τους υπό διαφορετικό πρίσμα. Σύμφωνα με αναλύσεις, οι στόχοι τους επιλέγονται κυρίως ανάμεσα σε δυτικούς πολιτικούς, κυβερνητικούς αξιωματούχους και δημόσια πρόσωπα που έχουν ασκήσει κριτική στη ρωσική πολιτική.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών εκφράζουν έντονο προβληματισμό για τη χρήση προηγμένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, deepfakes και άλλων ψηφιακών εργαλείων που δυσκολεύουν τον εντοπισμό τέτοιων επιθέσεων. Αν και έχουν διατυπωθεί υποψίες για πιθανές διασυνδέσεις με κρατικούς μηχανισμούς της Ρωσίας, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση που να τεκμηριώνει έναν τέτοιο ισχυρισμό.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
