Στη Ρώμη παρουσιάστηκαν τα πρώτα ευρήματα του ευρωπαϊκού προγράμματος Ai‑Mind, το οποίο παρακολουθεί άτομα με MCI με στόχο την ανάπτυξη εργαλείων έγκαιρης διάγνωσης μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Από την ανάλυση 1.022 συμμετεχόντων σε τέσσερα ευρωπαϊκά κέντρα (Μαδρίτη, Όσλο, Ελσίνκι, Ρώμη):
-
Περίπου το 10% εξελίχθηκε σε άνοια μέσα σε 24 μήνες.
-
Περίπου το 20% εμφάνισε σημαντική επιδείνωση, παραμένοντας όμως στο στάδιο του MCI.
Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του προγράμματος, με τη συμμετοχή του IRCCS Ρώμης, της Καθολικής Πανεπιστημιακής Σχολής Sacro Cuore και της start‑up Neuroconnect.
Ο καθηγητής Paolo Maria Rossini εξηγεί ότι το MCI αποτελεί «ενδιάμεσο στάδιο» ανάμεσα στη φυσιολογική γήρανση και την παθολογική εκφύλιση της άνοιας, με 30–50% των ασθενών να παρουσιάζουν τελικά πρόοδο προς άνοια.
Τι είναι το Ai‑Mind
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2021, χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με 14 εκατ. ευρώ και συμμετέχουν 15 εταίροι από 8 χώρες. Στόχος είναι η ανάπτυξη προγνωστικών εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που θα εντοπίζουν εγκαίρως ποιοι ασθενείς κινδυνεύουν περισσότερο να εξελιχθούν σε άνοια.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε:
-
νευροψυχολογικές εξετάσεις
-
γενετικούς ελέγχους
-
εργαστηριακές αναλύσεις
-
μέτρηση βιοδεικτών αμυλοειδούς
-
ηλεκτροεγκεφαλογράφημα υψηλής πυκνότητας, επαναλαμβανόμενο κάθε 8 μήνες
Στην Ευρώπη, το MCI αφορά περίπου 10 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ μόνο στην Ιταλία υπολογίζονται πάνω από 950.000.
Βόρεια Ευρώπη vs Μεσόγειος: αξιοσημείωτες διαφορές
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τις διαφορές μεταξύ βόρειων και μεσογειακών πληθυσμών:
-
Οι βόρειες χώρες εμφανίζουν συχνότερα τη γενετική παραλλαγή ApoE ε4, που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ.
-
Καταγράφονται υψηλότερα επίπεδα βιοδεικτών νευροεκφυλισμού στο αίμα.
-
Υπάρχουν διαφοροποιήσεις στη διαγνωστική προσέγγιση και στην οργάνωση των συστημάτων υγείας.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, πέρα από τη γενετική, σημαντικό ρόλο παίζουν η εκπαίδευση, οι διαγνωστικές στρατηγικές και η υγειονομική οργάνωση κάθε χώρας.
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Ο καθηγητής Rossini τονίζει ότι η ανάλυση των δεδομένων με αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να αποκαλύψει χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας στο μέλλον στοχευμένη πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση.
Η πρώιμη διάγνωση είναι κρίσιμη, καθώς το MCI δεν συνεπάγεται απαραίτητα απώλεια αυτονομίας. Η δυνατότητα πρόβλεψης της εξέλιξης μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η άνοια στην Ευρώπη.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
