Την αποφασιστικότητά τους να εξασφαλίσουν «αποτελεσματικό έλεγχο των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ», επισημαίνουν στα συμπεράσματά τους για τη μεταναστευτική πολιτική οι ευρωπαίοι ηγέτες, ενώ καλούν την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει με ευρωπαϊκά κονδύλια, υποδομές προστασίας των συνόρων.
Συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καλεί την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει μέτρα από τα κράτη μέλη που συμβάλλουν άμεσα στον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, όπως τα πιλοτικά έργα διαχείρισης των συνόρων, καθώς και στην ενίσχυση του ελέγχου των συνόρων σε βασικές χώρες σε οδούς διέλευσης προς την ΕΕ. Καλεί επίσης την Επιτροπή να «κινητοποιήσει άμεσα σημαντικά κονδύλια και μέσα της ΕΕ για την υποστήριξη των κρατών μελών στην ενίσχυση των δυνατοτήτων και των υποδομών προστασίας των συνόρων, των μέσων επιτήρησης, συμπεριλαμβανομένης της εναέριας επιτήρησης, και του εξοπλισμού.» Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να οριστικοποιήσει γρήγορα την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι «αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των θαλάσσιων συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των ανθρώπινων ζωών, και υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένη συνεργασία όσον αφορά τις δραστηριότητες Έρευνας και Διάσωσης και, στο πλαίσιο αυτό, σημειώνει την επανέναρξη της Ευρωπαϊκής Ομάδας Επαφής για Έρευνα και Διάσωση.
Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την πλήρη υποστήριξη στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex) στην εκπλήρωση του βασικού του καθήκοντος, που είναι η υποστήριξη των κρατών μελών στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, στην καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και στην ενίσχυση των επιστροφών. Ακόμη, επισημαίνεται η σημασία του συστήματος εισόδου/εξόδου και του ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών και εξουσιοδότησης ταξιδιών να τεθούν σε λειτουργία το συντομότερο δυνατό.
Ειδική αναφορά γίνεται στην καταπολέμηση της εργαλειοποίησης, της παράνομης διακίνησης και του λαθρεμπορίου. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τις προσπάθειες εργαλειοποίησης των μεταναστών για πολιτικούς σκοπούς, ιδίως όταν χρησιμοποιούνται για μόχλευση ή ως μέρος υβριδικών αποσταθεροποιητικών ενεργειών», αναφέρεται στα συμπεράσματα. Επίσης, οι ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να προχωρήσουν μέτρα, συμπεριλαμβανομένων πιθανών μέτρων κατά των μεταφορέων που εμπλέκονται ή διευκολύνουν την εμπορία ανθρώπων ή τη λαθραία διακίνηση μεταναστών.
Επισημαίνεται, επίσης, ότι μέσω της ισχυρής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και με την Europol, τον Frontex και την Eurojust, καθώς και με βασικούς εταίρους, η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της λαθραίας διακίνησης μεταναστών θα ενισχυθεί περαιτέρω.
Όσον αφορά τα δεδομένα για τις μεταναστευτικές ροές, οι ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να βελτιωθεί η παρακολούθηση των δεδομένων σχετικά με τις δυνατότητες υποδοχής και τις μεταναστευτικές ροές και να εντοπιστούν ταχύτερα οι νέες μεταναστευτικές τάσεις, τόσο προς την ΕΕ, όσο και εντός της ΕΕ. Επίσης, οι «27» παροτρύνουν τις αρχές των κρατών μελών να ζητήσουν την υποστήριξη των υπηρεσιών της ΕΕ – συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Ασύλου και του Frontex – για να διασφαλίσουν ότι όλοι οι μετανάστες που εισέρχονται στην ΕΕ καταγράφονται σωστά.
Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τη σημασία μιας ενιαίας, συνολικής και αποτελεσματικής πολιτικής της ΕΕ για την επιστροφή και την επανεισδοχή, καθώς και μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επανένταξη. Απαιτείται ταχεία δράση για να διασφαλιστούν αποτελεσματικές επιστροφές, από την ΕΕ και από τρίτες χώρες κατά μήκος των διαδρομών, σε χώρες προέλευσης και διέλευσης, χρησιμοποιώντας ως μοχλό όλες τις σχετικές πολιτικές, τα μέσα και τα εργαλεία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της διπλωματίας, της ανάπτυξης, του εμπορίου και των θεωρήσεων, καθώς και ευκαιρίες για νόμιμη μετανάστευση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να κάνουν πλήρη χρήση του μηχανισμού που προβλέπεται στο άρθρο 25α του κώδικα θεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εισαγωγής περιοριστικών μέτρων για τις θεωρήσεις σε σχέση με τρίτες χώρες που δεν συνεργάζονται για τις επιστροφές. Για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες επιστροφής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί επίσης τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν το ένα τις αποφάσεις επιστροφής του άλλου.
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καλεί τους συννομοθέτες να συνεχίσουν τις εργασίες για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο, σύμφωνα με τον Κοινό Οδικό Χάρτη, καθώς και για τον αναθεωρημένο Κώδικα Συνόρων Σένγκεν και τον Οδηγία για τις επιστροφές.
