Οι περισσότερες σχέσεις δεν τελειώνουν ξαφνικά, από ένα μεγάλο λάθος ή ένα δραματικό γεγονός. Συνήθως φθείρονται σιγά σιγά, μέσα από μικρές, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές που κάποτε μας φαίνονταν σωστές ή ακόμα και απαραίτητες. Στην πορεία, όμως, παύουν να μας εξυπηρετούν και αρχίζουν να υπονομεύουν τη σχέση που θέλουμε να χτίσουμε.
Πολλοί τείνουν να πιστεύουν ότι απλώς διαλέγουν διαρκώς τους λάθος συντρόφους. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που επαναλαμβάνεται δεν είναι οι άνθρωποι, αλλά τα μοτίβα μας, τονίζει ο ψυχολόγος Mark Travers σε άρθρο του στο Psychology today. Πρόκειται για στρατηγικές που κάποτε μας βοήθησαν να νιώσουμε ασφαλείς ή αποδεκτοί, αλλά σήμερα περιορίζουν την εξέλιξή μας.
Ο ειδικός αναλύει 3 συνηθισμένα μοτίβα που αξίζει να αναγνωρίσουμε και, αν χρειάζεται, να αλλάξουμε, αν θέλουμε πιο υγιείς και σταθερές σχέσεις:
1. Κάνουμε τα πάντα για τον άλλον «από αγάπη»
Πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να είναι «εύκολοι» στις σχέσεις τους, να μην ζητούν πολλά, να προβλέπουν τις ανάγκες του άλλου και να λύνουν τα προβλήματα, πριν καν εμφανιστούν. Με μια πρώτη ματιά, η συμπεριφορά αυτή μαρτυρά αφοσίωση και φροντίδα. Συχνά, όμως, οδηγεί σε κούραση, πίεση και θυμό που δεν εκφράζεται ποτέ.
Αυτό το μοτίβο συνήθως ξεκινά από την παιδική ηλικία. Πολλοί μαθαίνουν ότι, για ν’ αγαπηθούν, πρέπει να είναι χρήσιμοι, ήσυχοι ή πάντα διαθέσιμοι. Έτσι, ως ενήλικες, αναλαμβάνουν σχεδόν εξ ολοκλήρου τη συναισθηματική ευθύνη της σχέσης, παραμερίζοντας τις δικές τους ανάγκες.
Έρευνες δείχνουν ότι αυτό έχει κόστος: Λιγότερη ικανοποίηση από τη ζωή, μεγαλύτερη ψυχική κόπωση και, τελικά, απομάκρυνση από τον σύντροφο. Η λύση δεν είναι να γίνουμε ψυχροί ή αδιάφοροι. Είναι να μάθουμε να αντέχουμε την αμηχανία του να μην «διορθώνουμε» τα πάντα και να επιτρέπουμε στον άλλον να αναλάβει το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί.
2. Αποφεύγουμε τις συγκρούσεις για να διατηρήσουμε την ηρεμία
Πολλοί λένε: «Δεν μου αρέσουν οι καβγάδες» ή «θέλω μια σχέση χωρίς δράματα». Συχνά, όμως, η αποφυγή των συγκρούσεων παρουσιάζεται λανθασμένα ως ωριμότητα ή καλή συμβατότητα.
Στην πραγματικότητα, οι έρευνες δείχνουν ότι δεν είναι οι διαφωνίες που καταστρέφουν τις σχέσεις, αλλά ο τρόπος που τις διαχειριζόμαστε. Τα ζευγάρια που δεν τσακώνονται ποτέ δεν είναι απαραίτητα πιο ευτυχισμένα. Μερικές φορές, απλώς έχουν μάθει να μη λένε όσα τους ενοχλούν.
Όταν οι διαφωνίες καταπιέζονται, δεν εξαφανίζονται. Επιστρέφουν με τη μορφή απόστασης, παθητικής επιθετικότητας ή μιας αίσθησης μοναξιάς μέσα στη σχέση. Οι συγκρούσεις δεν είναι απειλή – είναι πληροφορία. Μας δείχνουν ανάγκες, όρια και αξίες που χρειάζονται προσαρμογή. Αυτό που κρατά μια σχέση ασφαλή δεν είναι η απουσία ρήξεων, αλλά η ικανότητα να επανερχόμαστε και να αποκαθιστούμε τη σύνδεση.
3. Μπερδεύουμε την ένταση με την αληθινή οικειότητα
Ένα από τα πιο παραπλανητικά μοτίβα είναι η ιδέα ότι, όσο πιο έντονα είναι τα συναισθήματα, τόσο πιο βαθιά είναι η σχέση. Η συνεχής επικοινωνία, τα σκαμπανεβάσματα και το αίσθημα «δεν μπορώ χωρίς εσένα» συχνά παρουσιάζονται ως μεγάλος έρωτας.
Στην πραγματικότητα, αυτή η ένταση βασίζεται συχνά στον ενθουσιασμό και στην αβεβαιότητα, όχι στην ασφάλεια. Μπορεί να μοιάζει με σύνδεση, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα σταθερότητα ή φροντίδα. Όταν μια σχέση στηρίζεται κυρίως στο απρόβλεπτο, με τον καιρό γίνεται εξαντλητική.
Οι άνθρωποι που κυνηγούν την ένταση συχνά αγνοούν τα στοιχεία που κάνουν μια σχέση να αντέχει: Τη συνέπεια, την καλοσύνη, την αξιοπιστία και την ικανότητα να λύνονται τα προβλήματα. Για να αλλάξει αυτό το μοτίβο, χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει «σωστή» σχέση. Όχι πόσο έντονα νιώθουμε, αλλά πόσο ήρεμοι, ασφαλείς και ο εαυτός μας μπορούμε να είμαστε δίπλα σε κάποιον, καταλήγει ο ειδικός.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
