Η ψυχολογική πίεση δεν εμφανίζεται πάντα με φωνές, έντονους καβγάδες ή ξεκάθαρα τοξική συμπεριφορά.
Πολύ συχνά κρύβεται μέσα σε μικρές καθημερινές φράσεις που ακούγονται «φυσιολογικές» αλλά σε κάνουν:
– να νιώθεις ενοχές
– να αμφισβητείς τον εαυτό σου
– να πιέζεσαι συναισθηματικά
– ή να νιώθεις ότι ποτέ δεν είσαι αρκετός/ή.
Και αυτό είναι που κάνει τέτοιες συμπεριφορές πιο δύσκολες να αναγνωριστούν.
Γιατί αρκετές φορές η πίεση δεν μοιάζει αμέσως με χειρισμό. Μοιάζει με «ενδιαφέρον», «αγάπη», «νεύρα» ή «υπερβολική ευαισθησία».
Υπάρχουν όμως κάποιες φράσεις που επαναλαμβάνονται πολύ συχνά από ανθρώπους που προσπαθούν να πιέσουν ψυχολογικά τους άλλους.
1. «Υπερβάλλεις»
Αυτή είναι ίσως από τις πιο κλασικές φράσεις.
Όταν κάποιος ακυρώνει συνεχώς το συναίσθημά σου λέγοντας ότι:
– είσαι υπερβολικός/ή
– πολύ ευαίσθητος/η
– ή ότι «τα παίρνεις όλα προσωπικά»
μπορεί σιγά σιγά να αρχίσεις να αμφισβητείς ακόμα και το ίδιο σου το ένστικτο.
Και αυτό είναι αρκετά επικίνδυνο ψυχολογικά.
Γιατί κάποια στιγμή σταματάς να εμπιστεύεσαι το πώς νιώθεις.
2. «Αν με αγαπούσες, θα το έκανες»
Αυτή η φράση χρησιμοποιεί το συναίσθημα σαν μέσο πίεσης.
Η αγάπη μετατρέπεται ξαφνικά σε «απόδειξη» που πρέπει συνεχώς να προσφέρεις.
Και κάπως έτσι μπορεί να αρχίσεις να κάνεις πράγματα:
– από ενοχή
– από φόβο
– ή για να μη χάσεις τον άλλον άνθρωπο.
Όμως η συναισθηματική πίεση δεν είναι υγιής μορφή επικοινωνίας.
3. «Κανείς άλλος/η δεν θα σε ανεχόταν»
Αυτή η φράση χτυπά κυρίως την αυτοεκτίμηση.
Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι:
– είσαι δύσκολος/η
– προβληματικός/ή
– ή ότι πρέπει να νιώθεις «τυχερός/ή» που κάποιος μένει δίπλα σου.
Και όταν ένας άνθρωπος αρχίζει να πιστεύει κάτι τέτοιο, γίνεται πιο εύκολο να μένει σε καταστάσεις που τον πληγώνουν.
4. «Εγώ έτσι είμαι»
Αυτή η φράση συχνά χρησιμοποιείται σαν δικαιολογία για συμπεριφορές που πληγώνουν ή πιέζουν.
Στην πραγματικότητα όμως, το «έτσι είμαι δεν σημαίνει ότι ο άλλος άνθρωπος πρέπει να αποδέχεται:
– προσβολές
– πίεση
– αδιαφορία
– ή συναισθηματική αστάθεια.
Οι υγιείς σχέσεις χρειάζονται επικοινωνία και διάθεση να καταλάβει ο ένας τον άλλον, όχι μόνιμη δικαιολόγηση προβληματικών συμπεριφορών.
5. «Με κάνεις να φέρομαι έτσι»
Αυτό είναι ένα από τα πιο σημαντικά red flags.
Γιατί μεταφέρει την ευθύνη της συμπεριφοράς στον άλλον άνθρωπο.
Αντί κάποιος να αναλάβει:
– τα νεύρα
– τις αντιδράσεις
– ή τις πράξεις του
σε κάνει να νιώθεις ότι εσύ «προκάλεσες» ό,τι συνέβη.
Και αυτό μπορεί να δημιουργήσει τεράστια ψυχολογική πίεση μέσα σε μια σχέση.
Η ψυχολογική πίεση συνήθως εμφανίζεται αργά και ήσυχα
Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν αμέσως ότι πιέζονται ψυχολογικά.
Γιατί αυτές οι φράσεις εμφανίζονται:
– σταδιακά
– μέσα στην καθημερινότητα
– και συχνά ανάμεσα σε καλές στιγμές, αγάπη ή ενδιαφέρον.
Και κάπως έτσι αρχίζουν σιγά σιγά:
– οι ενοχές
– η ανασφάλεια
– η υπερανάλυση
– και η αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να απολογείσαι.
Οι υγιείς σχέσεις δεν βασίζονται στον φόβο και στις ενοχές
Κανείς δεν επικοινωνεί τέλεια πάντα. Όλοι μπορεί κάποια στιγμή να πούμε κάτι πάνω στα νεύρα ή στην ένταση.
Υπάρχει όμως μεγάλη διαφορά ανάμεσα:
– σε ένα λάθος
– και σε μια σταθερή συμπεριφορά που σε κάνει να νιώθεις διαρκώς μικρός/ή, πιεσμένος/η ή ανεπαρκής.
Και πολλές φορές το πρώτο βήμα για να προστατεύσει κάποιος τη ψυχική του υγεία είναι απλώς να αρχίσει να αναγνωρίζει αυτές τις μικρές φράσεις όταν επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά.
Eπιμέλεια: Συντακτική ομάδα
