Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τις αντιφατικές τοποθετήσεις Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων να εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από την πορεία της σύγκρουσης. Την ίδια ώρα, πληροφορίες για μυστικές τριμερείς επαφές με στόχο την αποκλιμάκωση, σε συνδυασμό με τη μετακίνηση αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο, ενισχύουν τα σενάρια περί ευρύτερης ανάφλεξης.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το Channel 12, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει διαβιβάσει στο Ιράν ένα εκτενές πακέτο όρων για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο περιλαμβάνει αυστηρές απαιτήσεις για το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά και σημαντικά ανταλλάγματα.
Από ιρανικής πλευράς, στρατιωτικοί εκπρόσωποι απορρίπτουν τους ισχυρισμούς της Ουάσιγκτον περί ύπαρξης συμφωνίας, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται να παρουσιαστεί ως «διπλωματική επιτυχία» αυτό που χαρακτηρίζουν ως αποτυχία των ΗΠΑ. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις σε Κουβέιτ, Ιορδανία και Μπαχρέιν, καθώς και στόχων στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη δεν επιθυμεί επανέναρξη συνομιλιών με συγκεκριμένους Αμερικανούς απεσταλμένους, προκρίνοντας εναλλακτικούς διαύλους επικοινωνίας σε ανώτερο πολιτικό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ προχώρησε σε νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών, στοχοποιώντας – όπως αναφέρει – κρίσιμες υποδομές στην Τεχεράνη. Παράλληλα, ισραηλινές αρχές επιβεβαιώνουν την εκτόξευση πυραύλων από το Ιράν προς κεντρικές περιοχές της χώρας, γεγονός που προκάλεσε εκτεταμένη ενεργοποίηση συστημάτων συναγερμού.
Η ένταση επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου ισραηλινά πλήγματα σε νότιες περιοχές είχαν ως συνέπεια τουλάχιστον εννέα νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Εκρήξεις καταγράφηκαν επίσης νότια του Αμμάν στην Ιορδανία, από πτώση θραυσμάτων πυραύλων, χωρίς να αναφερθούν θύματα.
Στο Κουβέιτ, μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν εγκαταστάσεις καυσίμων στο διεθνές αεροδρόμιο, ενώ στη Σαουδική Αραβία, οι αρχές ανακοίνωσαν την αναχαίτιση βαλλιστικού πυραύλου και δεκάδων drones στην ανατολική επαρχία της χώρας.
Παρά τους ισχυρισμούς της αμερικανικής πλευράς περί ύπαρξης μυστικών διαύλων επικοινωνίας με την Τεχεράνη, το Ιράν διαψεύδει κατηγορηματικά, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ισχύος όσον αφορά τον έλεγχο των στρατηγικής σημασίας θαλάσσιων οδών.
Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, οι διεθνείς αγορές αντιδρούν άμεσα, με την τιμή του πετρελαίου Brent να καταγράφει πτώση 6,3%, διαμορφούμενη στα 97,90 δολάρια ανά βαρέλι, αντανακλώντας την έντονη νευρικότητα των επενδυτών.
Ο ιρανικός στρατός απορρίπτει την ισχυρισμό του Τραμπ για συμφωνία
Ο εκπρόσωπος του Κεντρικού Στρατηγείου Khatam al-Anbiya εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, υιοθετώντας ιδιαίτερα σκληρή ρητορική και απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο συμφωνίας.
Στην ανακοίνωσή του, υποστήριξε ότι η «στρατηγική ισχύς» που επικαλείται η Ουάσινγκτον έχει μετατραπεί σε «στρατηγική ήττα», τονίζοντας ότι εάν οι ΗΠΑ μπορούσαν να εξέλθουν από τη δύσκολη θέση, θα το είχαν ήδη πράξει.
Παράλληλα, κάλεσε την αμερικανική πλευρά να μην παρουσιάζει μια ήττα ως συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι «η εποχή των υποσχέσεων έχει τελειώσει» και ότι το διεθνές περιβάλλον διαμορφώνεται πλέον σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα: «της αλήθειας και του ψεύδους».
Ο Ιρανός αξιωματούχος αμφισβήτησε επίσης τη συνοχή της αμερικανικής πολιτικής, κάνοντας λόγο για εσωτερικές αντιφάσεις που οδηγούν ακόμη και σε “διαπραγμάτευση με τον εαυτό της”.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ενεργειακό ζήτημα, σημειώνοντας ότι οι επενδύσεις των ΗΠΑ στην περιοχή δεν θα αποδώσουν και ότι οι τιμές ενέργειας και πετρελαίου δεν θα επανέλθουν στα προηγούμενα επίπεδα, έως ότου αναγνωριστεί ότι η σταθερότητα στην περιοχή «διασφαλίζεται από την ισχύ των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων».
Σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο, διαμηνύθηκε ότι καμία επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση δεν θα υπάρξει, μέχρι να εγκαταλειφθεί πλήρως κάθε σκέψη δράσης κατά του Ιράν.
Κλείνοντας, η ανακοίνωση ξεκαθαρίζει ότι η ιρανική πλευρά δεν πρόκειται να συνάψει συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, «ούτε τώρα ούτε ποτέ», επαναλαμβάνοντας μια αμετακίνητη στάση που, όπως τονίζεται, παραμένει σταθερή από την αρχή της σύγκρουσης.
Τα 14 σημεία της πρότασης των ΗΠΑ προς το Ιράν
Τα 11 απαιτούμενα από την Τεχεράνη
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
- Δεν θα επιτρέπεται εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στο προσεχές διάστημα, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό πρέπει να διαλυθούν.
- Η IAEA, ο πυρηνικός εποπτικός οργανισμός του ΟΗΕ, πρέπει να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και δυνατότητα εποπτείας εντός του Ιράν.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει το περιφερειακό «μοντέλο πληρεξουσίων δυνάμεων».
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών συμμάχων του.
- Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια να καθοριστούν σε επόμενο στάδιο.
- Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς αυτοάμυνας.
Τα τρία ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη
- Το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό της Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
