Το ύστατο χαίρε λένε όλοι οι Έλληνες και η πολιτική ηγεσία στη σπουδαία βυζαντινολόγο Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, που έφυγε από τη ζωή στα 99 της χρόνια.
Η σορός της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ τέθηκε σε λαϊκό προσκήνυμα και μετά ακολούθησε η μεταφορά στη Μητρόπολη για την εξόδιο ακολουθία, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκφώνησε τον επικήδειο και την αποχαιρέτησε.
Σε λαϊκό προσκύνημα βρισκόταν από το πρωί της Παρασκευής (20.02.2026) η σορός της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. Από τις 09:00 μέχρις τις 12:00 βρισκόταν στο παρεκκλήσι της Μητρόπολης όπου πολίτες και πολιτικοί της είπαν το «τελευταίο αντίο». Το φέρετρο ήταν σκεπασμένο με τις σημαίες της Ελλάδα.
Η εξόδιος ακολουθία της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ ξεκίνησε στις 13:00, στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, παρουσία εκπροσώπων της πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και πλήθους πολιτών.
Με τις σημαίες της Ελλάδας και της Γαλλίας είναι σκεπασμένο το φέρετρο της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ. Το φέρετρο συνοδεύει η κόρη της Μαρί – Ελέν μαζί με συγγενείς.
Η κηδεία της θα τελεστεί δημοσία δαπάνη, έπειτα από κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Πολιτισμού Σοφίας Ζαχαράκη, ως ελάχιστος φόρος τιμής στην προσωπικότητα και το έργο της.
Εμβληματική μορφή
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε μια εμβληματική μορφή της βυζαντινής ιστοριογραφίας. Γεννημένη στην Αθήνα από μικρασιατική οικογένεια, σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε, μεταξύ άλλων, στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, προτού εγκατασταθεί στο Παρίσι το 1953 για μεταπτυχιακές σπουδές.
Η ακαδημαϊκή της πορεία εξελίχθηκε στο CNRS και στη Σορβόννη, όπου διακρίθηκε για τη συμβολή της στη μελέτη της βυζαντινής ιστορίας και του μεσογειακού κόσμου.
Το 1976 εξελέγη πρύτανης του Πανεπιστημίου Paris 1 Panthéon-Sorbonne, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει το αξίωμα σε έναν θεσμό με αιώνες διαδρομής. Παράλληλα, υπηρέτησε σε κορυφαίες θέσεις σε ακαδημαϊκά και πολιτιστικά ιδρύματα στη Γαλλία και στην Ελλάδα, ενώ συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο για όλα τα ζητήματα που απασχολούσαν την ελληνική κοινωνία.
Συλλυπητήρια από τον Οικουμενικό Πατριάρχη
Στην εξόδιο ακολουθία αναγνώστηκε συλλυπητήριο μήνυμα από εκπρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, σημειώνοντας ότι έλεγε ότι «μεγάλωσε με την ιδέα της Κωνσταντινουπόλεως» και της αδιάσπαστης συνέχειας του Ελληνικού Έθνους.
Με το έργο της «Γιατί το Βυζάντιο» αποκατέστησε την αλήθεια αλλά και τη βυζαντινή κληρονομιά. Υπήρξε πνευματική πηγή. «Υπηρέτησε την επιστήμη, εργάστηκε ακατάπαυστα. Και δεν κράτησε τη γνώση ως κτήμα ολιγομελές, αλλά τη διέχυσε στην κοινωνία», είπε, σημειώνοντας ότι το έργο της είναι γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Ο επικήδειος λόγος του πρωθυπουργού
Επικήδειο για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ εκφώνησε ο πρωθυπουργός τόνισε ότι γεύτηκε μια διαδρομή από τις γειτονιές του Βύρωνα που την έφερε στο κέντρο του κόσμου.
«Σκέφτομαι ότι η γυναίκα που αποχαιρετούμε πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε. Μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου. Μια άλλη γέφυρα που ανέδειξε το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας. Κι αυτό μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα, ώστε με οδηγούς την εμπειρία και το αποτέλεσμα να βρει αναζήτηση στη φιλελεύθερη σκέψη», είπε.
«Η προσφορά της δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ούτε αποσπασματικά ούτε επιλεκτικά. Η παρουσία της ακολουθεί ένα σύνολο, που διατρέχει η αγάπη για την ιστορία και την πατρίδα, η έγνοια για τον συνάνθρωπο και τέλος η τολμηρή άποψη και η γενναιότητα να διατυπώνεται ανεξάρτητα από τις εφήμερες ενστάσεις που ίσως συναντήσει».
Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, οι γλαφυρές της διηγήσεις δίπλα στα λιτά της αποθέματα τραβούσαν τους ανθρώπους. Η αφήγησή της υπήρξε μοναδική. Γιατί ως ιστορικός έβλεπε την επιστήμη της, την Ιστορία ως κτήμα όλων, ενώ ως πολίτης επεδίωκε να μεταφέρει τη σκυτάλη εμπειριών.
«Με ένα μάθημα, θα ήθελα να πω το προσωπικό αντίο στην προσωπική Ελληνίδα. Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι στο πολυτονικό, το 2015, όταν με ενθάρρυνε να διεκδικήσω την ηγεσία της ΝΔ», είπε, παραθέτοντας ένα σημείωμά της. «Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», είπε.
O επικήδειος του Κωνσταντίνου Τασούλα
«Πέρασε στην αιωνιότητα των οικουμενικών Ελληνίδων, ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων. Ήταν μια ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει τον όρο “αδύνατον”. Έλεγε ότι ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Υπέβαλε όλες τις αλήθειες και τις αλήθειες των άλλων στη διαδικασία του ορθολογισμού. Όχι μόνον εφησύχασε σε στερεότυπα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Ετσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα, έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Όπως είπε, ανέσκαψε και «έφερε στο φως αλήθειες που η Ευρώπη και η Ελλάδα είχαν αγνοήσει και ξεχάσει. Ήταν μια από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες στις κλασικές σπουδές διεθνώς. Γιατί απέδειξε ότι το Βυζάντιο βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης».
Η Αρβελέρ, είπε, απέδειξε την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδος και μας έμαθε ότι το Βυζάντιο είναι η γέφυρα μεταξύ αρχαιότητας και ελληνικής ιστορίας. Και μας εξήγησε ότι η Ελλάδα και η ορθοδοξία αποτελούν τη βάση της νεοελληνικής ταυτότητας. «Ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε τον χρόνο με όλους τους τρόπους. Με το έργο της και τη μακρά ζωή της και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».
«Μεγάλο αποτύπωμα στην ιστορία της νεότερης Ελλάδος»
«Ήρθα να αποχαιρετήσω με διακριτικότητα και τον προσήκοντα σεβασμό μια διαπρεπή επιστήμονα, μια πολύ σημαντική γυναίκα, μια μεγάλη Ελληνίδα. Η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ άφησε με την εμβληματική προσωπικότητά της μεγάλο αποτύπωμα στην ιστορία της νεότερης Ελλάδος. Αιωνία της η μνήμη» δήλωσε έξω από το παρεκκλήσιο της Μητρόπολης Αθηνών ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
