Την ανησυχία του για τον ρόλο του Ιράν στη διεθνή ασφάλεια και την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας εκφράζει ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, σε συνέντευξή του στο Euractiv. Παράλληλα, εμφανίζεται να υιοθετεί πιο ισορροπημένη στάση απέναντι στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, επισημαίνοντας ότι, παρά τον ιδιαίτερο τρόπο έκφρασής του, θέτει ζητήματα που δεν στερούνται βάσης.
Ο κ. Γεωργιάδης τονίζει ότι η απειλή από το Ιράν παραμένει υπαρκτή, θέτοντας το ερώτημα αν «μπορεί οποιοσδήποτε στην Ευρώπη να κοιμάται ήσυχος εάν το ιρανικό καθεστώς αποκτήσει πυρηνικά όπλα», για να απαντήσει αρνητικά.
Αναφερόμενος στη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνει ότι, αν και ο Αμερικανός πρόεδρος εκφράζεται με έναν ιδιότυπο και όχι πάντα ευγενικό τρόπο, οι βασικές του επισημάνσεις δεν είναι παράλογες. Όπως υπογραμμίζει, η Ευρώπη για χρόνια είχε παραμελήσει την άμυνά της, βασιζόμενη υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που πλέον φαίνεται να αλλάζει σταδιακά.
Σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, επισημαίνει ότι η Ευρώπη δεν ερωτήθηκε πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων, ωστόσο επαναλαμβάνει πως η προοπτική ενός πυρηνικού Ιράν αποτελεί σοβαρή απειλή για τη διεθνή ασφάλεια. «Είμαστε κατά του πολέμου, αλλά υπάρχει ανάγκη για ένα επίπεδο παγκόσμιας ασφάλειας», τονίζει.
Κληθείς να σχολιάσει τη στάση ηγετών όπως ο Πέδρο Σάντσεθ, που υιοθετούν το σύνθημα «όχι στον πόλεμο», επισημαίνει αντιφάσεις, αναφέροντας ως παράδειγμα τη συνεργασία με την Τουρκία σε εξοπλιστικά προγράμματα, παρά την παρουσία της στην Κύπρο.
Αναφερόμενος στις γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής, εκφράζει ικανοποίηση για τη στρατηγική σύμπλευση Ελλάδας, Ισραήλ, Κύπρου και Αιγύπτου, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια σταθερή συνεργασία που διατηρείται διαχρονικά από διαφορετικές ελληνικές κυβερνήσεις και αναμένεται να συνεχιστεί.
Τέλος, σχολιάζοντας τη στάση της Τουρκίας, ο κ. Γεωργιάδης κάνει λόγο για απώλεια στρατηγικού προσανατολισμού, εκφράζοντας την ελπίδα η Άγκυρα να επανέλθει σε τροχιά συνεργασίας με τη Δύση.
Αναλυτικά η συνέντευξη του υπουργού Υγείας:
– Πώς αξιολογείτε τη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, ιδιαίτερα στο ζήτημα του Ιράν;
Ο Τραμπ έχει σίγουρα έναν ιδιότυπο τρόπο έκφρασης – ίσως όχι πάντα με τη μεγαλύτερη ευγένεια. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι δεν λέει παράλογα πράγματα. Το επιχείρημα ότι η Ευρώπη είχε σε μεγάλο βαθμό παραμελήσει την άμυνά της, βασιζόμενη επί χρόνια στις ΗΠΑ, δεν στερείται βάσης. Πράγματι, υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη διατηρούσαν πολύ χαμηλές αμυντικές δαπάνες. Φαίνεται κάπως παράδοξο το γεγονός ότι η Ελλάδα μόνη της διαθέτει ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις από πολλές ευρωπαϊκές χώρες μαζί. Υπό αυτή την έννοια, εκτιμώ ότι σταδιακά μπορεί να υπάρξει σύγκλιση μεταξύ Τραμπ και Ευρώπης σε επίπεδο πρακτικής λογικής.
