Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) πρόσθεσε τα φάρμακα τύπου GLP-1 για τη θεραπεία του διαβήτη, καθώς και θεραπείες για την κυστική ίνωση και τον καρκίνο, στη λίστα με τα βασικά φάρμακα, με στόχο τη βελτίωση της παγκόσμιας πρόσβασης σε αυτά τα ακριβά σκευάσματα.
Ο κατάλογος, που πλέον περιλαμβάνει 523 φάρμακα για ενήλικες και 374 για παιδιά, προσδιορίζει τα φάρμακα που, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, θα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλα τα λειτουργικά συστήματα υγείας. Στο παρελθόν, η ένταξη φαρμάκων στη συγκεκριμένη λίστα βοήθησε στην αύξηση της πρόσβασης για άτομα σε φτωχότερες χώρες, όπως συνέβη με τις θεραπείες για τον HIV στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
«Αντί να αφήσουμε την τιμή να αποτελεί αποκλειστικό παράγοντα, η επιτροπή θεωρεί ότι η ένταξή τους στη λίστα βασικών φαρμάκων μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για την πρόσβαση», δήλωσε ο Δρ. Λορέντζο Μόχα, επικεφαλής της γραμματείας του διεθνούς οργανισμού που επιβλέπει τη λίστα.
Η ειδική επιτροπή του ΠΟΥ πρόσθεσε τις δραστικές ουσίες των φαρμάκων Ozempic και Mounjaro στη λίστα, για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, όταν αυτός συνυπάρχει με καρδιαγγειακή νόσο, χρόνια νεφρική νόσο ή παχυσαρκία. Αν και αρχικά αναπτύχθηκαν για τον διαβήτη, έχουν αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα και ως φάρμακα απώλειας βάρους με διαφορετικά εμπορικά ονόματα. Ωστόσο, ο ΠΟΥ δεν τα πρόσθεσε στη λίστα για τη θεραπεία της παχυσαρκίας αποκλειστικά, όπως δεν είχε κάνει και το 2023. Η επιτροπή του ΠΟΥ δήλωσε ότι αυτή η απόφαση δίνει σαφείς οδηγίες σχετικά με το ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο από τις συγκεκριμένες θεραπείες.
«Οι υψηλές τιμές φαρμάκων, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, περιορίζουν την πρόσβαση σε αυτά», ανέφερε ο ΠΟΥ, προσθέτοντας ότι η ενθάρρυνση των παραγωγών γενοσήμων να αναπτύξουν αντίγραφα θα βοηθήσει, ειδικά καθώς οι πατέντες αρχίζουν να λήγουν από το επόμενο έτος.
Εκπρόσωπος της Novo Nordisk (Ozempic) δήλωσε ότι η εταιρεία παραμένει δεσμευμένη στην ευρύτερη πρόσβαση στις θεραπείες της. Παράλληλα, αρκετές εταιρείες έχουν ήδη ξεκινήσει την ανάπτυξη γενόσημων εκδόσεων.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περισσότεροι από 800 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με διαβήτη το 2022, ενώ πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι είναι παχύσαρκοι. Νωρίτερα φέτος, σε εσωτερικό σημείωμα, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι θα συνιστούσε τη χρήση των φαρμάκων αυτών και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, ωστόσο αυτό είναι διαφορετικό βήμα από την ένταξή τους στη λίστα βασικών φαρμάκων.
Η λίστα περιλαμβάνει επίσης τη συνδυαστική θεραπεία της Vertex Pharmaceuticals για την κυστική ίνωση (Trikafta / Kaftrio), η οποία έχει δεχτεί έντονη κριτική εδώ και χρόνια για την υψηλή τιμή και την περιορισμένη πρόσβαση. Περιλαμβάνει επίσης το φάρμακο ανοσοθεραπείας Keytruda για τη θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα που έχουν εξαπλωθεί ή έχουν κάνει μετάσταση, καθώς και προτεινόμενες στρατηγικές για την αύξηση της πρόσβασης στο εν λόγω φάρμακο.
Τέλος, ο ΠΟΥ πρόσθεσε και τα ταχείας δράσης ανάλογα ινσουλίνης στη λίστα, για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 1, τύπου 2 και του σακχαρώδη διαβήτη κύησης.
