Η Ελλάδα αναλαμβάνει πλέον επισήμως τον ρόλο του τροφοδότη της Ουκρανίας με αμερικανικό φυσικό αέριο, καθώς την Κυριακή υπεγράφη η σημαντική συμφωνία ανάμεσα στις ενεργειακές εταιρείες των δύο χωρών, παρουσία των Κυριάκου Μητσοτάκη, Βολοντίμιρ Ζελένσκι και της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Ειδικότερα, υπεγράφη χθες (16/11), στο πλαίσιο της επίσκεψης του Ουκρανού προέδρου στην Αθήνα, η δήλωση προθέσεων μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Naftogaz για την προμήθεια αμερικανικού LNG στην Ουκρανία ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025 μέχρι τον Μάρτιο του 2026.
Όπως σημειώνεται, η συμφωνία αυτή αποτελεί κρίσιμη συνεισφορά στην περιφερειακή και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα, ενώ στηρίζει την Ουκρανία εν μέσω ενός δύσκολου χειμώνα.
Οι έξι ώρες του Ζελένσκι στην Αθήνα
Η εξαώρη επίσκεψη-εξπρές του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Αθήνα αποδείχθηκε εξαιρετικά πυκνή σε διπλωματικό επίπεδο για την ελληνική κυβέρνηση. Μέσα σε λίγες ώρες, Ελλάδα, Ουκρανία και ΗΠΑ «σφράγισαν» ενεργειακές συμφωνίες υψηλής στρατηγικής σημασίας, ενώ παράλληλα αναδείχθηκε εκ νέου η σταθερή ελληνική στήριξη προς το Κίεβο σε πολιτικό, αμυντικό και ανθρωπιστικό επίπεδο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος, τα θαλάσσια drones, η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και η ανάγκη για άμεση κατάπαυση του πυρός. Η πυκνή ατζέντα των συναντήσεων κατέδειξε ότι Αθήνα και Κίεβο περνούν σε μια νέα φάση στενότερης συνεργασίας, σε μια περίοδο όπου οι περιφερειακές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και η ενεργειακή ασφάλεια καθίσταται κρίσιμος παράγοντας για ολόκληρη την Ευρώπη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε την αταλάντευτη στήριξη της Ελλάδας προς την Ουκρανία, ενώ ανάλογα μηνύματα εξέπεμψαν τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας όσο και ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, με τους οποίους συναντήθηκε ο Ουκρανός ηγέτης. Ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε εκ νέου ότι η άμεση, άνευ όρων κατάπαυση του πυρός αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη μιας ουσιαστικής ειρηνευτικής διαδικασίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σταθερή υποστήριξη της Αθήνας στην ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών Μητσοτάκη – Ζελένσκι βρέθηκε η ενεργειακή συνεργασία, με τον Έλληνα πρωθυπουργό να αναδεικνύει τον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια. Κομβικό σημείο αποτέλεσαν οι πρόσφατες συμφωνίες για την προμήθεια και μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου, καθώς και η σημερινή συμφωνία ΔΕΠΑ–Naftogaz, που ενισχύει τη δυνατότητα ενεργειακής θωράκισης της Ουκρανίας ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Παράλληλα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι δύο ηγέτες συζήτησαν την προοπτική ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας στον τομέα των αυτόνομων συστημάτων και ειδικότερα των θαλάσσιων drones — έναν τομέα όπου η Ουκρανία διαθέτει αξιοσημείωτη τεχνογνωσία και που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα.
Σημαντική στιγμή της επίσκεψης αποτέλεσε η κοινή δήλωση επτά σημείων, μέσω της οποίας Ελλάδα και Ουκρανία επαναβεβαίωσαν τη συνεργασία τους σε άμυνα, ενέργεια, ασφάλεια, κυβερνοπροστασία, ανθρωπιστική βοήθεια και κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Στο επίκεντρο στάθηκαν η ανάγκη για άμεση κατάπαυση του πυρός, οι εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, η προστασία κρίσιμων υποδομών και η αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.