– Είναι αυτός ο πόλεμος δικός μας ή όχι;
Η Ευρώπη δεν ερωτήθηκε πριν από την έναρξη αυτού του πολέμου. Ωστόσο, πρέπει να αναρωτηθούμε αν κάποιος στην Ευρώπη θα μπορούσε να κοιμάται ήσυχος εάν το καθεστώς στο Ιράν διέθετε πυρηνικά όπλα. Πιστεύω πως όχι. Οι πρόσφατες εξελίξεις ενισχύουν αυτή την ανησυχία. Παρότι είμαστε αντίθετοι στον πόλεμο και δεν επιθυμούμε να παρεμβαίνουμε στις εσωτερικές υποθέσεις κυρίαρχων κρατών, υπάρχει ανάγκη για ένα επίπεδο παγκόσμιας ασφάλειας.
– Η στάση ηγετών όπως ο Πέδρο Σάντσεθ, με το σύνθημα «όχι στον πόλεμο», οφείλεται σε πολιτικούς λόγους ή υπάρχει διαφορετική αντίληψη κινδύνου μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης;
Για λόγους διπλωματίας, δεν θα ήταν σκόπιμο να σχολιάσω μια ξένη κυβέρνηση. Ωστόσο, θα σημείωνα ότι εάν ο Σάντσεθ επικαλείται ζητήματα αρχών – κάτι που σέβομαι – τότε αυτές οι αρχές πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια. Πώς μπορεί να συνδυαστεί μια τέτοια στάση με την πώληση ή συμπαραγωγή όπλων με την Τουρκία, μια χώρα που κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος στην Κύπρο; Υπάρχει μια αντίφαση. Από την άλλη, αν θεωρείται ότι το Ιράν δεν αποτελεί απειλή, τότε αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, λανθασμένη εκτίμηση. Η απειλή από το Ιράν υπήρχε και συνεχίζει να υπάρχει.
– Θα αποτελέσει η συνεργασία Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου τον βασικό άξονα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής υπό τις νέες γεωπολιτικές συνθήκες;
Αισθάνομαι ικανοποίηση και υπερηφάνεια ως Έλληνας βλέποντας την εξέλιξη των σχέσεων Ελλάδας και Ισραήλ. Ξεκίνησε επί πρωθυπουργίας Γιώργου Παπανδρέου το 2009-2010 και ενισχύθηκε με τον Αντώνη Σαμαρά (2012-2015) με τη συμμετοχή της Κύπρου και της Αιγύπτου. Η συνεργασία αυτή διατηρήθηκε από τον Αλέξη Τσίπρα και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Είναι σπάνιο να βλέπει κανείς τέτοια συνέχεια στην εξωτερική πολιτική από τέσσερις διαδοχικές κυβερνήσεις για 15 χρόνια. Αυτός ο στρατηγικός άξονας είναι πιθανό να διατηρηθεί για πολλές δεκαετίες.
– Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται να ικανοποιεί την Τουρκία. Πώς ερμηνεύετε τη στάση της Άγκυρας;
Η Τουρκία φαίνεται να βρίσκεται σε σύγχυση αυτή την περίοδο. Καταρχάς, η παρουσία αμερικανικών όπλων στα κατεχόμενα της Κύπρου είναι παράνομη βάσει της νομοθεσίας του αμερικανικού Κογκρέσου. Οι τουρκικές δυνάμεις δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν αμερικανικό εξοπλισμό για παράνομους σκοπούς, επομένως η παρουσία μαχητικών F-16 στην Κύπρο συνιστά παράνομη πράξη.
Παράλληλα, σημείωσα πρόσφατες δηλώσεις του πρώην υπουργού Εσωτερικών της Τουρκίας, Σουλεϊμάν Σοϊλού, που εξέφρασε την επιθυμία για καταστροφή του κράτους του Ισραήλ. Τέτοιες δηλώσεις δεν είναι λογικές για μια σύμμαχο χώρα και δείχνουν ότι η Τουρκία έχει χάσει τον στρατηγικό της προσανατολισμό. Θα προτιμούσα να παραμείνει σύμμαχος και δύναμη προσανατολισμένη στη Δύση και ελπίζω να επανέλθει σύντομα σε αυτή την πορεία.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
