Ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια νέα πολιτική κρίση, αναζητώντας τον πέμπτο πρωθυπουργό του σε λιγότερο από δύο χρόνια, μετά την αποπομπή του κεντροδεξιού Φρανσουά Μπαϊρού από τη Βουλή.
Ο Μπαϊρού ηττήθηκε τη Δευτέρα σε ψήφο εμπιστοσύνης, με 364 ψήφους κατά έναντι 194 υπέρ, και αναμένεται να υποβάλει επίσημα την παραίτησή του στον Μακρόν την Τρίτη. Το έργο του διαδόχου του προμηνύεται εξαιρετικά δύσκολο, καθώς θα πρέπει να ενώσει ένα βαθιά διχασμένο κοινοβούλιο και να καταφέρει να περάσει τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.
Ποιες είναι οι επιλογές Μακρόν;
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, ο Γάλλος πρόεδρος εξετάζει πέντε βασικά σενάρια:
- Διορισμός νέου πρωθυπουργού από το ίδιο του το κόμμα
Ο Μακρόν θα μπορούσε να επιλέξει νέο πρωθυπουργό από τον δικό του πολιτικό χώρο. Ανάμεσα στα ονόματα που ακούγονται είναι και αυτό του Υπουργού Άμυνας, Σεμπαστιέν Λεκορνού. Ωστόσο, μια τέτοια επιλογή θεωρείται από πολλούς «κωφή» απέναντι στη λαϊκή δυσαρέσκεια και ενδέχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την κοινωνική αντίδραση.
- Στροφή προς τη Σοσιαλιστική Αριστερά
Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως ο Μακρόν ενδέχεται να στραφεί σε κάποιον σοσιαλιστή πολιτικό για τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας. Όμως οι Σοσιαλιστές φαίνεται να ενδιαφέρονται περισσότερο για μια «συμφωνία μη επίθεσης» παρά για μια πραγματική κυβερνητική συνεργασία. Διεκδικούν τη φορολόγηση των πλουσίων και την ανατροπή της αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης – μέτρα που έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τη φιλοεπιχειρηματική πολιτική Μακρόν. «Δεν πιστεύω σε ένα σενάριο αριστερής κυβέρνησης», δήλωσε χαρακτηριστικά ο βουλευτής Ερίκ Κοκερέλ στο Reuters.
- Προκήρυξη πρόωρων εκλογών
Ο Μακρόν θα μπορούσε να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκηρύξει νέες εκλογές. Ωστόσο, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν (Εθνικός Συναγερμός) θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο. Το κόμμα του προέδρου κινδυνεύει να χάσει κι άλλες έδρες. Παρότι η Λεπέν έχει αποκλειστεί από την επανεκλογή λόγω δικαστικών αποφάσεων, δηλώνει πρόθυμη να «θυσιαστεί» και καλεί τον Μακρόν να προχωρήσει άμεσα σε «ταχεία διάλυση» της Βουλής. Για τον πρόεδρο, η προοπτική συγκυβέρνησης με την ευρωσκεπτικιστική και εθνικιστική αντιπολίτευση αποτελεί προσωπική ήττα. Πηγή του περιβάλλοντος Μακρόν ανέφερε στο Reuters: «Είναι απρόβλεπτος. Δεν αποκλείεται τίποτα».
- Συνταγματική αναθεώρηση και 6η Γαλλική Δημοκρατία
Ορισμένοι πολιτικοί ζητούν ριζική αναθεώρηση του Συντάγματος και μετάβαση σε ένα πιο κοινοβουλευτικό σύστημα – ένα μοντέλο που είχε δοκιμαστεί στις ταραγμένες Τρίτη και Τέταρτη Γαλλική Δημοκρατία. Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν κάτι τέτοιο θα προσέφερε σταθερότητα ή θα επιδείνωνε την κυβερνητική αστάθεια. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει μηχανισμός αποπομπής του Προέδρου, οι πιέσεις προς τον Μακρόν αναμένεται να ενταθούν από πολλές πλευρές.
- Προσφυγή σε δημοψήφισμα
Ο Μακρόν έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος – ένα πολιτικό “χαρτί” που έχει παιχτεί ξανά στην Ιστορία της Γαλλίας. Ο στρατηγός Ντε Γκωλ προσπάθησε το ίδιο το 1969 μετά την κρίση του Μάη του ’68 – και παραιτήθηκε την επόμενη μέρα, όταν το αποτέλεσμα δεν τον ευνόησε. Σε μια χώρα με ισχυρή παράδοση κινητοποιήσεων και κοινωνικής αναταραχής, το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος κρύβει υψηλό ρίσκο για τον Μακρόν.
Η αντίδραση των αγορών
Οι αγορές φάνηκαν συγκρατημένες στην έναρξη των συναλλαγών την Τρίτη, καθώς η αποχώρηση Μπαϊρού ήταν ήδη εν πολλοίς αναμενόμενη. Το επόμενο μεγάλο «κρας τεστ» είναι η απόφαση του οίκου αξιολόγησης Fitch για το γαλλικό κρατικό αξιόχρεο, που αναμένεται την Παρασκευή.
Αναβρασμός στους δρόμους
Η Γαλλία προετοιμάζεται για ένα νέο κύμα κινητοποιήσεων, με κεντρικό σύνθημα «Να μπλοκάρουμε τα πάντα». Οι διαδηλώσεις της Τετάρτης, οι οποίες οργανώνονται κυρίως μέσω κοινωνικών δικτύων, χαρακτηρίζονται από την απουσία κεντρικής ηγεσίας, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη της έντασης και της έκτασής τους. Εργατικά συνδικάτα έχουν ήδη ανακοινώσει απεργιακές κινητοποιήσεις και πορείες για τις 18 Σεπτεμβρίου.
Όπως δήλωσε ο 61χρονος διαδηλωτής Αλέν Πετί σε αποχαιρετιστήρια συγκέντρωση για τον Μπαϊρού στο Κλερμόν-Φεράν:
«Αφού έφυγε ο πρωθυπουργός, σειρά έχει αυτός που βρίσκεται πιο ψηλά… Το μήνυμα είναι για τον Μακρόν.»
Επιμέλεια: Νίκος Μαχαίρας
