Στο στόχαστρο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ μπαίνουν οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί, τους οποίους χρησιμοποιούν χιλιάδες ελληνικές οικογένειες για την καθημερινή τους διαχείριση.
Μια φαινομενικά απλή και συνηθισμένη κίνηση, όπως η μεταφορά χρημάτων από έναν κοινό λογαριασμό σε έναν ατομικό ή σε άλλον με διαφορετικούς συνδικαιούχους, μπορεί να χαρακτηριστεί ως «άτυπη δωρεά» και να ενεργοποιήσει βαρύτατους φόρους και πρόστιμα.
Με το νέο πρόγραμμα ελέγχων της Εφορίας να βάζει στο μικροσκόπιο τουλάχιστον 1.080 υποθέσεις γονικών παροχών και δωρεών, οι ελεγκτές δεν εξετάζουν πλέον μόνο το ποιος έστειλε τα χρήματα, αλλά κυρίως το ποιος δημιούργησε το υπόλοιπο και ποιος ωφελήθηκε τελικά από αυτό.
Η απόφαση – πιλότος της ΔΕΔ: Μεταφορά 240.000 ευρώ θεωρήθηκε κρυφή δωρεά
Το σήμα κινδύνου για τους φορολογούμενους δίνει μια πρόσφατη, χαρακτηριστική υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ).
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μεταφέρθηκε το ποσό των 240.000 ευρώ από έναν κοινό οικογενειακό λογαριασμό (στον οποίο συμμετείχαν οι γονείς και τα δύο τους παιδιά) σε έναν νέο κοινό λογαριασμό που άνοιξε ο ένας γιος μαζί με τη σύζυγό του.
Η Εφορία έκρινε τη συναλλαγή ως άτυπη δωρεά και απέρριψε την προσφυγή του φορολογούμενου, με το σκεπτικό ότι:
- Δεν αποδείχθηκε ότι ο γιος είχε συμβάλει οικονομικά στη δημιουργία του αρχικού χρηματικού ποσού.
- Μετά τη μεταφορά, τα χρήματα τέθηκαν στην αποκλειστική διάθεση του ίδιου και της συζύγου του (η οποία είναι τρίτο πρόσωπο για τους αρχικούς καταθέτες).
- Η απόφαση αυτή ξεκαθαρίζει ότι η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν παρέχει αυτόματα ιδιοκτησιακό δικαίωμα επί των χρημάτων για την Εφορία. Καθοριστικό κριτήριο αποτελεί το ποιος έβαλε τα χρήματα στην τράπεζα.
Οι βασικές παγίδες που κρύβουν οι γονικές παροχές
Αν και το ισχύον καθεστώς είναι εξαιρετικά ευνοϊκό, προβλέποντας αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές προς συγγενείς πρώτου βαθμού (γονείς, παιδιά, συζύγους, παππούδες, εγγόνια), κρύβει τρεις μεγάλες παγίδες:
- Απώλεια αφορολόγητου λόγω έλλειψης δήλωσης: Η απαλλαγή από τον φόρο ισχύει μόνο όταν η συναλλαγή γίνεται αποδεδειγμένα μέσω του τραπεζικού συστήματος και δηλώνεται κανονικά στην Εφορία. Εάν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη μεταφορά ή ο φορολογούμενος αμελήσει να υποβάλει τη σχετική δήλωση, το αφορολόγητο χάνεται. Σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ με συντελεστές 10%, 20% ή ακόμη και 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.
- Η παγίδα των μετρητών: Οι γονικές παροχές και δωρεές που γίνονται με μετρητά «στο χέρι» και όχι μέσω τραπέζης, χάνουν αυτόματα το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Φορολογούνται με αυτοτελή συντελεστή 10% από το πρώτο ευρώ.
- Οι «τριγωνικές» / διαδοχικές μεταφορές: Στο στόχαστρο μπαίνουν οι υποθέσεις όπου ένα χρηματικό ποσό μεταφέρεται διαδοχικά μεταξύ πολλών συγγενικών προσώπων (π.χ. από τον πεθερό στο παιδί και μετά στον γαμπρό), με στόχο να γίνει εκμετάλλευση των αφορολόγητων ορίων από άτομα που δεν τα δικαιούνται. Όταν αποκαλύπτεται τέτοια πρακτική, η Εφορία καταλογίζει τον αναλογούντα φόρο αναδρομικά.
Τι ισχύει για το χαρτζιλίκι και τις μεταφορές μέσω IRIS
Αντίθετα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ξεκαθαρίζουν ότι οι μικρές, καθημερινές μεταφορές χρημάτων για την κάλυψη αναγκών διαβίωσης δεν δημιουργούν φορολογικό πρόβλημα.
Για παράδειγμα, η αποστολή μικρών χρηματικών ποσών (ακόμα και μέσω της εφαρμογής IRIS) από γονείς προς τα παιδιά τους για χαρτζιλίκι, ενοίκιο σπουδών ή καθημερινά έξοδα, δεν χαρακτηρίζεται ως δωρεά και δεν απαιτεί την υποβολή δήλωσης, ειδικά όταν αφορά εξαρτώμενα και προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
