Τη θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 στερείται νομικής ισχύος επαναφέρει η Αίγυπτος, με νέα ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Το Κάιρο τονίζει ότι η φερόμενη επικύρωση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τη στάση του ούτε δημιουργεί έννομες συνέπειες εις βάρος του.
Στο έγγραφο, με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026, η αιγυπτιακή αντιπροσωπεία χαρακτηρίζει το μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο, που υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, «απολύτως άκυρο» και δηλώνει ότι δεν το αναγνωρίζει.
Σύμφωνα με την αιγυπτιακή πλευρά, η συμφωνία παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική οριοθέτησης θαλάσσιων συνόρων.
Το Κάιρο υπενθυμίζει ότι έχει εκφράσει τις αντιρρήσεις του και με προηγούμενες διακοινώσεις προς τον ΟΗΕ, το 2019, το 2023, το 2024 και το 2025.
Παράλληλα, η Αίγυπτος αμφισβητεί τα εξωτερικά όρια των θαλάσσιων ζωνών που γνωστοποίησε η Λιβύη τον Μάιο του 2025, υποστηρίζοντας ότι επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όριά της στη Μεσόγειο.
Αντιρρήσεις διατυπώνει και για τα ανατολικά θαλάσσια όρια που έχει κηρύξει η Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων των ορίων της υφαλοκρηπίδας της, τα οποία, σύμφωνα με την αιγυπτιακή θέση, βρίσκονται εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου.
Η διακοίνωση επεκτείνεται και σε δύο συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας. Πρόκειται για το μνημόνιο Τουρκίας και Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, που υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου 2022 για τους υδρογονάνθρακες, καθώς και για τη συμφωνία της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου.
Το Κάιρο απορρίπτει και τις δύο συμφωνίες, θεωρώντας ότι στερούνται έννομης ισχύος.
Στο ίδιο έγγραφο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν αποδέχεται ενέργειες που βασίζονται στα συγκεκριμένα μνημόνια ή στις λιβυκές θαλάσσιες διακηρύξεις, εφόσον θεωρεί ότι θίγουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Επισημαίνει, επίσης, ότι επιφυλάσσεται να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων της σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Παρά τις αντιρρήσεις της, η Αίγυπτος δηλώνει διατεθειμένη να συμμετάσχει σε διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων, στη βάση του διεθνούς δικαίου και αμοιβαία αποδεκτών λύσεων.
Τέλος, ζητά από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ να κυκλοφορήσει η ρηματική διακοίνωση ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης και να δημοσιευθεί στις αρμόδιες εκδόσεις και διαδικτυακές υπηρεσίες του Οργανισμού για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
