Η αύξηση του σωματικού βάρους συχνά ξεκινά μετά την εφηβεία και εξελίσσεται σταδιακά με τα χρόνια. Ωστόσο, νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν πως τα κιλά που παίρνονται στα τέλη της εφηβείας και κατά τη δεκαετία των 20 ενδέχεται να έχουν τις πιο σημαντικές συνέπειες για την υγεία.
Συγκεκριμένα, μια μεγάλη σουηδική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο eClinicalMedicine και ανέλυσε στοιχεία από περισσότερους από 620.000 ενήλικες, κατέληξε ότι η αύξηση βάρους σε νεαρή ηλικία συνδέεται έντονα με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Τι έδειξε η έρευνα
Τα ευρήματα έδειξαν ότι όσοι εμφάνισαν παχυσαρκία πριν από τα 30 είχαν περίπου 70% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας σε σχέση με άτομα που διατήρησαν φυσιολογικό βάρος έως τα 60. Παράλληλα, η γρήγορη αύξηση κιλών μεταξύ 17 και 29 ετών συνδέθηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από σοβαρές παθήσεις, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, ορισμένοι τύποι καρκίνου, διαβήτης τύπου 2, αλλά και προβλήματα στο πεπτικό και ουροποιητικό σύστημα.
Αντίθετα, η αύξηση βάρους μετά τα 30 φάνηκε να επηρεάζει λιγότερο τον συνολικό κίνδυνο.
Γιατί η ηλικία κάνει τη διαφορά
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι καθοριστικό ρόλο παίζει η διάρκεια της παχυσαρκίας. Όσο νωρίτερα εμφανιστεί, τόσο περισσότερο εκτίθεται ο οργανισμός στις επιβαρυντικές της συνέπειες, αυξάνοντας τον κίνδυνο με την πάροδο του χρόνου.
Μάλιστα, για κάθε επιπλέον 0,5 κιλό που προστίθεται ετησίως στην ηλικία 17–29:
-ο κίνδυνος θανάτου αυξάνεται κατά 18% στους άνδρες
-και κατά 16% στις γυναίκες
Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών
Η μελέτη ανέδειξε και διαφοροποιήσεις ανά φύλο. Στους άνδρες, η αύξηση βάρους σε νεαρή ηλικία φαίνεται να αποτελεί τον πιο καθοριστικό παράγοντα κινδύνου.
Στις γυναίκες, ωστόσο, η αύξηση κιλών σε οποιαδήποτε ηλικία – ακόμη και μετά τα 45 – σχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο. Οι ειδικοί συνδέουν το φαινόμενο αυτό με ορμονικές αλλαγές, αλλά και με παράγοντες όπως η φλεγμονή και η αντίσταση στην ινσουλίνη.
Τα συμπεράσματα της έρευνας υπογραμμίζουν πόσο σημαντικό είναι να διατηρείται ένα υγιές βάρος ήδη από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής. Παθήσεις όπως τα καρδιαγγειακά, τα εγκεφαλικά επεισόδια, ο διαβήτης και αρκετές μορφές καρκίνου φαίνεται να συνδέονται άμεσα με την πρώιμη αύξηση βάρους.
Σε μια περίοδο όπου η παχυσαρκία αυξάνεται παγκοσμίως, η πρόληψη από νωρίς γίνεται πιο κρίσιμη από ποτέ.
Το βασικό μήνυμα
Αν και η έρευνα δεν αποδεικνύει απόλυτα αιτιώδη σχέση, το συμπέρασμα είναι σαφές: τα κιλά που αποκτώνται σε νεαρή ηλικία δεν είναι αθώα. Η υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής, η τακτική άσκηση και η διατήρηση φυσιολογικού βάρους από νωρίς μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μακροχρόνια υγεία και τη διάρκεια ζωής.
Eπιμέλεια: Συντακτική ομάδα