Κατά τις κοινές δηλώσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε αποτροπιασμό για την κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων σε μη στρατιωτικούς στόχους, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα στήριξε από την πρώτη στιγμή την ουκρανική άμυνα. Στάθηκε επίσης στη διεθνή διάσταση της ελληνικής στάσης, από το Συμβούλιο Ασφαλείας μέχρι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, και επανέλαβε ότι το απαραβίαστο των συνόρων αποτελεί αδιαπραγμάτευτη εθνική αρχή — με την Κύπρο πάντα ως οδυνηρή υπενθύμιση.
Σημαντικό κεφάλαιο αποτέλεσε η ενεργειακή διάσταση της επίσκεψης, με τον πρωθυπουργό να ανακοινώνει ότι ενεργοποιείται άμεσα ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος Ελλάδας–Ουκρανίας, ο οποίος καθιστά την Ελλάδα πάροχο ενεργειακής ασφάλειας για το Κίεβο και ενισχύει την ευρωπαϊκή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η συμφωνία ΔΕΠΑ–Naftogaz, που υπεγράφη παρουσία Μητσοτάκη–Ζελένσκι και της Αμερικανίδας πρέσβειρας, ανοίγει τον δρόμο για την προμήθεια LNG από τον Δεκέμβριο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη σταθερή υποστήριξη σε ανθρωπιστικό, πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο. Αναφέρθηκε στις καθημερινές καταστροφές ενεργειακών υποδομών από ρωσικά και κορεατικά πλήγματα και χαρακτήρισε «ζωτικής σημασίας» το νέο ενεργειακό κανάλι μέσω Ελλάδας, ευχαριστώντας δημόσια και τις ΗΠΑ.
Στις συναντήσεις που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κώστα Τασούλα αλλά και τον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, αναδείχθηκε το διαχρονικό ελληνικό ενδιαφέρον για την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, ενώ έγινε αναφορά και στη στάση της Τουρκίας ως προς την παράκαμψη των κυρώσεων προς τη Ρωσία. Οι Έλληνες αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι η στήριξη προς την Ουκρανία πηγάζει τόσο από τις αρχές του διεθνούς δικαίου όσο και από το ιστορικό τραύμα της Κύπρου.
Πριν αναχωρήσει, ο Ζελένσκι επισκέφθηκε την ουκρανική πρεσβεία όπου είχε επιπλέον συνομιλίες με την Αμερικανίδα πρέσβειρα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, ολοκληρώνοντας έναν μαραθώνιο έξι ωρών που άφησε πίσω του σοβαρές διπλωματικές και ενεργειακές εξελίξεις.
Η σύντομη αλλά κρίσιμη παρουσία του στην Αθήνα επιβεβαίωσε ότι Ελλάδα και Ουκρανία περνούν σε νέα φάση στρατηγικής συνεργασίας, με την ενέργεια, την ασφάλεια και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Τα 7 κρίσιμα σημεία της συμφωνίας για το LNG και την ασφάλεια
Οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν την κοινή δέσμευσή τους για την αντιμετώπιση της ένοπλης ρωσικής επίθεσης και την υπέρβαση των λοιπών συνεχιζόμενων προκλήσεων για την περιφερειακή σταθερότητα και την εδαφική ακεραιότητα, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων, καθώς και για την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας, της οικονομίας, της προστασίας κρίσιμων υποδομών και της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Όπως προκύπτει από την κοινή ανακοίνωση που εξεδόθη μετά τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο, τα δύο μέρη:
- Υπογραμμίζουν την επιτακτική ανάγκη για την επίτευξη πλήρους και άνευ όρων κατάπαυσης του πυρός ως πρώτο βήμα για την έναρξη μιας γνήσιας ειρηνευτικής διαδικασίας, η οποία θα διασφαλίσει μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη, σύμφωνα με τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
- Τονίζουν τη σημασία παροχής στην Ουκρανία αξιόπιστων και ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας – οι οποίες θα αποτρέψουν αποτελεσματικά κάθε επανάληψη ένοπλης επίθεσης- μέσω της ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. Η Ελλάδα επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να υποστηρίξει την Ουκρανία στην αμετάκλητη πορεία της προς την πλήρη ευρωατλαντική ενσωμάτωση, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέρη θα ενισχύσουν τη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων κοινών έργων.
