Στις δυνατότητες που δημιουργεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Δημοσίου για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και τον εντοπισμό οργανωμένων κυκλωμάτων απάτης στάθηκε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο ΕΡΤnews.
Όπως επισήμανε, η ψηφιοποίηση των κρατικών υπηρεσιών έχει εισέλθει σε ένα νέο στάδιο, με τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων να διευκολύνει τη διασταύρωση στοιχείων από διαφορετικές πηγές. Την ίδια στιγμή, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης προσφέρει πρόσθετες δυνατότητες στις ελεγκτικές και διωκτικές αρχές, επιτρέποντας την επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών.
«Η ψηφιοποίηση στην ουσία τι είναι; Είναι διαφάνεια. Η ψηφιοποίηση είναι ιχνηλασιμότητα», δήλωσε ο υπουργός, επισημαίνοντας ότι σημαντικό μέρος των αναγκαίων ψηφιακών υποδομών αναπτύχθηκε μέσα από τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μέσω του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού εργαλείου εξασφαλίστηκαν 800 νέες διαλειτουργικότητες μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων, οι οποίες επιτρέπουν πλέον σε διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες να ανταλλάσσουν και να διασταυρώνουν δεδομένα.
«Δεν είναι μαγικά όλα αυτά, αλλά χρειάζεσαι σίγουρα και τα συστήματα και τα δεδομένα. Και βέβαια η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι αυτή η οποία ήρθε να βοηθήσει και να επεξεργαστεί έναν τεράστιο όγκο δεδομένων», σημείωσε.
Διασύνδεση ΑΑΔΕ, ΓΕΜΗ και ΕΦΚΑ για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής
Αναφερόμενος στη συνεργασία μεταξύ της ΑΑΔΕ, του ΓΕΜΗ, του ΕΦΚΑ και άλλων κρατικών υπηρεσιών, ο κ. Παπαστεργίου εξήγησε ότι η διαλειτουργικότητα των μητρώων επιτρέπει πλέον την αποτελεσματικότερη ταυτοποίηση φυσικών προσώπων και τον εντοπισμό ύποπτων οικονομικών δραστηριοτήτων.
Ειδικότερα, κλήθηκε να σχολιάσει κατά πόσο η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αποκάλυψη κυκλωμάτων που χρησιμοποιούν εταιρείες και τρίτα πρόσωπα για την πραγματοποίηση παράνομων συναλλαγών.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη δημιουργία επιχειρήσεων με τη χρησιμοποίηση αχυρανθρώπων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν πρόσωπα με οικονομικές εκκρεμότητες ή άλλα προβλήματα στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο.
Ο υπουργός επισήμανε ότι πριν από μία δεκαετία οι δυνατότητες των κρατικών πληροφοριακών συστημάτων ήταν ιδιαίτερα περιορισμένες, γεγονός που δυσχέραινε ακόμη και τη διασταύρωση βασικών προσωπικών στοιχείων.
«Αν μιλάμε για υποθέσεις που ξεκινάνε δέκα χρόνια πριν, μιλάμε για μια ανύπαρκτη ψηφιοποίηση τότε στην Ελλάδα», ανέφερε.
Περιγράφοντας τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε στο παρελθόν η δημόσια διοίκηση, εξήγησε ότι τα διαφορετικά μητρώα δεν ήταν πάντοτε σε θέση να επιβεβαιώσουν με ασφάλεια ότι συγκεκριμένα στοιχεία ταυτότητας και φορολογικά δεδομένα αντιστοιχούσαν στο ίδιο πρόσωπο.
«Δεν ήταν σαφές ότι ο Δημήτρης Παπαστεργίου που έχει αυτή την ταυτότητα είναι ο ίδιος που έχει το τάδε ΑΦΜ. Στην ελληνική δημόσια διοίκηση, λόγω του γεγονότος ότι είχαν δομηθεί διαφορετικά μητρώα με διαφορετικά πεδία, δεν ήταν εμφανής ή σαφής ακόμα και αυτού του τύπου η ταυτοποίηση», διευκρίνισε.
