Οι σχέσεις σπάνια χαλάνε από μία μεγάλη έκρηξη. Πολύ πιο συχνά φθείρονται αθόρυβα, μέσα από μικρές καθημερινές φράσεις που επαναλαμβάνονται, συνηθίζονται και τελικά γίνονται ο τρόπος με τον οποίο δύο άνθρωποι μιλούν ο ένας στον άλλον.
Δεν είναι πάντα οι σκληρές κουβέντες που κάνουν τη μεγαλύτερη ζημιά. Μερικές φορές είναι οι φράσεις που λέγονται μηχανικά, πάνω στην ένταση ή στην άμυνα, και μοιάζουν σχεδόν αθώες: «Εσύ πάντα…», «Εγώ είμαι καλά», «Είσαι υπερβολικός/ή», «Ό,τι να ’ναι».
Όπως αναφέρει σε άρθρο του στο Psychology Today o ψυχολόγος Mark Travers, Ph.D., τέτοιες φράσεις δεν πληγώνουν απλώς τη στιγμή της σύγκρουσης. Όταν επαναλαμβάνονται, μπορούν να κλονίσουν την εμπιστοσύνη, να μειώσουν την αίσθηση ασφάλειας και να κάνουν τον έναν σύντροφο να σταματήσει σταδιακά να εκφράζει αυτό που πραγματικά νιώθει.
«Είμαι καλά»
Ίσως η πιο συνηθισμένη φράση στις σχέσεις. Και συχνά η πιο παραπλανητική. Όταν κάποιος λέει συνεχώς «είμαι καλά» ενώ στην πραγματικότητα είναι πληγωμένος, θυμωμένος ή απογοητευμένος, δημιουργείται σιγά-σιγά μία απόσταση. Ο άλλος δυσκολεύεται να καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει και η επικοινωνία αρχίζει να γίνεται επιφανειακή. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να αναλύονται όλα κάθε στιγμή. Όμως η συστηματική απόκρυψη συναισθημάτων χτίζει σιωπή αντί για οικειότητα.
«Εσύ πάντα…» ή «Εσύ ποτέ…»
Οι φράσεις που είναι από τις πιο επικίνδυνες παγίδες σε έναν καβγά. Το «πάντα» και το «ποτέ» κάνουν τον άλλον να αισθάνεται ότι δικάζεται συνολικά ως άνθρωπος και όχι για μια συγκεκριμένη συμπεριφορά. Αντί να ανοίγει συζήτηση, η κουβέντα οδηγείται σχεδόν αυτόματα στην άμυνα. Και τότε το ζήτημα παύει να είναι η λύση του προβλήματος και γίνεται μάχη για το ποιος έχει δίκιο.
«Είσαι υπερβολικά ευαίσθητος/η»
Πρόκειται για μία φράση που μπορεί να ακυρώσει εντελώς το συναίσθημα του άλλου. Όταν ένας άνθρωπος ακούει επανειλημμένα ότι «υπερβάλλει», αρχίζει συχνά να αμφισβητεί ακόμη και τη δική του συναισθηματική πραγματικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αντίδραση είναι πάντα σωστή ή αντικειμενική. Σημαίνει όμως ότι το συναίσθημα χρειάζεται χώρο για να ακουστεί χωρίς ειρωνεία ή απαξίωση.
«Ό,τι να ’ναι»
Μερικές λέξεις αρκούν για να κλείσουν απότομα μία συζήτηση. Το «ό,τι να ’ναι», το αδιάφορο «καλά…» ή ένα ειρωνικό γέλιο μπορεί να δείχνουν ότι κάποιος έχει ήδη αποσυνδεθεί συναισθηματικά από τη στιγμή.
Και αυτό είναι συχνά πιο επικίνδυνο από έναν έντονο καβγά. Γιατί όταν εξαφανίζεται το ενδιαφέρον για ουσιαστική επικοινωνία, η σχέση αρχίζει να αδειάζει σιωπηλά.
Οι ειδικοί επιμένουν ότι η εμπιστοσύνη στις σχέσεις δεν χτίζεται μόνο μέσα από τις μεγάλες δηλώσεις αγάπης. «Χτίζεται» κυρίως στον καθημερινό τρόπο επικοινωνίας: στο αν ο άλλος αισθάνεται ότι ακούγεται, ότι γίνεται κατανοητός και ότι μπορεί να εκφραστεί χωρίς φόβο ή άμυνα.
Τελικά, οι λέξεις που χρησιμοποιεί ένα ζευγάρι στην καθημερινότητά του ίσως λένε περισσότερα για τη σχέση από όσα πιστεύει.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