- Υπογραμμίζουν τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας και του εφοδιασμού με φυσικό αέριο και συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και την αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας που έχουν υποστεί ζημιές από τις ρωσικές επιθέσεις. Η Ελλάδα εξέφρασε την ετοιμότητά της να συμβάλει με τεχνογνωσία και πόρους στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ουκρανίας.
- Συμφωνούν στην εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με επίκεντρο την ενίσχυση της ασφάλειας στον θαλάσσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας στην ανάπτυξη και χρήση θαλάσσιων μη επανδρωμένων αεροχημάτων (UAVs), στη διεξαγωγή κοινών ασκήσεων και εκπαιδεύσεων σχετικών με μη επανδρωμένα συστήματα θαλάσσης, καθώς και στην ενισχυμένη ανταλλαγή πληροφοριών για θαλάσσιες απειλές.
- Αναγνώρισαν τη σημασία της κυβερνοασφάλειας και συμφώνησαν στην ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων υποδομών και την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων και υβριδικών απειλών που στοχεύουν αμφότερα τα έθνη.
- Εξέφρασαν την κοινή τους δέσμευση να υποστηρίξουν τις διεθνείς προσπάθειες για τη διασφάλιση της επιστροφής των παιδιών της Ουκρανίας που έχουν παράνομα απαχθεί από τη Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και για την απόδοση ευθυνών στους υπεύθυνους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
- Τόνισαν την ανάγκη διατήρησης πολυεπίπεδης πίεσης επί της Ρωσικής Ομοσπονδίας έως ότου αυτή αποσυρθεί πλήρως από τα ουκρανικά εδάφη, να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο και να λογοδοτήσει για τις παραβιάσεις που έχει διαπράξει. Συμφώνησαν δε να συντονίσουν, όπου είναι σκόπιμο, την πολιτική κυρώσεων προς ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς της.
Η επίσημη ανακοίνωση για την υπογραφή της ενεργειακής συμφωνίας:
«O Όμιλος NAFTOGAZ και η ΔΕΠΑ Εμπορίας υπέγραψαν Δήλωση Προθέσεων Φυσικού Αερίου για τον χειμώνα 2025–2026
Η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η Naftogaz της Ουκρανίας υπέγραψαν σήμερα Δήλωση Προθέσεων για την προμήθεια φυσικού αερίου στην αγορά της Ουκρανίας για την περίοδο του χειμώνα, από τον Δεκέμβριο 2025 έως τον Μάρτιο 2026, σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό βήμα στην ενίσχυση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας και της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.
Στο πλαίσιο της μελλοντικής συμφωνίας, προβλέπεται η μεταφορά ποσοτήτων Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω του “Route 1”, που διατίθεται από κοινού από τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) της Ελλάδας (ΔΕΣΦΑ), της Βουλγαρίας (Bulgartransgaz), της Ρουμανίας (Transgaz), της Μολδαβίας (VestMoldTransgaz) και της Ουκρανίας (GTSOU).
Οι δυο κρατικές εταιρείες ΔΕΠΑ Εμπορίας και Naftogaz της Ουκρανίας μέσω της εν λόγω συμφωνίας, ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και διαρκώς εξελισσόμενο περιβάλλον για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, στο οποίο η ενεργειακή αλληλεγγύη και οι κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της Ελλάδας αναβαθμίζουν την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια, και διασφαλίζουν σταθερές ροές φυσικού αερίου κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου.
