Νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις συνολικού ύψους περίπου 2,28 δισ. ευρώ, προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027, με έμφαση στην ενίσχυση των εισοδημάτων, στις επενδύσεις, στην κοινωνική πολιτική και στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε σχέση με το προσχέδιο, το τελικό κείμενο προβλέπει λιγότερα έσοδα κατά 167 εκατ. ευρώ και περισσότερες δαπάνες κατά 738 εκατ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης αναθεωρείται σε 8,713 δισ. ευρώ, από 9,152 δισ. ευρώ που προέβλεπε το προσχέδιο, δηλαδή μειώνεται κατά 439 εκατ. ευρώ. Το συνολικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώνεται σε πλεόνασμα 346 εκατ. ευρώ, έναντι 743 εκατ. ευρώ στο προσχέδιο, με μείωση 397 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, τα έσοδα από φόρους εκτιμώνται σε 77,95 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,82 δισ. ευρώ έναντι του 2026, ενώ οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώνονται σε 85,78 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 2,12 δισ. ευρώ σε σχέση με την εκτίμηση του τρέχοντος έτους.
Νέα μέτρα 2,28 δισ. ευρώ
Οι νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις του 2027 σχεδιάστηκαν εντός των ορίων του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου και διαρθρώνονται γύρω από τέσσερις άξονες, με ορίζοντα το 2030. Περιλαμβάνουν ενισχύσεις στο διαθέσιμο εισόδημα, κίνητρα για επενδύσεις, κοινωνικά μέτρα και παρεμβάσεις για την ενεργειακή αυτονομία.
Στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος περιλαμβάνονται:
- φορολογικές ελαφρύνσεις για αγρότες και τριτέκνους, μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και ενισχύσεις για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και δημόσιους υπαλλήλους.
- μειώσεις φόρων για τις επιχειρήσεις και για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με αφετηρία την περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου.
- για το στεγαστικό, νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» με πόρους 2 δισ. ευρώ, ενώ παρατείνονται φορολογικά κίνητρα που είχαν ήδη θεσπιστεί.
- για τη στήριξη της νέας γενιάς προβλέπεται ειδικός επενδυτικός λογαριασμός με κρατική συνεισφορά ισόποση με την ετήσια κατάθεση του γονέα.
Ενεργειακή στήριξη 1 δισ. ευρώ
Για την ενεργειακή ανθεκτικότητα προβλέπεται επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν σχετικές δαπάνες εκτός του μέτρου των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Οι επενδύσεις που καλύπτονται από τη ρήτρα εκτιμώνται ότι θα προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Οι παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, στην αποθήκευση ενέργειας, στην ενεργειακή εξοικονόμηση και στις ενεργειακές υποδομές.
Μείωση στα έσοδα λόγω Ταμείου Ανάκαμψης
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, εκτιμώνται για το 2027 σε 78,52 δισ. ευρώ, από 82,76 δισ. ευρώ που προβλέπονταν για το 2026. Η μείωση οφείλεται κυρίως στη μείωση των μεταβιβάσεων από ΕΕ (μετά και τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης) σε 4,94 δισ. ευρώ το 2027 από 10,44 δισ. ευρώ το 2026.
Οι συνολικοί φόροι προβλέπονται σε 77,95 δισ. ευρώ το 2027, από 76,14 δισ. ευρώ το 2026, δηλαδή αυξημένοι κατά 1,82 δισ. ευρώ.
Ο φόρος εισοδήματος εκτιμάται σε 28,97 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 1,53 δισ. ευρώ έναντι του 2026.
Οι φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών διαμορφώνονται σε 42,91 δισ. ευρώ, από 42,55 δισ. ευρώ, με τον ΦΠΑ να παραμένει περίπου στα 31,05 δισ. ευρώ.
Οι κοινωνικές εισφορές στον κρατικό προϋπολογισμό προβλέπονται σε 56 εκατ. ευρώ, ενώ οι μεταβιβάσεις μειώνονται κατά 5,51 δισ. ευρώ, στα 4,94 δισ. ευρώ.
Μείωση δαπανών 2,1 δισ. ευρώ
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, προβλέπονται για το 2027 σε 85,78 δισ. ευρώ, από 87,91 δισ. ευρώ το 2026, σημειώνοντας μείωση 2,12 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αυξάνονται βασικές δαπάνες για μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές παροχές, επιχορηγήσεις και τόκους.