Πλέον, σύμφωνα με τον υπουργό, η δυνατότητα συνδυαστικής αξιοποίησης των στοιχείων από διαφορετικές βάσεις δεδομένων έχει ενισχύσει σημαντικά το έργο των ελεγκτικών μηχανισμών.
«Πλέον μπορούμε να διαθέσουμε δεδομένα για να διασταυρώσουμε βάσεις δεδομένων και να δώσουμε στις υπηρεσίες των αρχών όλα αυτά τα στοιχεία, τα οποία είναι απαραίτητα για να κάνουν σωστούς ελέγχους».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς τα νέα εργαλεία μπορούν να επεξεργάζονται εκατομμύρια τιμολόγια και άλλα οικονομικά στοιχεία, μια διαδικασία που θα ήταν πρακτικά αδύνατο να πραγματοποιηθεί στον ίδιο βαθμό από ανθρώπινες ομάδες.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών, όπως η ΑΑΔΕ και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αποδίδοντας τις πρόσφατες επιτυχίες στην αποκάλυψη εγκληματικών κυκλωμάτων στη συστηματική εργασία των αρχών.
«Όλα αυτά δεν γίνονται τυχαία. Κάποιος δεν σκόνταψε πάνω σε έναν φάκελο ο οποίος είχε τέτοια στοιχεία. Γίνονται μετά από μια οργανωμένη δουλειά που γίνεται στις υπηρεσίες αυτές», τόνισε.
Μάλιστα, προανήγγειλε ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποκαλυφθούν και άλλες υποθέσεις, ως αποτέλεσμα των ερευνών που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Έρχονται 1.000 νέες κάμερες – Πώς θα ενημερώνονται οι οδηγοί για τις παραβάσεις
Σε ό,τι αφορά την εγκατάσταση και λειτουργία των νέων συστημάτων επιτήρησης της κυκλοφορίας, ο υπουργός ανέφερε ότι στην Αττική βρίσκονται ήδη σε λειτουργία οι κάμερες της Περιφέρειας.
Επιπλέον, περίπου 40 έξυπνες κάμερες έχουν τοποθετηθεί σε οδικούς άξονες και λεωφορεία, με στόχο να αξιολογηθούν στην πράξη οι δυνατότητες της συγκεκριμένης τεχνολογίας.
Όπως εξήγησε, έχουν ολοκληρωθεί οι δύο διαγωνιστικές διαδικασίες που αφορούν αφενός το πληροφοριακό σύστημα και αφετέρου την προμήθεια των υπόλοιπων 1.000 καμερών. Η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο στάδιο αξιολόγησης των προσφορών.
«Ήδη από την άνοιξη αυτό το σύστημα, σε συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και το υπουργείο Μεταφορών, λειτουργεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Παπαστεργίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στον κίνδυνο ηλεκτρονικών απατών, προειδοποιώντας τους πολίτες να είναι προσεκτικοί απέναντι σε παραπλανητικά μηνύματα που εμφανίζονται ως ειδοποιήσεις για τροχαίες παραβάσεις.
«Προσοχή, αυτό που θα λάβετε δεν θα έχει ποτέ σύνδεσμο τον οποίο θα πατήσετε. Υπάρχουν πάρα πολλές απάτες αυτή την ώρα, χάρη στη λειτουργία του συστήματος ή εξαιτίας της λειτουργίας του συστήματος».
Διευκρίνισε ότι η επίσημη ενημέρωση για την καταγραφή κάποιας παράβασης θα πραγματοποιείται μέσω της προσωπικής θυρίδας του πολίτη, στην οποία θα αναρτάται η σχετική πληροφορία. Δεν θα απαιτείται, επομένως, η επιλογή συνδέσμου που περιλαμβάνεται σε μήνυμα.
Αναφερόμενος στη συμβολή των νέων ψηφιακών συστημάτων στην οδική ασφάλεια, υποστήριξε ότι η αποτελεσματικότερη επιτήρηση και η ταχύτερη βεβαίωση παραβάσεων αποτελούν σημαντικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των τροχαίων ατυχημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε ότι τα θανατηφόρα τροχαία έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 30% σε σύγκριση με το 2019.
