Στη διεθνοποίηση της ελληνικής πρότασης για την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό προχώρησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με επιστολή του προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Σε συνέχεια των ανακοινώσεων για την απαγόρευση πρόσβασης στα social media στην Ελλάδα από το 2027, ο Πρωθυπουργός ζητά τη θέσπιση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη.
Οι 5 άξονες της πρότασης Μητσοτάκη
Ο Πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι η εθνική δράση από μόνη της δεν αρκεί και προτείνει ένα συγκεκριμένο οδικό χάρτη έως το τέλος του 2026, ο οποίος περιλαμβάνει:
- Ψηφιακό όριο ενηλικίωσης: Πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης στα social media για χρήστες κάτω των 15 ετών.
- Ενιαία επαλήθευση ηλικίας: Δημιουργία ενός πλήρως εναρμονισμένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας (age verification) σε όλα τα κράτη-μέλη.
- Υποχρεωτικότητα για τις πλατφόρμες: Καμία εξαίρεση για τις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες που εξυπηρετούν ανηλίκους.
- Έλεγχος ανά εξάμηνο: Υποχρέωση των πλατφορμών να επαναλαμβάνουν την επαλήθευση ηλικίας κάθε έξι μήνες, ώστε να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των ορίων.
- Άμεσες κυρώσεις: Δημιουργία μηχανισμού επιβολής προστίμων και κυρώσεων σε επίπεδο ΕΕ για τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
Το «KidsWallet» ως το ελληνικό πρότυπο
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην εφαρμογή «KidsWallet», μια καινοτόμο κρατική εφαρμογή που επιτρέπει στους γονείς να θέτουν όρια στη χρήση εφαρμογών και να διασφαλίζουν την ασφαλή πλοήγηση των παιδιών τους. Όπως σημειώνει ο Πρωθυπουργός, το KidsWallet είναι ήδη διαλειτουργικό με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας και μπορεί να αποτελέσει το «πρότυπο» για την ευρωπαϊκή λύση.
«Αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια συντονισμένη και ταχεία ανταπόκριση. Πρόκειται για ένα ζήτημα διαγενεακής ευθύνης», αναφέρει χαρακτηριστικά στην επιστολή του ο κ. Μητσοτάκης, χαρακτηρίζοντας τη μάχη κατά του ψηφιακού εθισμού ως μια ηθική υποχρέωση απέναντι στην επόμενη γενιά.
Αναλυτικά η επιστολή:
Αγαπητή Ursula,
Σας απευθύνω την παρούσα επιστολή σχετικά με ένα ζήτημα διαγενεακής ευθύνης που απαιτεί συλλογική δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο· ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι σας αγγίζει βαθιά, όχι μόνο υπό την ιδιότητά σας ως Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και ως μητέρα: την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.
Σήμερα η Ελλάδα ανακοίνωσε την πρόθεσή για την εισαγωγή εθνικής νομοθεσίας για τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου 2027. Ωστόσο, η εθνική δράση από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτείται ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το τέλος του 2026, το οποίο θα συμπληρώνει και θα ενισχύει τις αναγκαίες εθνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων.
Συμφωνούμε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με προσοχή τις ρυθμιστικές της μάχες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία από αυτές. Αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια συντονισμένη και ταχεία ανταπόκριση.
Υπό την ηγεσία σου, έχουμε προωθήσει την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK+), με έμφαση σε ασφαλέστερες ψηφιακές εμπειρίες και ενδυνάμωση των χρηστών, ενώ η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) — η εμβληματική μας νομοθεσία — έχει εισαγάγει ισχυρότερες απαιτήσεις λογοδοσίας και διαφάνειας για τις Πολύ Μεγάλες Επιγραμμικές Πλατφόρμες.
Παρότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν παγκόσμιο σημείο αναφοράς, περαιτέρω δράση είναι αναγκαία. Γνωρίζω ότι συμμεριζόμαστε την άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με σύνεση τις ρυθμιστικές της προτεραιότητες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία μάχη που αξίζει να δοθεί με αποφασιστικότητα.
Δεδομένου ότι η εθνική δράση από μόνη της δεν επαρκεί, θα ήθελα να προτείνω:
• Την επέκταση της ευρωπαϊκής πιλοτικής δράσης επαλήθευσης ηλικίας σε ένα πλήρως εναρμονισμένο, πανευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη έως το τέλος του έτους.
• Την υποχρεωτική χρήση αυτού του τυποποιημένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών, εξαλείφοντας τον κανονιστικό κατακερματισμό.
• Τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, εισάγοντας πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω από αυτό το όριο.
• Την υποχρέωση επαναληπτικής επαλήθευσης ηλικίας ανά εξάμηνο από τις πλατφόρμες, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών.
• Τη δημιουργία ενός απλοποιημένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής σε επίπεδο ΕΕ, που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογούν από κοινού περιστατικά και να επιταχύνουν την επιβολή κυρώσεων σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
Η εθνική μας πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για αυτή τη ευρύτερη ευρωπαϊκή λύση. Το “KidsWallet” είναι μια καινοτόμος εφαρμογή, εκδιδόμενη από το κράτος, η οποία επιτρέπει στους γονείς να θέτουν σαφή όρια στη χρήση εφαρμογών, ενώ παράλληλα καθιερώνει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας, διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά εκτίθενται μόνο σε περιεχόμενο κατάλληλο για την ηλικία τους. Ήδη είναι διαλειτουργική με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας.
Οι ενδεικτικές αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν μόνο μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής, καθώς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό όχι απλώς ως θέμα πολιτικής, αλλά ως ηθική ευθύνη απέναντι στην επόμενη γενιά.
Ελπίζω ότι θα βρεις αξία στις παραπάνω προτάσεις και παραμένω στη διάθεσή σου για μια πιο αναλυτική ανταλλαγή απόψεων.
Με εκτίμηση,
Κυριάκος Μητσοτάκης
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
