Στα τέλη του 2031 τοποθετείται ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου μέσω Κρήτης, ενός εμβληματικού έργου συνολικού προϋπολογισμού 1,94 δισ. ευρώ που καλείται να υπερβεί σημαντικές τεχνικές προκλήσεις, καθώς η όδευση του διπλού καλωδίου μήκους 898 χιλιομέτρων και ισχύος 1.000 μεγαβάτ στην Ανατολική Μεσόγειο φτάνει σε θαλάσσια βάθη έως και 3.000 μέτρων.
Πρόκειται για τη διαδρομή που χαρτογραφεί το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo βάσει των αδειών Ελλάδας και Κύπρου, με το νέο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ (2027–2036) να καταγράφει ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών, βρίσκεται σε φάση κατασκευής το καλωδιακό τμήμα και έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για τους σταθμούς μετατροπής – τόσο για τον νέο σταθμό στην Κύπρο όσο και για την επέκταση του υφιστάμενου στη Δαμάστα Κρήτης.
Από τον συνολικό προϋπολογισμό του έργου, ποσό ύψους 657 εκατ. ευρώ καλύπτεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού CEF (Connecting Europe Facility), καθώς η διασύνδεση έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), αίροντας την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου – του τελευταίου μη διασυνδεδεμένου κράτους μέλους της ΕΕ – με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς. Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβάνεται και το δεύτερο σκέλος της διασύνδεσης μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων, για το οποίο η μελέτη βιωσιμότητας ολοκληρώθηκε με θετικά αποτελέσματα, αναδεικνύοντας τη συμβολή του στην ασφάλεια εφοδιασμού, τη διείσδυση των ΑΠΕ και την ενοποίηση των περιφερειακών αγορών ενέργειας.
Σε οικονομικό επίπεδο, πρόσφατη μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης εκτιμά ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα αποφέρει ετήσιο όφελος ύψους 123 έως 138 εκατ. ευρώ για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Το όφελος θα είναι ιδιαίτερα αισθητό στην Κύπρο, όπου οι τιμές χονδρικής του ρεύματος προβλέπεται να μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα – ποσοστό της τάξης του 19% – προσεγγίζοντας τα ελληνικά επίπεδα, ενώ στην Ελλάδα η επίδραση στις τιμές εκτιμάται ως αμελητέα, κυμαινόμενη μεταξύ -0,2% και +0,1%.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