Ο κ. Κωνσταντίνος Ξιφαράς, Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, τόνισε: “Η σημερινή υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Naftogaz αποτελεί μια ουσιαστική συνεισφορά στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία και στην ενσωμάτωση της αγοράς σε μια κρίσιμη συγκυρία. Η παράδοση φυσικού αερίου στην Ουκρανία μέσω ενός αξιόπιστου, πολυεθνικού διαδρόμου, αποτελεί μια «γέφυρα ενέργειας» μεταξύ των υποδομών της Ελλάδας και της Ουκρανίας, στηρίζοντας την ευρύτερη ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Η προμήθεια του Αμερικανικού LNG θα πραγματοποιηθεί μέσω της εταιρείας ATLANTIC – SEE, στην οποία η ΔΕΠΑ μετέχει με 40%, σηματοδοτώντας την προσήλωση της ΔΕΠΑ, στην παροχή πρακτικών και ασφαλών ενεργειακών λύσεων σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη”.
Ο κ. Sergii Koretskyi, Διευθύνων Σύμβουλος της Naftogaz, υπογράμμισε: “Η συμφωνία αυτή ανοίγει για εμάς έναν ακόμη αξιόπιστο δρόμο εισαγωγών για τον επερχόμενο χειμώνα. Διευρύνουμε σταθερά τη γεωγραφία των προμηθειών μας, ώστε να διασφαλίσουμε αξιόπιστη θέρμανση για τους Ουκρανούς και να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής. Ευχαριστώ τη ΔΕΠΑ Εμπορίας για την προθυμία της να προχωρήσουμε μαζί. Εκφράζω επίσης την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη προς τον Πρόεδρο της Ουκρανίας και την Κυβέρνηση για τη συμβολή τους ώστε να καταστεί δυνατή αυτή η συμφωνία”.
Η Naftogaz Group είναι η κορυφαία, κάθετα ολοκληρωμένη ενεργειακή εταιρεία της Ουκρανίας και θεμέλιος λίθος της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας. Το χαρτοφυλάκιό της καλύπτει την εξερεύνηση και παραγωγή φυσικού αερίου και πετρελαίου, τη μεταφορά και αποθήκευση, την χονδρική και λιανική προμήθεια, καθώς και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της είναι η διαφοροποίηση των πηγών και των διαδρομών τροφοδοσίας, αξιοποιώντας αγωγούς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης μέσω της Ukrtransgaz, ενώ η Naftogaz Trading δραστηριοποιείται ενεργά στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Η εταιρεία επενδύει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιλαμβανομένων φωτοβολταϊκών, μικρής κλίμακας LNG, πράσινου υδρογόνου και βιομεθανίου, ενισχύοντας τον ρόλο της Ουκρανίας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου και υποστηρίζοντας τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο και σύγχρονο ενεργειακό σύστημα.
Η ΔΕΠΑ Εμπορίας αποτελεί έναν από τους πιο σύγχρονους και ολοκληρωμένους ενεργειακούς ομίλους στην Ελλάδα, με ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εγχώριας ενεργειακής αγοράς και βασικό πυλώνα της εθνικής ενεργειακής ασφάλειας. Το δυναμικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει προμήθεια και εμπορία φυσικού αερίου, ηλεκτρική ενέργεια, παραγωγή ισχύος, ΑΠΕ και εναλλακτικά καύσιμα, όπως υδρογόνο, βιομεθάνιο και small-scale LNG. Στο επίκεντρο της στρατηγικής της βρίσκεται η διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων, με ευέλικτο χαρτοφυλάκιο LNG και ενεργή διεθνή παρουσία. Μέσω της νέας κοινοπραξίας ATLANTIC – SEE LNG TRADE ενισχύει το περιφερειακό LNG trading και τις ενεργειακές διασυνδέσεις, ενώ παράλληλα επενδύει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την πράσινη μετάβαση, διαμορφώνοντας το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας».