Οι παροχές σε εργαζόμενους αυξάνονται σε 16,44 δισ. ευρώ, από 16,24 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 193 εκατ. ευρώ.
Οι κοινωνικές παροχές προβλέπονται σε 756 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 165 εκατ. ευρώ έναντι του 2026.
Οι μεταβιβάσεις διαμορφώνονται σε 37,57 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 807 εκατ. ευρώ.
Οι τόκοι ανέρχονται σε 11,33 δισ. ευρώ, από 10,65 δισ. ευρώ, με αύξηση 673 εκατ. ευρώ.
Ο προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων εκτός ΤΑΑ αυξάνεται σε 11 δισ. ευρώ, από 9,8 δισ. ευρώ το 2026, δηλαδή κατά 1,2 δισ. ευρώ.
Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται το 2027 σε 8,71 δισ. ευρώ ή 3,2% του ΑΕΠ, από 9,59 δισ. ευρώ ή 3,6% του ΑΕΠ το 2026. Το συνολικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται σε πλεόνασμα 346 εκατ. ευρώ, ή 0,1% του ΑΕΠ, έναντι πλεονάσματος 1,61 δισ. ευρώ ή 0,6% του ΑΕΠ το 2026.
Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σε 128,5% του ΑΕΠ το 2027, από 135,8% το 2026, ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί από 263,4 δισ. ευρώ σε 275,9 δισ. ευρώ.
Επενδύσεις 1 δισ. ευρώ από το Υπερταμείο σε ορίζοντα τριετίας – Έσοδα 257,7 εκατ. ευρώ από το πρώην ΤΑΙΠΕΔ
Το 2027 αναμένεται να αποτελέσει έτος εδραίωσης της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) ως ενεργού αναπτυξιακού και επενδυτικού οργανισμού, με το βάρος να μετατοπίζεται πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση των στρατηγικών σχεδίων του χαρτοφυλακίου. Παράλληλα, θα καταρτιστεί το νέο Στρατηγικό Σχέδιο του ομίλου για την περίοδο 2028-2032.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, για το 2027 προβλέπονται:
- η επιτάχυνση του μετασχηματισμού των εταιρειών του χαρτοφυλακίου με έμφαση στην εμπορική ανάπτυξη και σε νέες πηγές εσόδων, σε νέα προϊόντα και τιμολογιακές πολιτικές, στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών, στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στη λειτουργική αποδοτικότητα,
- η προώθηση θεσμικών μεταρρυθμίσεων για την άρση χρόνιων εμποδίων στη λειτουργία εταιρειών του χαρτοφυλακίου,
- η μετάβαση εμβληματικών έργων αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας στη φάση υλοποίησης, η ωρίμανση ακινήτων με σημαντικό τουριστικό και αναπτυξιακό δυναμικό και η υιοθέτηση ενιαίας προσέγγισης για την αξιοποίηση των ιαματικών πηγών,
- η ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών, με την πρόοδο της αξιοποίησης των περιφερειακών αεροδρομίων, με νέες διαγωνιστικές διαδικασίες για λιμένες, με την ανάπτυξη μεγάλων εμπορευματικών κέντρων και με τη στήριξη της ενεργειακής μετάβασης μέσω των ενεργειακών συμμετοχών της ΕΕΣΥΠ,
- η ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας με στόχο την κινητοποίηση 1 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τριετίας, μέσω του επενδυτικού βραχίονα της ΕΕΣΥΠ, με επενδύσεις σε θεματικούς τομείς προτεραιότητας σε συνεργασία με διεθνείς και εγχώριους επενδυτικούς εταίρους,
- η συνέχιση της στήριξης στρατηγικών προγραμμάτων από τη ΜΣΣΣ, όπως η αποκατάσταση από φυσικές καταστροφές (Γ’ φάση), το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, η Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση, η μετεγκατάσταση του Καταστήματος Κράτησης Ιωαννίνων, η αξιοποίηση του επιχειρηματικού πάρκου Πτολεμαΐδας, η ενσωμάτωση των πολεοδομικών υπηρεσιών στο Κτηματολόγιο και η ωρίμανση επενδύσεων για τη διαχείριση των υδάτων,
- η περαιτέρω αναβάθμιση της εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία επιτυγχάνεται μέσω της εμβάθυνσης της στοχοθεσίας με δείκτες απόδοσης, μέσω της ενίσχυσης των διοικητικών ομάδων των θυγατρικών, μέσω προγραμμάτων ανάπτυξης και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των διοικητικών συμβουλίων καθώς και μέσω ενός νέου πλαισίου προμηθειών για τις θυγατρικές και
- ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Ομίλου ως βασική προτεραιότητα με ενιαία πλατφόρμα δεδομένων, με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και με ενισχυμένη κυβερνοασφάλεια.
