Δεκαεννέα νομπελίστες με επιστολή τους ζητούν από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να εξακολουθήσει να ασκεί πιέσεις για την απελευθέρωση περίπου 1.300 ανθρώπων που έχουν φυλακιστεί στη Λευκορωσία για πολιτικούς λόγους.
Στην επιστολή τους ευχαριστούν τον πρόεδρο Τραμπ, που έθεσε το ζήτημα κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνομιλίας που είχε την περασμένη εβδομάδα με τον Λευκορώσο πρόεδρο Αλεξάντερ Λουκασένκο, και τον παροτρύνουν να κάνει περισσότερα.
«Σας προτρέπουμε με σεβασμό να συνεχίσετε τις ενεργές σας προσπάθειες για να εξασφαλίσετε την άμεση απελευθέρωση όλων των κρατουμένων συνείδησης στη Λευκορωσία. Η ελευθερία τους όχι μόνο θα αποκαταστήσει τη δικαιοσύνη στα άτομα, αλλά θα ανοίξει και τον δρόμο προς τη συμφιλίωση και τον διάλογο», αναφέρεται στην επιστολή.
Μεταξύ των υπογραφόντων είναι ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Όσκαρ Άριας, οι βραβευμένες με Νόμπελ Λογοτεχνίας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς και Χέρτα Μιούλερ και 16 βραβευμένοι με βραβεία φυσικής, χημείας, ιατρικής και οικονομικών.
Οι δεκαεννέα νομπελίστες ζητούν επίσης να σταματήσουν οι διώξεις για πολιτικούς λόγους, προκειμένου να διευκολυνθεί η επιστροφή των Λευκορώσων που διέφυγαν μαζικά στο εξωτερικό, όταν ο Λουκασένκο κατέστειλε τις τεράστιες διαμαρτυρίες για τις αμφισβητούμενες εκλογές του 2020.
Η αιφνιδιαστική παρέμβαση του Τραμπ την περασμένη Παρασκευή ήρθε λίγες ώρες αφότου ο Ντμίτρι Μπολκουνέτς, ένας εξόριστος Λευκορώσος ακτιβιστής της αντιπολίτευσης, έστειλε email στον πρόεδρο των ΗΠΑ ζητώντας του να θέσει το ζήτημα των Λευκορώσων κρατουμένων στη σύνοδο κορυφής του στην Αλάσκα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο Λουκασένκο είναι στενός σύμμαχος του Πούτιν.
«Σκοπεύουμε να σας προτείνουμε για το Νόμπελ Ειρήνης, σε περίπτωση που βοηθήσετε στην απελευθέρωση των Λευκορώσων πολιτικών κρατουμένων», έγραψε ο Μπολκουνέτς στο email.
Ο Τραμπ, ο οποίος ισχυρίζεται ότι ανέλαβε την ευθύνη για τον τερματισμό έξι πολέμων, δεν έχει κρύψει την επιθυμία του να κερδίσει το βραβείο Νόμπελ. Αργότερα την ίδια ημέρα, καθ’ οδόν προς τη σύνοδο κορυφής της Αλάσκας, δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι είχε «μια υπέροχη συζήτηση με τον ιδιαίτερα σεβαστό πρόεδρο της Λευκορωσίας», στην οποία ευχαρίστησε τον Λουκασένκο για την απελευθέρωση 16 ατόμων και συζήτησε την απελευθέρωση 1.300 ακόμη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε επίσης ότι ανυπομονεί να συναντήσει τον Λουκασένκο, ο οποίος επί χρόνια έχει απομονωθεί από τις δυτικές χώρες λόγω του ιστορικού του σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της υποστήριξής του στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο Μπολκουνέτς είπε ότι δεν έχει καμία αμφιβολία ότι η απόφαση του Τραμπ να επικοινωνήσει με τον Λουκασένκο ήταν μια αυθόρμητη απάντηση στο email του, το οποίο είχε σταλεί σε αντίγραφα σε αρκετούς από τους συμβούλους του προέδρου.
«Κυριολεκτικά μέσα σε 1-2 ώρες, πραγματοποιήθηκε η κλήση», είπε, σημειώνοντας επίσης ότι ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει τον ίδιο αριθμό για τον αριθμό των κρατουμένων που είχε δηλώσει στο email.
«Τώρα, ο Λουκασένκο βρίσκεται σε μια θέση όπου η άρνηση του προέδρου των ΗΠΑ θα ήταν εξαιρετικά μειονεκτική για αυτόν. Επομένως, είναι πιθανό ότι θα προσπαθήσει με κάποιο τρόπο να επιταχύνει τη διαδικασία απελευθέρωσης… Το κλειδί εδώ είναι να διασφαλιστεί ότι αυτή η εστίαση δεν θα χαθεί ή θα αποδυναμωθεί», δήλωσε ο Μπολκουνέτς στο Reuters.
Από τα μέσα του 2024, η Λευκορωσία έχει απελευθερώσει αρκετές εκατοντάδες άτομα που είχαν καταδικαστεί για «εξτρεμισμό» και άλλα πολιτικά αδικήματα, σε αυτό που οι αναλυτές θεωρούν ως προσπάθεια του Λουκασένκο να χαλαρώσει την απομόνωσή του από τη Δύση.
Ο Λουκασένκο αρνείται ότι υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι στη χώρα.
