Με σαφή στόχο τη διατήρηση ενός σταθερού πλαισίου επικοινωνίας, αλλά και περιορισμένες προσδοκίες προσέρχονται Αθήνα και Άγκυρα στη συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η συνέχιση του πολιτικού διαλόγου και της θετικής ατζέντας που έχει δρομολογηθεί, με βασική επιδίωξη να αποφευχθεί μια επιστροφή σε περιόδους έντασης, παρά τα υπαρκτά και διαχρονικά σημεία τριβής.
Σε ένα περιβάλλον εύθραυστης αλλά ελεγχόμενης ισορροπίας στο Αιγαίο, και με τα βασικά ζητήματα να παραμένουν ανοιχτά, η συνάντηση στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας δεν συνοδεύεται από προσδοκίες άμεσων ή εντυπωσιακών εξελίξεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αντιμετωπίζεται περισσότερο ως δοκιμασία αντοχής του διαλόγου: κατά πόσο μπορεί να παραμείνει ενεργός, δομημένος και συνεχής, χωρίς να εκτροχιαστεί από τις πάγιες διαφωνίες.
Ο κοινός παρονομαστής είναι ξεκάθαρος. Καμία πλευρά δεν μετακινείται από τις βασικές της θέσεις, ωστόσο αμφότερες εμφανίζονται αποφασισμένες να αποφύγουν ένα κλίμα διαρκών κρίσεων. Αυτό μεταφράζεται σε μια άτυπη συμφωνία χαμηλών προσδοκιών αλλά ουσιαστικού πολιτικού περιεχομένου: να παραμείνουν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας, χωρίς αιφνιδιασμούς και χωρίς προσφυγή σε τρίτους μεσολαβητές. Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, ούτε η Αθήνα ούτε η Άγκυρα επιθυμούν αμερικανική επιδιαιτησία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η Τουρκία, με το βλέμμα στραμμένο στη βελτίωση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενδέχεται να προχωρήσει σε περιορισμένες αναπροσαρμογές από πιο σκληρές θέσεις, προκειμένου να διατηρηθεί ζωντανός ο διάλογος. Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο, σημειώνοντας ωστόσο ότι μια τέτοια μετατόπιση προς το παρόν μοιάζει πρόωρη.
Η Αθήνα επαναλαμβάνει σταθερά ότι το μοναδικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και με ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Παράλληλα, δίνει έμφαση στη θετική ατζέντα χαμηλής πολιτικής –όπως το εμπόριο, ο τουρισμός, οι μεταφορές και η ενέργεια– ως πεδίο πρακτικής συνεργασίας που λειτουργεί εκτονωτικά. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πιθανή πρόοδος στη συνεργασία για το μεταναστευτικό, όπου αναγνωρίζεται εκατέρωθεν η ανάγκη συνεννόησης.
Από την πλευρά της, η Τουρκία επιδιώκει ένα ευρύτερο πεδίο συζήτησης, στο οποίο να περιλαμβάνονται διμερή, περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, καθώς και η υπογραφή επιμέρους συμφωνιών συνεργασίας. Πρόκειται για προσέγγιση που δεν ταυτίζεται με την ελληνική, ωστόσο εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια διατήρησης ανοιχτής επικοινωνίας.
Κεντρικό αγκάθι παραμένει η ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο: για την Ελλάδα πρόκειται για αναφαίρετο κυριαρχικό δικαίωμα, ενώ για την Τουρκία συνιστά κόκκινη γραμμή. Παρότι το ζήτημα βρίσκεται σταθερά στο τραπέζι, φαίνεται να υφίσταται μια άτυπη συμφωνία αυτοσυγκράτησης, χωρίς αυτό να αναιρεί τον στρατηγικό χαρακτήρα της διαφωνίας.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου δεν αναμένεται να κριθεί από ανακοινώσεις ή θεαματικές συμφωνίες, αλλά από το αν την επόμενη ημέρα οι μηχανισμοί διαλόγου θα συνεχίσουν να λειτουργούν και το κλίμα θα παραμείνει ελεγχόμενο και θα είναι ουσιαστικό πολιτικό κέρδος σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Συντακτική ομάδα Oknews
