Το Ηνωμένο Βασίλειο αρνήθηκε να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στον Ινδικό Ωκεανό για ενδεχόμενο πλήγμα κατά του Ιράν, προκαλώντας την οργή του Ντόναλντ Τραμπ και επιβαρύνοντας περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις του με τον Κιρ Στάρμερ. Η άρνηση του Λονδίνου έρχεται σε μια περίοδο εντεινόμενων στρατιωτικών προετοιμασιών στην περιοχή.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Times, η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει δώσει άδεια στην Ουάσιγκτον να χρησιμοποιήσει βάσεις της RAF για πιθανή επίθεση κατά της Τεχεράνης, επικαλούμενη ανησυχίες ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Η στάση αυτή φέρεται να προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στον Αμερικανό πρόεδρο.
Η διαφωνία πίσω από την αλλαγή στάσης του Τραμπ για τα Τσάγκος
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η διαφωνία για τη χρήση των βρετανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων βρίσκεται πίσω από την απόσυρση της στήριξης του Τραμπ στη συμφωνία του Στάρμερ για την παραχώρηση των Νήσων Τσάγκος στον Μαυρίκιο. Ο Λευκός Οίκος φέρεται να επεξεργάζεται λεπτομερές στρατιωτικό σχέδιο που θα περιλαμβάνει τη χρήση τόσο της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία όσο και της RAF Fairford στο Γκλόστερσιρ, όπου σταθμεύουν τα βαρέα αμερικανικά βομβαρδιστικά στην Ευρώπη.
Αμυντικοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τον Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα είναι επιχειρησιακά έτοιμες έως το Σάββατο, μετά την ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων με περίπου 50 επιπλέον μαχητικά, ιπτάμενα τάνκερ και άλλα αεροσκάφη.
Το νομικό πλαίσιο και οι βρετανικές επιφυλάξεις
Με βάση τις μακροχρόνιες συμφωνίες Λονδίνου–Ουάσιγκτον, οι βρετανικές βάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για επιχειρήσεις που έχουν εγκριθεί εκ των προτέρων από την Ντάουνινγκ Στριτ. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, μια χώρα που παρέχει υποστήριξη σε διεθνώς παράνομη ενέργεια μπορεί να θεωρηθεί συνυπεύθυνη, εφόσον έχει γνώση των περιστάσεων.
Υπάρχει επίσης ισχυρό προηγούμενο: πριν από τον πόλεμο στο Ιράκ, ο τότε γενικός εισαγγελέας λόρδος Γκόλντσμιθ είχε επισημάνει ότι η χρήση βίας δικαιολογείται μόνο σε περίπτωση αυτοάμυνας ή με ρητή εξουσιοδότηση του ΟΗΕ.
Η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ–Στάρμερ και η δημόσια επίθεση
Το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ επικοινώνησε με τον Στάρμερ σχετικά με το τελεσίγραφο που έχει θέσει στο Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Την επόμενη ημέρα, με ανάρτησή του στο Truth Social, επέκρινε το Λονδίνο για τη συμφωνία με τον Μαυρίκιο και προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν τόσο τη Ντιέγκο Γκαρσία όσο και τη βάση Fairford για να «εξαλείψουν μια πιθανή επίθεση από ένα ιδιαίτερα ασταθές και επικίνδυνο καθεστώς».
Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε το Λονδίνο να μην παραχωρήσει τον έλεγχο της Ντιέγκο Γκαρσία, καταλήγοντας: «ΜΗΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΤΕ ΤΗ ΝΤΙΕΓΚΟ ΓΚΑΡΣΙΑ!».
Η βρετανική κυβέρνηση επιμένει ότι η συμφωνία με τον Μαυρίκιο είναι αναγκαία για λόγους ασφάλειας και για την αποφυγή δαπανηρών νομικών διενέξεων. Η Ντιέγκο Γκαρσία χρησιμοποιείται ως κοινή βρετανοαμερικανική βάση από τη δεκαετία του 1970, ενώ η νέα συμφωνία προβλέπει επαναμίσθωση 99 ετών με μέσο ετήσιο κόστος 101 εκατ. λιρών.
