Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, ζήτησε την ενεργοποίηση του άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, μετά την παραβίαση του εναέριου χώρου της Πολωνίας από ρωσικά drones. Ο Τουσκ χαρακτήρισε την ενέργεια αυτή ως πιθανή «πρόκληση μεγάλης κλίμακας» και υπογράμμισε ότι η Πολωνία είναι έτοιμη να λάβει τα απαραίτητα μέτρα.
Με βάση το άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν διαβουλεύσεις όταν θεωρούν ότι η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια τους απειλούνται. Στη διάρκεια ρωσικής επίθεσης στη δυτική Ουκρανία, οι πολωνικές ένοπλες δυνάμεις εντόπισαν 19 μη επανδρωμένα αεροσκάφη που παραβίασαν τον εναέριο χώρο της χώρας. Τουλάχιστον τρία ή τέσσερα από αυτά καταρρίφθηκαν, ενώ η πολωνική και η ΝΑΤΟϊκή αεράμυνα τέθηκαν σε κατάσταση επιφυλακής.
Η παραβίαση του εναέριου χώρου της Πολωνίας συνέβη εν μέσω ρωσικών βομβαρδισμών στην Ουκρανία, με τα drones να επανειλημμένα να εισέρχονται στο πολωνικό εναέριο χώρο. Τα αεροσκάφη που συνιστούσαν απειλή εξουδετερώθηκαν και οι αρχές συνεχίζουν τις έρευνες για τον εντοπισμό των σημείων συντριβής τους, προειδοποιώντας τους πολίτες να μην πλησιάζουν τα συντρίμμια λόγω του ενδεχόμενου επικίνδυνου υλικού.
Τι προβλέπει το άρθρο 4 του ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με το άρθρο 4 της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ, τα κράτη μέλη μπορούν να φέρουν ένα θέμα υπόψη του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου (Συμβούλιο ή NAC – το κύριο όργανο λήψης πολιτικών αποφάσεων του ΝΑΤΟ) και να το συζητήσουν με τους Συμμάχους. Το κύριο φόρουμ για πολιτικές διαβουλεύσεις είναι το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο. Το NAC είναι η κύρια επιτροπή λήψης πολιτικών αποφάσεων του ΝΑΤΟ. Ο Γενικός Γραμματέας, λόγω της προεδρίας του, διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Οι διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται επίσης σε τακτική βάση σε άλλα φόρουμ, συμπεριλαμβανομένων των επιτροπών και των ομάδων εργασίας του ΝΑΤΟ. Όλα αυτά τα όργανα αντλούν την εξουσία τους από το Συμβούλιο.
Το άρθρο 4 αναφέρει: “Τα Μέρη θα διαβουλεύονται από κοινού όποτε, κατά τη γνώμη οποιουδήποτε από αυτά, απειλείται η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια οποιουδήποτε από τα μέρη”.
Οποιαδήποτε χώρα μέλος μπορεί να επικαλεστεί επίσημα το Άρθρο 4 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού. Μόλις γίνει επίκληση, το θέμα συζητείται και μπορεί ενδεχομένως να οδηγήσει σε κάποια μορφή κοινής απόφασης ή δράσης εκ μέρους της Συμμαχίας. Όποιο και αν είναι το σενάριο, οι συνάδελφοι που κάθονται γύρω από το τραπέζι του Συμβουλίου ενθαρρύνονται να αντιδράσουν σε μια κατάσταση που τους γνωστοποίησε μια χώρα μέλος.
Από τη δημιουργία της Συμμαχίας το 1949, το Άρθρο 4 έχει επικληθεί επτά φορές. Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία ζήτησαν να πραγματοποιήσουν διαβουλεύσεις βάσει του άρθρου 4 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Συντακτική ομάδα Oknews
