Εποχές οικονομικής ανεμελιάς για τους λάτρεις των φθηνών διαδικτυακών αγορών φτάνουν στο τέλος τους. Με νέο εκτελεστικό κανονισμό που υπέγραψε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταργεί οριστικά το καθεστώς αφορολόγητου για μικροδέματα και επιβάλλει προσωρινό δασμό 3 ευρώ ανά είδος σε όλες τις online αγορές από χώρες εκτός Ε.Ε.
Το νέο μέτρο θα τεθεί σε καθολική εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη από την 1η Ιουλίου 2026 και θα έχει αρχική διάρκεια ενός έτους, μέχρι την 1η Ιουλίου 2027, με προοπτική παράτασης.
Στόχος της Κομισιόν είναι να αναχαιτίσει τον ωκεανό των δισεκατομμυρίων πακέτων που εισρέουν καθημερινά στην Ευρώπη από ασιατικές πλατφόρμες (Temu, Shein, AliExpress, Trendyol), προστατεύοντας τις ευρωπαϊκές μικρομεσαίες επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.
Η μεγάλη παγίδα: Ο δασμός μπαίνει ανά «είδος» και όχι ανά δέμα
Η μεγαλύτερη ανατροπή κρύβεται στον τρόπο υπολογισμού της νέας χρέωσης. Ο κανονισμός ξεκαθαρίζει ότι το «τρίευρο» δεν επιβάλλεται στο σύνολο του πακέτου, αλλά σε κάθε ξεχωριστή δασμολογική κατηγορία προϊόντος (εξαψήφιος κωδικός TARIC) που βρίσκεται μέσα σε αυτό.
Αυτό σημαίνει ότι αν ένας καταναλωτής κάνει μια συνδυαστική παραγγελία με διαφορετικά πράγματα, το κόστος θα εκτοξευθεί. Για παράδειγμα, αν αγοράσετε μία μεταξωτή μπλούζα (Κατηγορία 1) και δύο μάλλινες μπλούζες (Κατηγορία 2), το τελωνείο αναγνωρίζει δύο διακριτά είδη.
Ο δασμός διπλασιάζεται στα 6 ευρώ (3+3), παρότι έρχονται σε ένα ενιαίο πακέτο.
Αντίστοιχα, αν ένα δέμα αξίας 20 ευρώ περιλαμβάνει πέντε διαφορετικά μικροαντικείμενα, όπως μία θήκη κινητού, ένα ζευγάρι κάλτσες, ένα ποτήρι, μια βεντάλια και ένα βραχιόλι, ο δασμός εκτινάσσεται στα 15 ευρώ.
Ο λογαριασμός ανεβαίνει στα 35 ευρώ πριν τον ΦΠΑ, δηλαδή έχουμε μια επιβάρυνση της τάξης του 75%.
Στον αντίποδα, αν αγοράσετε 15 ίδια ποτήρια ή 5 τσάντες της ίδιας ακριβώς κατηγορίας, ο προσωρινός δασμός θα είναι μόνο 3 ευρώ για όλο το πακέτο, καθώς όλα τα αντικείμενα υπάγονται στον ίδιο κωδικό.
Παραδείγματα για την τσέπη των καταναλωτών
Η κατάργηση του ορίου απαλλαγής για αγορές κάτω των 150 ευρώ αλλάζει πλήρως τα μαθηματικά των αγορών, αυξάνοντας το κόστος των φθηνών αντικειμένων από 15% έως και 300%.
Αν ένας καταναλωτής παραγγείλει ένα προϊόν αξίας 1 ευρώ από πλατφόρμα όπως η Shein ή η Temu στο πλαίσιο κάποιας προσφοράς, επιβάλλεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ και το κόστος τετραπλασιάζεται στα 4 ευρώ πριν από τον ΦΠΑ.
Αν αγοράσει ένα προϊόν αξίας 5 ευρώ, θα πληρώσει συνολικά 8 ευρώ λόγω του δασμού, αντιμετωπίζοντας επιβάρυνση 60%.
Για μια παραγγελία που αφορά ένα μόνο προϊόν αξίας 20 ευρώ, ο τελικός λογαριασμός θα ανέλθει στα 23 ευρώ, δηλαδή η επιβάρυνση φτάνει το 15%.
Αν κάποιος αγοράσει τέσσερα διαφορετικά είδη συνολικής αξίας 24 ευρώ, η πρόσθετη χρέωση θα είναι 12 ευρώ και ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 36 ευρώ, ανεβάζοντας την αξία της αγοράς κατά 50%.
Το παρασκήνιο της απόφασης και ποιες χώρες επηρεάζονται
Η επιβολή του μέτρου δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Η αλλαγή κυοφορείτο ήδη από τον Μάιο του 2025, ενώ κλείδωσε στο Ecofin τον περασμένο Νοέμβριο. Μάλιστα, η ελληνική πλευρά είχε ταχθεί ανοιχτά υπέρ της κατάργησης του ορίου των 150 ευρώ, πιέζοντας για άμεση εφαρμογή των περιορισμών εντός του 2026.
Αν και το μέτρο σχεδιάστηκε για να αναχαιτίσει το ασιατικό ηλεκτρονικό εμπόριο, ο κανονισμός δεν εξαιρεί στην παρούσα φάση τις αγορές από πλατφόρμες των ΗΠΑ ή του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως Amazon, eBay, Asos και άλλες. Επιπλέον, το καπέλο αναμένεται να επηρεάσει και τη διαδικασία επιστροφής προϊόντων, ενώ η Κομισιόν έχει προαναγγείλει ξεχωριστή ρύθμιση για τα εμπορεύματα που πωλούνται σε Ευρωπαίους καταναλωτές αλλά βρίσκονται ήδη αποθηκευμένα σε τελωνειακές αποθήκες εντός της Ε.Ε.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