«Η κλήση έρχεται σε μερικές ώρες, όχι σε δέκα χρόνια», δήλωσε, επισημαίνοντας τη διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα, στο οποίο η διαδικασία από την καταγραφή της παράβασης έως τη βεβαίωση και την αποστολή της κλήσης μπορούσε να φτάσει ακόμη και τη δεκαετία.
Social media: Νέο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από την 1η Ιανουαρίου 2027
Στην προστασία των παιδιών από την υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναφέρθηκε επίσης ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, παρουσιάζοντας τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Ελλάδα για τη ρύθμιση της πρόσβασης των ανηλίκων στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Όπως υποστήριξε, η εκτεταμένη χρήση των social media, σε συνδυασμό με τον τρόπο σχεδιασμού των εφαρμογών, μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στην καθημερινότητα των παιδιών, επηρεάζοντας την εκπαιδευτική τους πορεία, την ποιότητα του ύπνου και τις κοινωνικές τους σχέσεις.
«Τα παιδιά μας δυστυχώς μεγαλώνουν σε έναν ψεύτικο ψηφιακό κόσμο και ο βαθμός εθισμού είναι τέτοιος που δημιουργεί προβλήματα στην ανατροφή και στην εκπαίδευσή τους, στον ύπνο τους, στον τρόπο με τον οποίο κοινωνικοποιούνται», σημείωσε.
Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει στη νομοθέτηση μέτρων προστασίας των ανηλίκων, χωρίς να αναμένει την ολοκλήρωση των αντίστοιχων ευρωπαϊκών νομοθετικών διαδικασιών.
Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει επαφές με τις εταιρείες που διαχειρίζονται τις ψηφιακές πλατφόρμες, προκειμένου να συζητηθεί ο τρόπος εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων.
Βασική επιδίωξη, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι οι ίδιες οι πλατφόρμες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη τόσο για την εξακρίβωση της ηλικίας των χρηστών όσο και για τον περιορισμό χαρακτηριστικών των εφαρμογών που μπορούν να ενισχύουν την εξάρτηση.
Μεταξύ των παρεμβάσεων που εξετάζονται σε διεθνές επίπεδο περιλαμβάνονται η κατάργηση ή ο περιορισμός της αδιάκοπης κύλισης περιεχομένου, η αποτροπή αποστολής μηνυμάτων προς ανηλίκους από άγνωστους χρήστες και η δυνατότητα να κλειδώνουν οι εφαρμογές κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Πώς θα επιβεβαιώνεται η ηλικία των χρηστών
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο υπουργός στον μηχανισμό επαλήθευσης της ηλικίας, διευκρινίζοντας ότι η διαδικασία δεν θα συνεπάγεται την πλήρη ταυτοποίηση των χρηστών ούτε τη διαβίβαση προσωπικών τους δεδομένων στις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης.
«Οι πλατφόρμες θα λαμβάνουν μόνο ένα σήμα, ένα ψηφίο, για το αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από τα 15», εξήγησε.
Όπως επισήμανε, οι εταιρείες θα έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν εύλογες διαδικασίες ελέγχου της ηλικίας των χρηστών τους.
Σε περίπτωση που δεν είναι σε θέση να διασφαλίσουν την αξιοπιστία αυτής της διαδικασίας με τα δικά τους τεχνολογικά εργαλεία, θα πρέπει να αξιοποιούν τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας που θα είναι διαθέσιμος.
Ο υπουργός εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι πρωτοβουλίες της Ελλάδας στον συγκεκριμένο τομέα μπορούν να αποτελέσουν σημείο αναφοράς και για άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η πρακτική εφαρμογή του νέου πλαισίου προστασίας των ανηλίκων, με χρονικό ορίζοντα την 1η Ιανουαρίου 2027, θα παρουσιάσει δυσκολίες και θα απαιτήσει ουσιαστική συνεργασία με τις ψηφιακές πλατφόρμες.