Σε οικονομικό επίπεδο, το 2027 αναμένεται να συνεχιστεί η θετική πορεία του χαρτοφυλακίου με περαιτέρω βελτίωση του συνολικού λειτουργικού αποτελέσματος των θυγατρικών και συγγενών εταιρειών του ομίλου, ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης βελτίωσης της λειτουργικής αποδοτικότητας, της ανάπτυξης νέων πηγών εσόδων και της ισχυρής συνεισφοράς των σημαντικών συμμετοχών.
Όσον αφορά στο πρώην ΤΑΙΠΕΔ (ενταγμένο πλέον στην ΕΕΣΥΠ), θα επιδιωχθεί να διαμορφωθούν οι καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις που θα συμβάλλουν στη μεγιστοποίηση των ωφελειών για το ελληνικό δημόσιο. Τα περιουσιακά στοιχεία που περιήλθαν έως σήμερα στην ΕΕΣΥΠ- κλάδος πρώην ΤΑΙΠΕΔ κατηγοριοποιούνται ως εξής:
- υποδομές, στις οποίες εντάσσονται μαρίνες, λιμάνια, αεροδρόμια, αυτοκινητόδρομοι κ.λπ.,
- ενέργεια, στην οποία εντάσσονται περιουσιακά στοιχεία των κλάδων διανομής- αποθήκευσης αερίου, διύλισης πετρελαίου και παραγωγής ηλεκτρισμού (HELLENiQ ENERGY- πρώην Ελληνικά Πετρέλαια/ΕΛΠΕ, ΔΕΗ, ΔΕΠΑ),
- μετοχές εταιρειών, όπως των Οργανισμών Λιμένων Πειραιώς, Θεσσαλονίκης και Ηρακλείου, της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, της Ελληνικής Εταιρείας Συντήρησης Σιδηροδρομικού Τροχαίου Υλικού (ΕΕΣΣΤΥ), των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, της ΔΕΠΑ Εμπορίας κ.λπ.,
- λοιπά περιουσιακά στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι άδειες εκμετάλλευσης των κρατικών λαχείων, της χρήσης ραδιοσυχνοτήτων κ.λπ., και
- επιλεγμένα ακίνητα του Δημοσίου: Για το σύνολο των ακινήτων που έχουν περιέλθει στο ΤΑΙΠΕΔ στο παρελθόν καθώς και για εκείνα που παραμένουν στο χαρτοφυλάκιό του, απαιτείται συνήθως μία μακρά περίοδος ενεργειών νομικής και τεχνικής ωρίμανσης, ώστε να είναι εφικτή η έναρξη της διαδικασίας αξιοποίησης. Σημαντικά έσοδα προήλθαν από έναν μεγάλο αριθμό ακινήτων έως σήμερα, ενώ μετά το 2016 παρέμειναν στην ΕΕΣΥΠ- κλάδος πρώην ΤΑΙΠΕΔ περί τα 87 ακίνητα (ή clusters ακινήτων). Εξ αυτών ήδη έχουν αξιοποιηθεί τα 56, ενώ τελούν σε διαγωνιστική διαδικασία και σε ώριμη φάση προς αξιοποίηση άλλα 15. Τα λοιπά ακίνητα διανύουν τη φάση της νομικής και τεχνικής ωρίμανσης.
Τα συνολικά έσοδα για το 2027, τα οποία αναμένεται να πραγματοποιηθούν από την ΕΕΣΥΠ- κλάδος πρώην ΤΑΙΠΕΔ, ανέρχονται σε 257,7 εκατ. ευρώ.
Τα κυριότερα σημεία του νέου κρατικού προϋπολογισμού:
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
