Σημαντική, αλλά όχι καθοριστική, πρόοδος σημειώθηκε στον δεύτερο γύρο των συνομιλιών ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Γενεύη, σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Όπως δήλωσε, η ατμόσφαιρα ήταν «πιο εποικοδομητική» σε σχέση με τον προηγούμενο γύρο στο Ομάν, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν σε ένα σύνολο βασικών κατευθυντήριων αρχών που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια πιθανή συμφωνία.
Ο Αραγτσί τόνισε ότι οι συζητήσεις ήταν «σοβαρές» και ότι υπήρξε ουσιαστική πρόοδος και στις παράλληλες διαβουλεύσεις με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Ωστόσο, προειδοποίησε πως η σύνταξη ενός τελικού κειμένου θα είναι δύσκολη, καθώς οι θέσεις των δύο πλευρών εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά.
«Παρουσιάστηκαν διάφορες ιδέες, συζητήθηκαν σοβαρά και καταλήξαμε σε μια γενική συμφωνία επί ορισμένων αρχών. Από εδώ και πέρα θα προχωρήσουμε στη βάση αυτών», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η διαδικασία θα επιβραδυνθεί όταν ξεκινήσει η συγγραφή του κειμένου.
Μετά την ανταλλαγή εγγράφων, Ιράν και ΗΠΑ θα ορίσουν ημερομηνία για τον τρίτο γύρο των διαπραγματεύσεων, με τις δύο πλευρές να συνεχίζουν στο μεταξύ την επεξεργασία των σχεδίων κειμένων.
Κριτική στις ΗΠΑ και αναφορές σε επιθέσεις
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ χαρακτήρισε τη μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 (ΚΟΣΔ) «σαφή παραβίαση διεθνούς συμφωνίας», υποστηρίζοντας ότι έπληξε την εμπιστοσύνη και επέφερε σοβαρές οικονομικές και ανθρωπιστικές συνέπειες στον ιρανικό λαό. Παράλληλα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για συμμετοχή στις επιθέσεις του Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο σε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο Αραγτσί επανέλαβε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, υπογραμμίζοντας ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς αποτελεί «εγγενές και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα» βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης.
Ο ρόλος του Ομάν και οι επόμενες κινήσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαγίντ Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, που μεσολάβησε στις συνομιλίες, έκανε λόγο για «ικανοποιητική πρόοδο» και «εποικοδομητικό κλίμα», σημειώνοντας ότι έχουν καθοριστεί κοινές αρχές και τεχνικά ζητήματα που θα αποτελέσουν τη βάση για την επόμενη φάση.
Παράλληλα, αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν δεσμεύτηκε να υποβάλει εντός δύο εβδομάδων λεπτομερείς προτάσεις για να γεφυρωθούν οι διαφορές.
Γεωπολιτικές εντάσεις και στρατιωτικές κινήσεις
Την ώρα των συνομιλιών, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι τμήματα των στενών του Ορμούζ θα κλείσουν προσωρινά λόγω στρατιωτικών γυμνασίων των Φρουρών της Επανάστασης. Η Τεχεράνη έχει απειλήσει στο παρελθόν ότι θα κλείσει τα στενά σε περίπτωση επίθεσης, κίνηση που θα επηρέαζε το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι συμμετέχει «έμμεσα» στις συνομιλίες και ότι πιστεύει πως το Ιράν επιθυμεί συμφωνία, ενώ ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ απάντησε ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ για αλλαγή καθεστώτος «θα αποτύχουν».
Το αδιέξοδο που παραμένει
Παρά την πρόοδο, το βασικό δίλημμα παραμένει: Το Ιράν ζητά άρση κυρώσεων χωρίς να δεχθεί περιορισμούς στο πυραυλικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ επιδιώκουν ευρύτερη συμφωνία που θα καλύπτει και μη πυρηνικά ζητήματα.
Όπως σημειώνει αναλυτής του Κέντρου για τη Μέση Ανατολή και την Παγκόσμια Τάξη, το Ιράν βρίσκεται μπροστά σε «υπαρξιακό δίλημμα»: παραχωρήσεις που θα φέρουν οικονομική ανάσα, αλλά θα υπονομεύσουν την ιδεολογική και στρατιωτική του θέση.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
