Το SEIKILO, το διαδραστικό μουσείο αρχαίας μουσικής στη Θεσσαλονίκη που δημιουργήθηκε από την οικογένεια Κουμαρτζή, με στόχο την αναβίωση των αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων, αποτέλεσε το σημείο μιας απρόσμενης συνάντησης με τους Pink Martini. Λίγες ώρες πριν από τη συναυλία τους στη Μονή Λαζαριστών, μέλη του διεθνούς σχήματος επισκέφθηκαν τον χώρο, γνώρισαν την αρχαία λύρα και τελικά προσκάλεσαν τον μουσικό και ερευνητή Θοδωρή Κουμαρτζή να ανοίξει τη βραδινή τους εμφάνιση με το ίδιο όργανο.
Η συνάντηση αυτή προέκυψε αυθόρμητα. Η επαφή είχε ξεκινήσει περίπου τρεις εβδομάδες νωρίτερα, όταν το SEIKILO επικοινώνησε με τους Pink Martini, προτείνοντάς τους να επισκεφθούν τον χώρο κατά την παραμονή τους στη Θεσσαλονίκη. Η ανταπόκριση ήταν θετική και το πρωί της Δευτέρας -ημέρα της συναυλίας, μέλη του συγκροτήματος βρέθηκαν στο μουσείο.
Το SEIKILO αποτελεί έναν χώρο αφιερωμένο στην έρευνα, την κατασκευή και την παρουσίαση ανακατασκευασμένων μουσικών οργάνων της αρχαιότητας. Μέσα από τη δουλειά της οικογένειας Κουμαρτζή, η αρχαία λύρα και άλλα όργανα του παρελθόντος δεν παρουσιάζονται μόνο ως μουσειακά αντικείμενα, αλλά ως ζωντανά εργαλεία μουσικής έκφρασης.
Στην επίσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Ari Shapiro και ο Timothy Nishimoto, μέλη του γνωστού συγκροτήματος, και όπως περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θοδωρής Κουμαρτζής, το ενδιαφέρον τους για το αντικείμενο ήταν ιδιαίτερα έντονο.
«Έκαναν κανονικά την ξενάγηση, τους άρεσε πάρα πολύ. Έκαναν και ερωτήσεις. Άκουσαν τη λύρα κι έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον», αναφέρει.
Η στιγμή που άλλαξε την πορεία της ημέρας ήρθε στο τέλος της ξενάγησης. Ο Ari Shapiro πρότεινε στον Θοδωρή Κουμαρτζή να συμμετάσχει στη συναυλία που θα γινόταν λίγες ώρες αργότερα: «Μου είπε: “ θα θέλεις να παίξεις ένα κομμάτι μαζί μας απόψε;”. Τον ρώτησα τι έχει στο νου του και μου είπε ότι έχουν αυτό το κομμάτι για το “ Ποτέ την Κυριακή”. Του απάντησα πως θα ήταν μεγάλη τιμή».
Λίγες ώρες αργότερα, στη σκηνή της Μονής Λαζαριστών, η αρχαία λύρα άνοιξε τη συναυλία των Pink Martini, πριν το συγκρότημα παρουσιάσει το πολυπολιτισμικό του ρεπερτόριο στο κοινό της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, η στιγμή αποτυπώθηκε και στο βίντεο που ανάρτησαν οι Pink Martini στον επίσημο λογαριασμό τους στο Instagram.
Οι Pink Martini, που δημιουργήθηκαν το 1994 στο Πόρτλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν γίνει γνωστοί διεθνώς για τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζουν διαφορετικές μουσικές παραδόσεις, γλώσσες και πολιτισμούς. Η φιλοσοφία αυτή ήταν, σύμφωνα με τον Θοδωρή Κουμαρτζή, ένα από τα στοιχεία που έκανε τη συνάντηση με το SEKILO ξεχωριστή.
«Κι αυτοί βλέπουν πολλά πράγματα μαζί. Βλέπουν παραδόσεις. Και ουσιαστικά μιλούν για το πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει πολυφωνία και σεβασμός ο ένας στον άλλον».
Για τον ίδιο, ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η ανθρώπινη πλευρά των μουσικών. «Ήταν όλοι πολύ φιλικοί, πολύ προσγειωμένοι. Ήταν μια κατάσταση σαν ομάδα, σαν οικογένεια».
Μια επίσκεψη που ξεκίνησε ως γνωριμία με την αρχαία μουσική κατέληξε σε μια μοναδική μουσική στιγμή: ο ήχος μιας αρχαίας ελληνικής λύρας βρέθηκε στην έναρξη της συναυλίας ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα διεθνή μουσικά σχήματα της εποχής μας.
Από την Ευρωπό Κιλκίς σε κάθε γωνιά του κόσμου
Το διεθνές ενδιαφέρον για την αρχαία λύρα δεν είναι τυχαίο⋅ πίσω από αυτό βρίσκεται η πολυετής έρευνα της οικογένειας Κουμαρτζή από την Ευρωπό Κιλκίς και της ελληνικής οργανοποιίας LUTHIEROS Music Instruments. Επικεφαλής της προσπάθειας είναι ο οργανοκατασκευαστής Αναστάσιος Κουμαρτζής, ο οποίος μαζί με τους γιους του, Ιορδάνη, Νικόλαο και Θοδωρή, μελετά εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια αρχαιολογικά ευρήματα, αρχαίες γραπτές πηγές και εικονογραφικό υλικό, ανακατασκευάζοντας με επιστημονική τεκμηρίωση αρχαία ελληνικά μουσικά όργανα.
Η έρευνα αυτή έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αναβίωση της αρχαίας ελληνικής οργανοποιίας και της ερμηνευτικής πρακτικής της λύρας. Τα όργανα που κατασκευάζονται στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας χρησιμοποιούνται σήμερα από μουσικούς, πανεπιστήμια, μουσεία, ερευνητικά ιδρύματα και κινηματογραφικές παραγωγές σε δεκάδες χώρες.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
